Luận án – Rèn luyện kĩ năng dạy học toán cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học theo tiếp cận học hợp tác

Tên luận án:

RÈN LUYỆN KỸ NĂNG DẠY HỌC TOÁN CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN HỌC HỢP TÁC

Ngành:

Giáo dục học (Tiểu học)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Rèn luyện kỹ năng dạy học Toán cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học theo tiếp cận Học hợp tác" của Trần Xuân Bộ, bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 năm 2021, tập trung giải quyết vấn đề nâng cao kỹ năng dạy học Toán (KNDH Toán) cho sinh viên ngành Giáo dục Tiểu học (SV ngành GDTH) thông qua tiếp cận học hợp tác (HHT).

Nghiên cứu được thúc đẩy bởi nhu cầu đổi mới giáo dục, yêu cầu đào tạo giáo viên tiểu học có năng lực nghề nghiệp cao đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông 2018, và những ưu điểm của HHT trong việc phát triển kỹ năng. Luận án chỉ ra rằng KNDH Toán là yếu tố cốt lõi trong năng lực nghề nghiệp của nhà giáo và cần được rèn luyện có hệ thống, đặc biệt là theo tiếp cận HHT.

Mục đích chính của luận án là đề xuất các biện pháp khả thi nhằm rèn luyện KNDH Toán cho SV ngành GDTH tại Trường Đại học Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang theo tiếp cận HHT. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu đã thực hiện các nhiệm vụ: nghiên cứu cơ sở lý luận về KNDH và HHT, khảo sát thực trạng KNDH Toán của SV và thực trạng rèn luyện KNDH Toán theo HHT, xây dựng các biện pháp rèn luyện, và tiến hành thực nghiệm sư phạm để kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả.

Kết quả khảo sát thực tiễn cho thấy KNDH Toán của SV còn hạn chế, thời lượng thực hành chuyên sâu ít, và việc rèn luyện KNDH Toán theo HHT chưa được chú trọng. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất bốn biện pháp chính: (1) xây dựng quy trình chung rèn luyện KNDH Toán theo HHT; (2) rèn luyện kỹ năng thiết kế bài học Toán; (3) rèn luyện kỹ năng dạy học từng tình huống điển hình; và (4) rèn luyện kỹ năng xử lý các tình huống sư phạm trong dạy học Toán tiểu học. Các biện pháp này được xây dựng dựa trên cơ sở tâm lý học, giáo dục học và thực tiễn, đảm bảo tính mục đích, hệ thống, thực tiễn và hiệu quả toàn diện.

Thực nghiệm sư phạm được tiến hành với 91 SV năm thứ 3 tại Trường ĐH Tân Trào đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất. Kết quả cho thấy nhóm thực nghiệm có kết quả học tập và rèn luyện KNDH Toán ổn định và cao hơn nhóm đối chứng, thể hiện sự chủ động của SV và sự đóng góp tích cực của HHT. Luận án kết luận rằng việc rèn luyện KNDH Toán theo HHT là một hướng đi đúng đắn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên tiểu học và khuyến nghị các cơ sở đào tạo, nhà nghiên cứu tiếp tục triển khai và phát triển hướng tiếp cận này.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Lý do chọn đề tài
    • (i). Xuất phát từ nhu cầu, định hướng đổi mới toàn diện giáo dục đào tạo
    • (ii). Xuất phát từ yêu cầu đào tạo giáo viên tiểu học ở trường sư phạm
    • (iii). Xuất phát từ những ưu điểm của học hợp tác
  • 2. Mục đích nghiên cứu
  • 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
  • 4. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 5. Phạm vi nghiên cứu
  • 6. Phương pháp nghiên cứu
    • 6.1. Các phương pháp nghiên cứu lý luận
    • 6.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
    • 6.3. Các phương pháp khác
  • 7. Giả thuyết khoa học
  • 8. Đóng góp của luận án
  • 9. Luận điểm cần bảo vệ
  • 10. Cấu trúc luận án
• Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DẠY HỌC TOÁN CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN HỌC HỢP TÁC
  • 1.1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu
    • 1.1.1. Tổng quan nghiên cứu về kĩ năng
    • 1.1.2. Tổng quan một số nghiên cứu về học hợp tác
    • 1.1.3. Tổng quan nghiên cứu về kĩ năng dạy học và rèn luyện kĩ năng dạy học
  • 1.2. Kĩ năng dạy học Toán ở tiểu học
    • 1.2.1. Kĩ năng
    • 1.2.2. Kĩ năng dạy học
    • 1.2.3. Kĩ năng dạy học Toán ở tiểu học
    • 1.2.4. Quá trình hình thành kĩ năng dạy học Toán cho sinh viên ngành Giáo dục tiểu học
  • 1.3. Tiếp cận học hợp tác
    • 1.3.1. Học hợp tác
    • 1.3.2. Cơ sở khoa học của học hợp tác
    • 1.3.3. Quá trình tổ chức học hợp tác
    • 1.3.4. Nguyên tắc của học hợp tác
    • 1.3.5. Rèn luyện KNDH Toán cho sinh viên theo tiếp cận học hợp tác
  • 1.4. Kết luận chương 1
• Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VIỆC RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DẠY HỌC TOÁN CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN HỌC HỢP TÁC
  • 2.1. Mục đích, đối tượng khảo sát
    • 2.1.1. Mục đích khảo sát
    • 2.1.2. Đối tượng khảo sát
  • 2.2. Nội dung khảo sát
  • 2.3. Phương pháp và kĩ thuật khảo sát
  • 2.4. Phân tích kết quả khảo sát
    • 2.4.1. Thực trạng kĩ năng dạy học Toán cho sinh viên ngành Giáo dục tiểu học
    • 2.4.2. Thực trạng rèn luyện KNDH Toán cho sinh viên ngành Giáo dục tiểu học
    • 2.4.3. Thực trạng rèn luyện KNDH Toán của sinh viên ngành Giáo dục tiểu học theo tiếp cận học hợp tác
  • 2.5. Kết luận chương 2
• Chương 3: BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KĨ NĂNG DẠY HỌC TOÁN CHO SINH VIÊN NGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN HỌC HỢP TÁC
  • 3.1. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp rèn luyện kĩ năng dạy học Toán cho SV ngành Giáo dục tiểu học theo tiếp cận học hợp tác
    • 3.1.1. Đảm bảo tính mục đích
    • 3.1.2. Đảm bảo tính hệ thống
    • 3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn
    • 3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả toàn diện
  • 3.2. Các căn cứ để xây dựng biện pháp rèn luyện kĩ năng dạy học Toán cho sinh viên ngành Giáo dục tiểu học theo tiếp cận học hợp tác
    • 3.2.1. Căn cứ vào đặc trưng của học hợp tác
    • 3.2.2. Căn cứ vào chuẩn đầu ra của sinh viên ngành Giáo dục tiểu học
    • 3.2.3. Căn cứ vào yêu cầu nghề nghiệp và đặc điểm hoạt động học tập của sinh viên sư phạm
  • 3.3. Các biện pháp rèn luyện kĩ năng dạy học Toán cho sinh viên ngành Giáo dục tiểu học theo tiếp cận học hợp tác
    • 3.3.1. Biện pháp 1: Xây dựng quy trình chung rèn luyện KNDH Toán cho sinh viên ngành Giáo dục tiểu học theo tiếp cận học hợp tác
    • 3.3.2. Biện pháp 2: Rèn luyện kĩ năng thiết kế bài học toán theo tiếp cận học hợp tác
    • 3.3.3. Biện pháp 3: Rèn luyện kĩ năng dạy học từng tình huống điển hình trong dạy học toán ở tiểu học theo tiếp cận học hợp tác
    • 3.3.4. Biện pháp 4: Tổ chức cho SV rèn luyện kĩ năng xử lí các tình huống sư phạm trong dạy học toán tiểu học theo tiếp cận học hợp tác
  • 3.4. Kết luận chương 3
• Chương 4: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
  • 4.1. Mục đích, nguyên tắc thực nghiệm sư phạm
  • 4.2. Đối tượng thực nghiệm
  • 4.3. Kế hoạch thực nghiệm
  • 4.4. Tiêu chí đánh giá, xử lý kết quả thực nghiệm
  • 4.5. Phân tích kết quả thực nghiệm định lượng
    • 4.5.1. Phân tích kết quả thực nghiệm đợt 1
    • 4.5.2. Phân tích kết quả thực nghiệm đợt 2
  • 4.6. Phân tích kết quả định tính
    • 4.6.1. Về động cơ tham gia tham gia rèn luyện KNDH Toán
    • 4.6.2. Ý thức tự rèn luyện của cá nhân trong rèn luyện KNDH Toán theo tiếp cận HHT
    • 4.6.3. Quan sát về vai trò của SV trong rèn luyện KNDH Toán theo tiếp cận HHT
    • 4.6.4. Đánh giá về việc tạo nhóm rèn luyện KNDH Toán theo tiếp cận HHT
    • 4.6.5. Thời gian dành cho rèn luyện KNDH Toán theo tiếp cận HHT
  • 4.7. Kết luận chương 4
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
  • 1. Kết luận
  • 2. Khuyến nghị