SỬ DỤNG ĐÀN PHÍM ĐIỆN TỬ TRONG DẠY HỌC ÂM NHẠC BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở MỘT SỐ TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC
Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc
Mã số: 9140111
Luận án tập trung nghiên cứu việc sử dụng Đàn phím điện tử (ĐPĐT) trong dạy học Âm nhạc bậc Trung học cơ sở (THCS) tại một số tỉnh miền núi phía Bắc, xuất phát từ thực trạng giáo dục âm nhạc là môn học bắt buộc nhưng việc khai thác và sử dụng ĐPĐT của giáo viên còn tồn tại những hạn chế nhất định. Mục đích chính của nghiên cứu là đề xuất các biện pháp sử dụng ĐPĐT nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học âm nhạc, đáp ứng yêu cầu của giáo dục phổ thông.
Để đạt được mục tiêu này, luận án thực hiện các nhiệm vụ cụ thể: nghiên cứu cơ sở lý luận về sử dụng ĐPĐT trong dạy học âm nhạc bậc THCS và tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan; khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng sử dụng ĐPĐT của giáo viên tại một số tỉnh miền núi phía Bắc; đề xuất các biện pháp sử dụng ĐPĐT; và tiến hành thực nghiệm để kiểm chứng tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất.
Đối tượng nghiên cứu là các biện pháp sử dụng ĐPĐT trong dạy học âm nhạc bậc THCS. Phạm vi nghiên cứu về nội dung tập trung vào ba mạch chính khóa là Hát, Đọc nhạc và Lý thuyết âm nhạc, trong đó phần thực nghiệm đi sâu vào dạy học Hát cho học sinh THCS lớp 6 theo chương trình 2018 (bộ sách Cánh Diều). Không gian nghiên cứu là 6 trường THCS tại 3 tỉnh miền núi phía Bắc (Lạng Sơn, Bắc Kạn, Tuyên Quang), đại diện cho cả khu vực đô thị và vùng sâu, vùng xa. Thời gian nghiên cứu được thực hiện từ tháng 11 năm 2015 đến tháng 11 năm 2022.
Luận án sử dụng phương pháp luận dựa trên các quan điểm tiếp cận hệ thống, tiếp cận thực tiễn, và tiếp cận dạy học theo phát triển năng lực, cùng với các phương pháp nghiên cứu cụ thể như phân tích, tổng hợp, so sánh, điền dã, quan sát, điều tra, khảo sát, phỏng vấn, tổng kết kinh nghiệm sư phạm, thống kê toán học và thực nghiệm. Giả thuyết nghiên cứu cho rằng việc sử dụng ĐPĐT hiện nay chưa tạo được sự hứng thú và phát triển năng lực thẩm mỹ cho học sinh, và việc đưa ra các biện pháp đổi mới sẽ cải thiện hiệu quả này.
Đóng góp của luận án thể hiện ở việc làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về ĐPĐT và vai trò của nó trong dạy học âm nhạc THCS, đánh giá được thực trạng sử dụng ĐPĐT, và đề xuất các biện pháp sử dụng ĐPĐT cũng như giải pháp tổ chức bồi dưỡng năng lực cho giáo viên. Luận án cũng chỉ ra rằng ĐPĐT là một phương tiện cần thiết nhưng còn nhiều bất cập trong việc sử dụng tại các tỉnh miền núi, do nhiều yếu tố từ chương trình đào tạo giáo viên, năng lực giảng dạy, cơ sở vật chất đến nhận thức của các nhà quản lý giáo dục. Khảo sát thực tế cũng cho thấy nhiều trường còn thiếu phòng chức năng dành riêng cho môn âm nhạc.