TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG BỐ BÁO CÁO TRÁCH NHІỆM XÃ HỘІ ĐẾN HІỆU QUẢ TÀI CHÍNH
KINH TẾ
Luận án Tiến sĩ Kinh tế này, được hoàn thành tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh vào năm 2021 dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Bùi Văn Dương, tập trung nghiên cứu tác động của công bố báo cáo trách nhiệm xã hội (TNXH) đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực tiễn các hoạt động thực hành và công bố TNXH của các công ty đại chúng ở Việt Nam đã phát triển từ năm 2006, trong bối cảnh thiếu một khung khái niệm TNXH rõ ràng tại Việt Nam để xây dựng nhận thức và làm căn cứ cho các quy định pháp quy.
Nghiên cứu đặt ra hai câu hỏi chính: Các yếu tố nào xác lập thang đo công bố báo cáo TNXH của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam? Mức độ tác động của việc công bố báo cáo TNXH đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam như thế nào? Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp, bao gồm phương pháp định tính để phân tích, mô tả khung khái niệm, nội dung phương pháp đo lường công bố báo cáo TNXH và hiệu quả tài chính, làm cơ sở cho nghiên cứu định lượng.
Các giả thuyết nghiên cứu được đề xuất dựa trên các lý thuyết như lý thuyết về tính hợp pháp, lý thuyết các bên liên quan và lý thuyết kinh tế chính trị, kỳ vọng có tác động tích cực giữa công bố thông tin báo cáo TNXH (CSRI) đến các chỉ số hiệu quả tài chính như ROA, ROE, TBQ và P/B. Các biến kiểm soát trong mô hình hồi quy bao gồm Quy mô công ty (SIZE), Số năm hoạt động (AGE), Đòn bẩy tài chính (LEV), Loại ngành (INDUS) và Thành viên HĐQT độc lập (DIREC). Mẫu nghiên cứu được chọn trong danh sách Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam dựa theo mô hình Fortune được công bố trong VNR500.
Kết quả nghiên cứu được trình bày thông qua các biểu đồ so sánh mức độ công bố BC TNXH của các doanh nghiệp niêm yết trong giai đoạn 2013-2015 và các biểu đồ so sánh thực trạng công bố BC TNXH theo ngành. Phân tích cho thấy CSRI tương quan cùng chiều với TBQ, và các biến quan sát cho kết quả hỗn hợp, ví dụ các thông tin công bố về lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh (INDUS) tác động cùng chiều với TBQ.
Luận án đề xuất hàm ý học thuật quan trọng là xây dựng khung báo cáo TNXH để từ đó xác định nội dung trình bày và công bố thông tin báo cáo TNXH một cách cụ thể, rõ ràng và minh bạch cho doanh nghiệp thực hiện. Nghiên cứu cũng chỉ ra những hạn chế, bao gồm việc chưa phản ánh hết được các tác động của công bố báo cáo TNXH đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp và việc lựa chọn các nội dung cụ thể để trình bày và công bố thông tin.