Luận án Sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác–Lê nin ở các trường CD&ĐH tỉnh Thái Nguyên

Tên luận án:

SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ NIN Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VÀ ĐẠI HỌC TỈNH THÁI NGUYÊN

Ngành:

Lí luận và Phương pháp dạy học môn GDCT

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu việc sử dụng phương pháp thuyết trình (PPTT) theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin (phần Triết học) tại các trường cao đẳng và đại học tỉnh Thái Nguyên. Đề tài xuất phát từ nhận định rằng PPTT truyền thống, dù có ưu điểm trong truyền thụ tri thức hệ thống, vẫn còn hạn chế trong việc kích thích tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, đặc biệt đối với môn học có tính trừu tượng và khái quát cao như Triết học Mác - Lê nin. Thực trạng cho thấy PPTT vẫn được sử dụng phổ biến nhưng hiệu quả chưa cao ở các trường tại Thái Nguyên.

Mục đích chính của luận án là làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc áp dụng PPTT theo hướng phát huy tính tích cực, đồng thời đề xuất các nguyên tắc và biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn học này. Để đạt được mục tiêu đó, luận án đã thực hiện các nhiệm vụ: nghiên cứu cơ sở lý luận, phân tích thực trạng sử dụng PPTT, đề xuất các nguyên tắc và biện pháp, và tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khả thi của các đề xuất.

Những đóng góp mới của đề tài bao gồm việc hệ thống hóa các quan điểm lý luận về PPTT theo hướng phát huy tính tích cực, khảo sát và đánh giá thực trạng việc sử dụng phương pháp này, cũng như đề xuất các nguyên tắc và biện pháp có tính đảng, khoa học, lý luận và thực tiễn cao, phù hợp với nội dung môn học và năng lực của sinh viên. Kết quả thực nghiệm sư phạm đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp được đề xuất, cho thấy sinh viên nhóm thực nghiệm có kết quả học tập, kỹ năng và năng lực tốt hơn, đồng thời hứng thú hơn với môn Triết học Mác - Lê nin. Luận án kết luận rằng việc đổi mới PPTT theo hướng phát huy tính tích cực là cần thiết và có hiệu quả, có tiềm năng áp dụng rộng rãi trong giảng dạy các môn lý luận chính trị và khoa học xã hội khác.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Lý do chọn đề tài

  • 2. Mục đích nghiên cứu

  • 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu

    • 3.1. Khách thể nghiên cứu
    • 3.2. Đối tượng nghiên cứu

  • 4. Giả thuyết khoa học

  • 5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

    • 5.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
    • 5.2. Phạm vi nghiên cứu

  • 6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

    • 6.1. Phương pháp luận
    • 6.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 6.2.1. Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí luận
    • 6.2.2. Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
    • 6.2.3. Các phương pháp bổ trợ

  • 7. Những luận điểm cần bảo vệ

  • 8. Những đóng góp mới của đề tài

  • 9. Cấu trúc của đề tài

• Chương 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ NIN

  • 1.1. Các công trình khoa học nghiên cứu về sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của SV trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin

    • 1.1.1. Những nghiên cứu về phương pháp thuyết trình
    • 1.1.2. Những nghiên cứu về sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên
    • 1.1.3. Những nghiên cứu về sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần triết học

  • 1.2. Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết

    • 1.2.1. Đánh giá khái quát kết quả nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
    • 1.2.1.1. Những điểm đã được đề cập của các công trình nghiên cứu
    • 1.2.1.2. Những điểm chưa đề cập tới của các công trình nghiên cứu
    • 1.2.2. Những vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết

• Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ NIN Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VÀ ĐẠI HỌC TỈNH THÁI NGUYÊN

  • 2.1. Cơ sở lý luận việc sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần triết học ở các trường cao đẳng và đại học

    • 2.1.1. Phương pháp thuyết trình
    • 2.1.2. Sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên
    • 2.1.3. Sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần Triết học ở các trường cao đẳng, đại học
    • 2.1.3.1. Đặc thù nội dung kiến thức môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần triết học
    • 2.1.3.2. Nội dung sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần Triết học ở các trường cao đẳng, đại học
    • 2.1.3.3. Ưu điểm và hạn chế của việc sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn NNLCBCCNMLN phần triết học ở các trường cao đẳng và đại học

  • 2.2. Cơ sở thực tiễn của sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần triết học ở các trường cao đẳng và đại học tỉnh Thái Nguyên

    • 2.2.1. Một số đặc điểm của sinh viên ở các trường cao đẳng và đại học tỉnh Thái Nguyên
    • 2.2.2. Thực trạng sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần Triết học ở các trường cao đẳng và đại học tỉnh Thái Nguyên
    • 2.2.2.1. Nhận thức của giảng viên, sinh viên và kết quả học tập của sinh viên khi sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần Triết học
    • 2.2.2.2. Nguyên nhân và những vấn đề đặt ra đối với việc sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần Triết học ở các trường cao đẳng và đại học tỉnh Thái Nguyên

• Chương 3: NGUYÊN TẮC VÀ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ NIN PHẦN TRIẾT HỌC Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VÀ ĐẠI HỌC TỈNH THÁI NGUYÊN

  • 3.1. Nguyên tắc sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần triết học

    • 3.1.1. Xác định rõ mục tiêu, trọng tâm bài giảng
    • 3.1.2. Phát huy vai trò tích cực của sinh viên
    • 3.1.3. Bảo đảm định hướng phát triển năng lực cho sinh viên
    • 3.1.4. Bảo đảm thống nhất giữa tính khoa học và tính giáo dục; tính lý luận và tính thực tiễn

  • 3.2. Biện pháp sử dụng phương pháp thuyết trình theo hướng phát huy tính tích cực của sinh viên trong dạy học môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lê nin phần triết học

    • 3.2.1. Nhóm biện pháp chuẩn bị thuyết trình
    • 3.2.1.1. Lựa chọn, xây dựng kết cấu thuyết trình
    • 3.2.1.2. Sử dụng phương tiện dạy học
    • 3.2.2. Nhóm biện pháp tổ chức thực hiện thuyết trình
    • 3.2.2.1. Sử dụng các kĩ thuật, thủ thuật trong dạy học
    • 3.2.2.2. Sử dụng linh hoạt phương pháp tư duy lôgic trong thuyết trình
    • 3.2.2.3. Kết hợp linh hoạt PPTT với các PPDH khác trong dạy học
    • 3.2.3. Nhóm biện pháp kiểm tra, đánh giá trong sử dụng phương pháp thuyết trình theo định hướng phát huy tính tích cực của sinh viên
    • 3.2.3.1. Quy trình tiến hành kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên
    • 3.2.3.2. Các yêu cầu đối với bài kiểm tra, đánh giá
    • 3.2.3.3. Các hình thức kiểm tra, đánh giá

• Chương 4: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH THEO HƯỚNG PHÁT HUY TÍCH CỰC CỦA SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC MÔN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ NIN PHẦN TRIẾT HỌC Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG VÀ ĐẠI HỌC TỈNH THÁI NGUYÊN

  • 4.1. Kế hoạch thực nghiệm

    • 4.1.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm
    • 4.1.2. Đối tượng thực nghiệm sư phạm
    • 4.1.3. Giảng viên thực nghiệm
    • 4.1.4. Nguyên tắc tiến hành thực nghiệm
    • 4.1.5. Phương pháp thực nghiệm và địa bàn thực nghiệm
    • 4.1.6. Phương pháp xử lý kết quả thực nghiệm

  • 4.2. Tổ chức thực nghiệm

  • 4.3. Kết quả thực nghiệm

    • 4.3.1. Giai đoạn 1: Thực nghiệm thăm dò
    • 4.3.2. Giai đoạn 2: Thực nghiệm đối chứng
    • 4.3.2.1. Kết quả nhận thức của sinh viên
    • 4.3.2.2. Kết quả hình thành kỹ năng, năng lực cho sinh viên
    • 4.3.2.3. Đánh giá chung về kết quả thực nghiệm

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

  • 1. KẾT LUẬN

  • 2. KIẾN NGHỊ