QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH DỆT MAY NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
Kinh tế
Luận án tập trung nghiên cứu quản trị dòng tiền trong các doanh nghiệp ngành dệt may niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dòng tiền được coi là huyết mạch của doanh nghiệp, có vai trò thiết yếu trong việc đảm bảo hoạt động liên tục và gia tăng hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp, kể cả những doanh nghiệp lớn, đã phá sản do thiếu vốn bằng tiền để thanh toán nợ và đáp ứng nhu cầu chi tiêu, chứ không phải do lợi nhuận thấp. Tình trạng dư thừa tiền quá mức cũng dẫn đến lãng phí, kém hiệu quả. Ngành dệt may Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp niêm yết, đang đối mặt với nhiều khó khăn do biến động kinh tế và ảnh hưởng của dịch Covid-19, dẫn đến thiếu vốn, tồn kho cao và chi phí hoạt động tăng.
Mục tiêu của luận án là tăng cường quản trị dòng tiền cho các doanh nghiệp ngành dệt may niêm yết. Để đạt được mục tiêu này, luận án đã hệ thống hóa lý luận về dòng tiền và quản trị dòng tiền, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và rút ra bài học cho Việt Nam. Luận án đánh giá thực trạng quản trị dòng tiền của các doanh nghiệp trong ngành từ năm 2016 đến 2021, kiểm định tác động của các nhân tố đến hoạt động quản trị dòng tiền, và đề xuất các giải pháp.
Về mặt khoa học, luận án làm phong phú thêm lý luận chung về quản trị dòng tiền và cung cấp tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo, đồng thời rút ra bài học từ kinh nghiệm quốc tế. Về mặt thực tiễn, luận án phân tích chi tiết thực trạng quản trị dòng tiền theo sáu nội dung cơ bản: lập kế hoạch, thiết lập quy chế thu chi, xác định ngân quỹ tối ưu, kiểm soát dòng tiền vào, kiểm soát dòng tiền ra, và kiểm soát cân bằng thu chi. Luận án cũng xây dựng mô hình kinh tế lượng để kiểm định tác động của các nhân tố như nợ phải thu, hàng tồn kho, nợ phải trả, và quy mô doanh nghiệp đến kỳ luân chuyển tiền (CCC). Kết quả cho thấy chính sách bán hàng kém hiệu quả (nợ phải thu lớn), kiểm soát hàng tồn kho kém hiệu quả (hàng tồn kho lớn) làm CCC tăng (quản trị dòng tiền không tốt). Ngược lại, chính sách thanh toán với nhà cung cấp tốt (nợ phải trả lớn) làm CCC giảm (quản trị dòng tiền hiệu quả).
Luận án chỉ ra nhiều hạn chế trong quản trị dòng tiền của các DN dệt may niêm yết, bao gồm mất cân đối dòng tiền, kỳ luân chuyển tiền chưa rút ngắn, tỷ trọng nợ phải thu/trả quá hạn cao, và khả năng thanh toán còn hạn chế. Các nguyên nhân được xác định bao gồm yếu kém chủ quan (quy trình, nhân lực, công nghệ, kiểm soát nội bộ) và khách quan (chính sách của cơ quan quản lý nhà nước, chính sách thuế, lãi suất, tỷ giá). Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp trực tiếp và bổ trợ nhằm tăng cường quản trị dòng tiền, cùng với các điều kiện thực hiện giải pháp từ Chính phủ, Bộ Công Thương, Ngân hàng Nhà nước và Hiệp hội Dệt may Việt Nam.