TÁC ĐỘNG CỦA KỶ LUẬT THỊ TRƯỜNG ĐẾN CHẤP NHẬN RỦI RO VÀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
Tài chính – Ngân hàng
Luận án "Tác động của kỷ luật thị trường đến chấp nhận rủi ro và hiệu quả tài chính của Ngân hàng thương mại Việt Nam" của Bùi Thị Kim Hạnh là một nghiên cứu khoa học trong chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, được hoàn thành vào năm 2024 tại Trường Đại học Tài chính – Marketing.
Nghiên cứu được thực hiện dựa trên nhận định về tầm quan trọng của hoạt động huy động vốn trong kinh doanh ngân hàng và những rủi ro tiềm ẩn khi người gửi tiền rút tiền hàng loạt. Luận án nhấn mạnh vai trò của kỷ luật thị trường (KLTT) trong việc giám sát hoạt động ngân hàng, thúc đẩy các ngân hàng thương mại (NHTM) minh bạch thông tin và nâng cao hiệu quả hoạt động. Mục tiêu chính của luận án là phân tích tác động của KLTT đến mức độ chấp nhận rủi ro (CNRR) và hiệu quả tài chính (HQTC) của các NHTM Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu cũng làm rõ ảnh hưởng của sự thay đổi CNRR đối với tác động của KLTT lên HQTC, từ đó đưa ra các gợi ý chính sách thiết thực.
Đối tượng nghiên cứu bao gồm KLTT, CNRR, HQTC, biến tương tác giữa KLTT và CNRR, cùng các yếu tố đặc trưng ngành ngân hàng và yếu tố vĩ mô. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 30 NHTM Việt Nam (trừ các NHTM có vốn đầu tư nước ngoài, liên doanh, ngân hàng chính sách, hợp tác xã và chi nhánh ngân hàng nước ngoài) trong giai đoạn từ năm 2008 đến 2022. Dữ liệu thứ cấp được sử dụng, thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán của các ngân hàng và các nguồn dữ liệu vĩ mô từ Worldbank và Tổng cục Thống kê. Các phương pháp hồi quy đa biến như OLS, FEM, REM, GLS và GMM được áp dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy KLTT có tồn tại ở các NHTM Việt Nam, thể hiện qua việc biến DEPOSITR (tỷ lệ tiền gửi hiện hành trên tổng tài sản) tác động ngược chiều đến CNRR (gồm CAPRISK, CREDRISK, LIQRISK), điều này ngụ ý KLTT tạo áp lực buộc ngân hàng giảm CNRR. Đối với HQTC, biến LISTED (đặc điểm niêm yết) và CDR (tỷ lệ chứng chỉ tiền gửi trên tổng tài sản) tác động cùng chiều, cho thấy niêm yết và tăng cường chứng chỉ tiền gửi giúp gia tăng hiệu quả hoạt động. Ngược lại, biến DEPOSITR tác động ngược chiều đến HQTC, bởi chi phí huy động vốn cao có thể làm giảm lợi nhuận. Bên cạnh đó, CNRR cũng có tác động thuận chiều đến HQTC, và sự thay đổi của CNRR có ảnh hưởng đến tác động của KLTT lên HQTC. Những phát hiện này cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng và là cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường sự ổn định, an toàn và hiệu quả cho hệ thống ngân hàng Việt Nam.