Tên luận án:
QUẢN LÝ THUẾ Ở CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM
Ngành:
Tài chính - Ngân hàng
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Quản lý thuế ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam" tập trung nghiên cứu các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế tại khu vực này. Thuế đóng vai trò trọng yếu trong nguồn thu ngân sách nhà nước và là công cụ điều tiết kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, các tỉnh miền núi phía Bắc, dù có vị trí chiến lược, vẫn đối mặt với nhiều thách thức như trình độ phát triển thấp, liên kết vùng yếu, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin hạn chế, ý thức tuân thủ thuế của người nộp thuế chưa cao, và năng lực cán bộ thuế còn yếu. Những khó khăn này đòi hỏi cần đổi mới cách thức quản lý thuế, đặc biệt trong bối cảnh ngành Thuế Việt Nam hướng tới mục tiêu hiện đại hóa, tinh gọn và hiệu quả đến năm 2030.
Mục tiêu của luận án là làm rõ lý luận về quản lý thuế, đánh giá thực trạng quản lý thuế giai đoạn 2017-2022 tại 10 tỉnh miền núi phía Bắc (Hà Giang, Lạng Sơn, Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Cao Bằng, Bắc Kạn, Yên Bái, Hòa Bình), chỉ ra những hạn chế, nguyên nhân, và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế đến năm 2030. Đối tượng nghiên cứu bao gồm các vấn đề lý thuyết và thực tiễn về quản lý thuế, tập trung vào năm chức năng chính: dự toán thu ngân sách nhà nước, tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế, kê khai và kế toán thuế, thanh tra kiểm tra thuế, quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế.
Luận án sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp thu thập số liệu thứ cấp và khảo sát sơ cấp từ 436 cán bộ thuế và 335 người nộp thuế trong giai đoạn 2017-2022. Các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, mô tả, so sánh, đối chiếu cũng được áp dụng.
Về đóng góp, luận án hệ thống hóa lý luận cơ bản về quản lý thuế và các tiêu chí đánh giá, đồng thời rút ra kinh nghiệm từ các quốc gia và địa phương khác. Về thực tiễn, luận án đánh giá toàn diện thực trạng quản lý thuế tại khu vực, chỉ rõ những bất cập, nguyên nhân và đề xuất các phương hướng, giải pháp cụ thể nhằm tăng cường quản lý thuế, góp phần đẩy mạnh quá trình hiện đại hóa, điện tử hóa, và nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào từng chức năng quản lý thuế, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức thuế. Luận án cũng đưa ra kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế và chính quyền địa phương để triển khai hiệu quả các giải pháp.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
- 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
- 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4. Câu hỏi nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
- 5.1. Phương pháp luận
- 5.2. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể
- 5.2.1. Phương pháp thu thập số liệu, tài liệu nghiên cứu
- 5.2.2. Phương pháp nghiên cứu tài liệu, xử lý số liệu
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- a) Những đóng góp về mặt khoa học
- b) Những đóng góp về mặt thực tiễn
Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ THUẾ
1.1. Những công trình khoa học có liên quan đến đề tài
- 1.1.1. Các công trình khoa học nước ngoài liên quan đến đề tài
- 1.1.2. Các công trình khoa học trong nước liên quan đến đề tài
1.3. Khoảng trống nghiên cứu
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Chương 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THUẾ VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ THUẾ
2.1. Cơ sở lý luận về quản lý thuế
- 2.1.1. Khái niệm về quản lý thuế
- 2.1.1.1. Đặc điểm, mục đích, yêu cầu và phương pháp quản lý thuế
- 2.1.1.2. Vai trò, nguyên tắc của Quản lý thuế
- 2.1.2. Nội dung Quản lý thuế
- 2.1.2.1. Lập dự toán thu NSNN
- 2.1.2.2. Tuyên truyền, hỗ trợ NNT
- 2.1.2.3. Đăng ký, kê khai và kế toán thuế
- 2.1.2.4. Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế
- 2.1.2.5. Thanh tra kiểm tra thuế
- 2.1.3. Tiêu chí đánh giá kết quả quản lý thuế
- 2.1.3.1. Một số mô hình đánh giá kết quả quản lý thuế
- 2.1.3.2. Một số tiêu chí đánh giá kết quả theo từng chức năng quản lý thuế
- 2.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thuế
- 2.1.4.1. Yếu tố chủ quan
- 2.1.4.2. Yếu tố khách quan
2.2. Kinh nghiệm quản lý thuế ở một số nước trên thế giới, của một số địa phương ở Việt Nam và bài học dành cho các tỉnh miền núi phía Bắc
- 2.2.1. Kinh nghiệm quốc tế về quản lý thuế
- 2.2.1.1. Kinh nghiệm của Trung Quốc
- 2.2.1.2. Kinh nghiệm của Nhật bản
- 2.2.1.3. Kinh nghiệm của Vương Quốc Anh
- 2.2.1.4. Kinh nghiệm của liên minh Châu Âu EU
- 2.2.2. Kinh nghiệm quản lý thuế ở một số địa phương trong nước
- 2.2.2.1. Kinh nghiệm của Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh
- 2.2.2.2. Kinh nghiệm của Cục Thuế tỉnh Nghệ An
- 2.2.2.3. Kinh nghiệm của Cục Thuế tỉnh Đắk Nông
- 2.2.2.4. Kinh nghiệm của Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi
- 2.2.3. Bài học rút ra dành cho các tỉnh miền núi phía Bắc
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
Chương 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THUẾ Ở CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC
3.1. Khái quát điều kiện, kinh tế xã hội và tình hình quản lý thuế ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
- 3.1.1. Khái quát điều kiện kinh tế, xã hội các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
- 3.1.2. Điều kiện về kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
- 3.1.3. Tổ chức bộ máy của Cơ quan Thuế các tỉnh miền núi phía Bắc
3.2. Thực trạng QLT ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
- 3.2.1. Công tác dự toán thu NSNN
- 3.2.2. Công tác Tuyên truyền hỗ trợ NNT
- 3.2.3. Công tác Kê khai và kế toán thuế.
- 3.2.4. Công tác Quản lý nợ và cưỡng chế nợ thuế
- 3.2.5. Công tác Thanh tra kiểm tra thuế
3.3. Đánh giá công tác quản lý thuế ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam
- 3.3.1. Những kết quả đạt được
- 3.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
Chương 4 HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THUẾ Ở CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC VIỆT NAM
4.1. Dự báo bối cảnh trong nước và Quốc tế; Quan điểm và mục tiêu phát triển của các tỉnh miền núi phía Bắc
- 4.1.1. Dự báo bối cảnh Quốc tế
- 4.1.2. Dự báo bối cảnh trong nước
- 4.1.3. Quan điểm và mục tiêu phát triển của các tỉnh miền núi phía Bắc
4.2. Phương hướng hoàn thiện quản lý thuế ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam.
4.3. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế ở các tỉnh miền núi phía Bắc giai đoạn 2024-2030
- 4.3.1. Giải pháp đối với việc thực hiện các chức năng quản lý thuế
- 4.3.1.1. Đổi mới và nâng cao hiệu quả công tác lập dự toán thu NSNN, điều hành thu NSNN
- 4.3.1.2. Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, hỗ trợ NNT
- 4.3.1.3. Tăng cường công tác quản lý kê khai thuế
- 4.3.1.4. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật thuế
- 4.3.1.5. Hoàn thiện công tác đôn đốc thu nộp, xử lý nợ đọng thuế
- 4.3.2. Các giải pháp khác
- 4.3.2.1. Tăng cường ứng dụng CNTT trong quản lý thuế.
- 4.3.2.2. Hoàn thiện bộ máy cơ cấu tổ chức và nâng cao chất lượng đội ngũ công chức Thuế
- 4.3.2.3. Xây dựng cơ sở dữ liệu về thuế ở các tỉnh miền núi phía Bắc
4.4. Một số kiến nghị
- 4.4.1. Kiến nghị với Quốc hội, Chính Phủ
- 4.4.2. Kiến nghị với Bộ Tài Chính và Tổng Cục Thuế.
4.3. Kiến nghị với Chính quyền địa phương
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
KẾT LUẬN
CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN CỦA TÁC GIẢ
- 1. Nguyễn Minh Tuấn (Tham gia) (2022), Quản lý thuế thương mại điện tử, kinh nghiệm quốc tế và bài học với Việt Nam, Tạp chí Thuế nhà nước, số 44.
- 2. Nguyễn Minh Tuấn (2023), Phương hướng hoàn thiện công tác quản lý thuế ở Việt Nam hiện nay, Tạp chí Kinh tế và dự báo, số 33.
- 3. Nguyễn Minh Tuấn (2023), International Experience on electronic tax administration and the lessons for VietNam, Review of finace, số 4.