Tên luận án:
QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN TRUNG TÂM MỚI TRONG ĐÔ THỊ ĐA TRUNG TÂM VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
Ngành:
Quy hoạch vùng và đô thị
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này nghiên cứu sâu về “Quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm vùng Đồng bằng sông Hồng” (ĐBSH), một xu thế phát triển đô thị phổ biến trên thế giới và tại Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực trạng các đô thị mở rộng, nâng cấp đã hình thành cấu trúc đô thị đa trung tâm (ĐTT) hoặc có xu hướng phát triển ĐTT, cùng với sự xuất hiện các trung tâm mới (TTM) nhằm giải quyết những hạn chế của mô hình "đô thị nén" truyền thống. Tuy nhiên, cơ sở lý luận cho quá trình hình thành và phát triển TTM còn chưa đầy đủ, dẫn đến việc quy hoạch và quản lý phát triển TTM còn chậm và chưa hiệu quả.
Mục đích nghiên cứu của luận án là đề xuất các quan điểm, nguyên tắc, mô hình, giải pháp quy hoạch phát triển TTM trong đô thị ĐTT, đồng thời xây dựng bộ tiêu chí đánh giá tính hấp dẫn của TTM và đề xuất chính sách quản lý phù hợp. Luận án giới hạn phạm vi nghiên cứu tại các đô thị loại I vùng ĐBSH, tập trung vào TP Hải Phòng, với tầm nhìn đến năm 2050. Các phương pháp nghiên cứu đa dạng được sử dụng, bao gồm thu thập thông tin, điều tra, khảo sát, phân tích SWOT và mô hình hóa.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc đề xuất các nguyên tắc và giải pháp thiết lập kết nối giữa TTM và TT đô thị lõi, các thành tố tạo cực phát triển, bộ tiêu chí đánh giá tính hấp dẫn của TTM, và chính sách quản lý phát triển TTM như một cực phát triển của đô thị. Luận án khẳng định mô hình ĐTT có nhiều ưu điểm, mang lại hiệu quả kinh tế cao, tạo việc làm, kết nối không gian mở, cải thiện môi trường sinh thái và giảm tắc nghẽn giao thông so với mô hình đô thị đơn trung tâm.
Tuy nhiên, luận án cũng chỉ ra những hạn chế trong thực tiễn quy hoạch ĐTT ở Việt Nam, như phát triển đơn tuyến, các dự án TTM bị "treo" hoặc triển khai chậm, và tính thời vụ của các TTM du lịch. Từ đó, luận án đề xuất 4 quan điểm và 10 nguyên tắc cụ thể cho QHPT TTM bền vững, hấp dẫn. Các giải pháp quy hoạch được đề xuất tập trung vào lựa chọn vị trí TTM dựa trên điều kiện tự nhiên, khoảng cách phù hợp với TT đô thị lõi, thiết lập mối liên kết đa chiều, đồng bộ các loại hình không gian (cư trú, kinh tế, sinh thái), và sử dụng hiệu quả tài nguyên môi trường.
Luận án cũng đề xuất các chính sách quản lý phát triển TTM, bao gồm phương pháp quy hoạch lồng ghép, điều chỉnh yêu cầu nội dung quy hoạch, thiết lập bộ máy quản lý, các bước đầu tư xây dựng, và chính sách thúc đẩy đầu tư. Đặc biệt, luận án đã áp dụng các đề xuất này để điều chỉnh cấu trúc quy hoạch chung và giải pháp QHPT TTM điển hình cho TP Hải Phòng, chuyển từ 3 TTM lên 5 TTM, cùng với việc bổ sung định hướng phát triển giao thông công cộng và giao thông xanh. Cuối cùng, luận án kiến nghị tiếp tục nghiên cứu sâu hơn và xem xét bổ sung các nội dung đề xuất vào Luật Quy hoạch đô thị và Luật Xây dựng.
Mục lục chi tiết:
- Phần mở đầu
- Phần nội dung
- Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu QHPT TTM trong đô thị ĐTT trên thế giới và ở Việt Nam.
- 1.1. Tổng quan quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm trên thế giới
- 1.1.1. Tổng quan về quy hoạch đô thị đa trung tâm một số đô thị trên thế giới
- 1.1.2. Tổng quan về quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm trên thế giới
- 1.1.3. Các nghiên cứu lý luận về quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm trên thế giới
- 1.1.4. Tổng hợp chung về nghiên cứu quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm trên thế giới
- 1.2. Tổng quan về quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm ở Việt Nam
- 1.2.1. Bối cảnh hình thành và phát triển các đô thị quy hoạch theo hướng đa trung tâm ở Việt Nam
- 1.2.2. Tổng quan về quy hoạch đô thị đa trung tâm các đô thị vùng ĐBSH
- 1.2.3. Các nghiên cứu lý luận quy hoạch trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm ở Việt Nam
- 1.2.4. Tổng hợp chung về nghiên cứu quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm vùng ĐBSH
- 1.3. Những vấn đề cần nghiên cứu
- Chương 2: Cơ sở khoa học thiết lập TTM trong đô thị ĐTT vùng ĐBSH.
- 2.1. Cơ sở lý luận quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 2.1.1. Lý luận về quy hoạch phát triển đô thị đa trung tâm
- 2.1.2. Lý luận về quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 2.1.3. Các yếu tố tác động đến quy hoạch phát triển đô thị đa trung tâm
- 2.1.4. Các yếu tố tác động đến quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 2.2. Cơ sở thực tiễn quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 2.2.1. Thực tiễn quy hoạch phát triển đô thị đa trung tâm
- 2.2.2. Thực tiễn quy hoạch hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 2.3. Cơ sở pháp lý
- 2.3.1. Quyết định phê duyệt quy hoạch chung (điều chỉnh quy hoạch chung) các đô thị loại I vùng ĐBSH
- 2.3.2. Cơ sở pháp lý liên quan đến việc lập và hình thành trung tâm mới
- 2.3.3. Cơ sở pháp lý về quản lý phát triển đô thị
- 2.3.4. Cơ sở pháp lý về tổ chức đơn vị hành chính
- 2.4. Bài học kinh nghiệm quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- Chương 3: Đề xuất QHPT TTM trong đô thị ĐTT vùng ĐBSH.
- 3.1. Quan điểm quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 3.2. Nguyên tắc quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 3.2.1. Nguyên tắc quy hoạch phát triển đô thị đa trung tâm
- 3.2.2. Nguyên tắc quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 3.3. Đề xuất bộ tiêu chí đánh giá tính hấp dẫn của trung tâm mới
- 3.3.1. Mục tiêu và phạm vi áp dụng
- 3.3.2. Nội dung tiêu chí
- 3.4. Mô hình quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 3.4.1. Mô hình kết nối trung tâm mới với hệ thống trung tâm trong đô thị đa trung tâm
- 3.4.2. Mô hình quy hoạch phát triển các trung tâm mới đặc thù trong đô thị đa trung tâm vùng ĐBSH
- 3.5. Giải pháp quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 3.5.1. Giải pháp thiết lập trung tâm mới trong cấu trúc đô thị đa trung tâm
- 3.5.2. Giải pháp quy hoạch phát triển trung tâm mới
- 3.6. Chính sách quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm vùng ĐBSH
- 3.7. Áp dụng đề xuất, điều chỉnh quy hoạch phát triển trung tâm mới cho thành phố Hải Phòng
- 3.7.1. Điều chỉnh cấu trúc quy hoạch chung đô thị
- 3.7.2. Điều chỉnh quy hoạch phát triển trung tâm mới
- 3.8. Bàn luận kết quả nghiên cứu
- 3.8.1. Mô hình đa trung tâm các đô thị loại I vùng ĐBSH
- 3.8.2. Quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 3.8.3. Chính sách quy hoạch phát triển trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm
- 3.8.4. Nguyên tắc và giải pháp thiết lập kết nối giữa trung tâm mới và trung tâm đô thị lõi trong cấu trúc đô thị đa trung tâm
- 3.8.5. Nguyên tắc và giải pháp quy hoạch phát triển trung tâm mới
- 3.8.6. Đề xuất bộ tiêu chí đánh giá tính hấp dẫn của trung tâm mới trong đô thị đa trung tâm đảm bảo tính hiệu quả, khả thi thực hiện của giải pháp quy hoạch
- Phần kết luận