Sự kiến tạo văn hóa cộng đồng của khu đô thị mới ở Hà Nội (Nghiên cứu trường hợp Mỹ Đình - Mễ Trì và Việt Hưng)
Văn hóa học
Luận án nghiên cứu về sự kiến tạo văn hóa cộng đồng (VHCĐ) tại các khu đô thị mới (KĐTM) ở Hà Nội, tập trung vào hai trường hợp Mỹ Đình - Mễ Trì và Việt Hưng, trong giai đoạn từ năm 2006 đến 2019. Đề tài xuất phát từ thực trạng quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa đã hình thành nhiều KĐTM, làm thay đổi diện mạo Thủ đô nhưng cũng tạo áp lực lớn về hạ tầng xã hội và tác động tiêu cực đến đời sống văn hóa, đặc biệt là VHCĐ, vốn dễ rơi vào tình trạng rời rạc. Mục đích nghiên cứu là làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về sự kiến tạo VHCĐ của KĐTM, góp phần nâng cao đời sống văn hóa cư dân đô thị.
Luận án triển khai nghiên cứu thông qua việc tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan, làm rõ các vấn đề lý luận về sự kiến tạo VHCĐ, khảo sát thực trạng, nhận diện các yếu tố tác động và đề xuất giải pháp. Đối tượng nghiên cứu là sự kiến tạo VHCĐ của KĐTM ở Hà Nội hiện nay, bao gồm cả các yếu tố nội tại (quan hệ xã hội - văn hóa, lối sống, cảnh quan văn hóa) và ngoại tại (kết nối với cộng đồng bên ngoài, cộng đồng mạng xã hội, các yếu tố VHCĐ "mở").
Về cơ sở phương pháp luận, luận án dựa trên chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm tiếp cận liên ngành (nhân học văn hóa, xã hội học văn hóa, đô thị học, quản lý văn hóa), điều tra xã hội học qua bảng hỏi, điền dã (quan sát, tham dự, phỏng vấn sâu) và so sánh - đối chiếu, phân tích - tổng hợp.
Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách hệ thống hóa, bổ sung và phát triển các vấn đề liên quan đến VHCĐ từ góc độ Văn hóa học, xác lập khái niệm và nội dung nghiên cứu VHCĐ của KĐTM. Về thực tiễn, luận án nhận diện thực trạng, những vấn đề đặt ra và chỉ ra sự cần thiết của việc phát huy tính chủ động của cộng đồng cư dân trong xây dựng VHCĐ, đồng thời làm phong phú thêm nguồn tư liệu về văn hóa đô thị và VHCĐ.