Luận án Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài tới xuất nhập khẩu ở Việt Nam

Tên luận án:

Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài tới xuất nhập khẩu ở Việt Nam

Ngành:

Kinh tế đầu tư

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài tới xuất nhập khẩu ở Việt Nam" đã đưa ra những đóng góp học thuật và lý luận quan trọng. Nghiên cứu chỉ ra rằng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có tác động trực tiếp làm tăng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam thông qua hoạt động của các doanh nghiệp FDI, nhưng đồng thời cũng làm tăng kim ngạch nhập khẩu do nhu cầu đầu vào sản xuất của chính các doanh nghiệp này. Để tối ưu hóa tác động tích cực, luận án nhấn mạnh sự cần thiết phải chủ động về công nghệ, đầu vào sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, nhằm tăng giá trị gia tăng và tỷ lệ nội địa hóa cho hàng hóa xuất khẩu Việt Nam.

Thông qua các kênh gián tiếp như tạo áp lực cạnh tranh, chuyển giao công nghệ và tri thức, FDI vừa tác động tích cực vừa tiêu cực đến kim ngạch xuất khẩu. FDI có thể nâng cao khả năng và giá trị xuất khẩu của doanh nghiệp nội địa, nhưng cũng có thể làm giảm sức cạnh tranh nếu áp lực quá gay gắt hoặc chuyển giao công nghệ lạc hậu. Trong dài hạn, FDI được chứng minh là làm giảm kim ngạch nhập khẩu nhờ thay thế hàng hóa nhập khẩu bằng sản phẩm được sản xuất bởi doanh nghiệp FDI và tác động lan tỏa công nghệ giúp Việt Nam tự chủ sản xuất. Do đó, nâng cao khả năng hấp thụ công nghệ và tri thức từ FDI là yếu tố then chốt.

Luận án cũng chỉ rõ FDI góp phần chuyển dịch cơ cấu hàng hóa xuất khẩu theo hướng tích cực, tăng tỷ trọng các mặt hàng chế biến – tinh chế và có hàm lượng công nghệ cao, đồng thời làm thay đổi cơ cấu nhập khẩu theo hướng tăng nhóm tư liệu sản xuất và giảm nhóm hàng tiêu dùng. FDI còn tác động tích cực đến việc mở rộng thị trường xuất nhập khẩu Việt Nam, và sự thay đổi cơ cấu nhà đầu tư FDI sẽ dẫn tới sự thay đổi cơ cấu thị trường xuất nhập khẩu. Nghiên cứu đã xây dựng mô hình đánh giá tác động của FDI và chứng minh việc gia nhập WTO làm tăng mức độ tác động tích cực này.

Để tăng cường tác động tích cực và hạn chế tác động tiêu cực của FDI tới xuất nhập khẩu ở Việt Nam trong thời gian tới, luận án đề xuất các giải pháp trọng tâm bao gồm: điều chỉnh chính sách thu hút FDI nhằm đẩy mạnh xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu và chuyển dịch cơ cấu hàng hóa; tạo lập điều kiện thuận lợi để phát huy tối đa tác động lan tỏa tích cực của FDI tới doanh nghiệp xuất khẩu nội địa; giải quyết các nguyên nhân gây ra tác động tiêu cực; tăng cường sự tham gia sâu hơn của doanh nghiệp nội địa Việt Nam vào chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp FDI; và nâng cao hiệu quả của hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là về đầu tư và thương mại.