Luận án Quản lý rủi ro trong nuôi tôm ven biển tỉnh Nam Định

Tên luận án:

QUẢN LÝ RỦI RO TRONG NUÔI TÔM VEN BIỂN TỈNH NAM ĐỊNH

Ngành:

Kinh tế nông nghiệp

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý rủi ro trong nuôi tôm ven biển tỉnh Nam Định" của Nguyễn Thị Minh Thu, chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, được hoàn thành tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam vào năm 2020. Nghiên cứu này xuất phát từ tính cấp thiết của việc quản lý rủi ro trong ngành nuôi tôm ven biển Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang gây thiệt hại nghiêm trọng và năng lực thích ứng còn thấp.

Mục tiêu chung của đề tài là phân tích thực trạng rủi ro và các biện pháp quản lý rủi ro (QLRR) trong nuôi tôm ven biển tỉnh Nam Định, từ đó đề xuất định hướng và giải pháp nhằm tăng cường QLRR trong thời gian tới. Các mục tiêu cụ thể bao gồm luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn về rủi ro và QLRR trong nông nghiệp nói chung và nuôi tôm nói riêng; phân tích thực trạng rủi ro và các biện pháp QLRR đã áp dụng; phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới QLRR; và đề xuất định hướng cùng giải pháp tăng cường QLRR.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vấn đề lý luận và thực tiễn về rủi ro, QLRR trong nông nghiệp và nuôi tôm ven biển, khảo sát các cơ sở nuôi tôm, tác nhân cung ứng, cán bộ chính quyền, ngân hàng, bảo hiểm và cơ quan quản lý tại 3 huyện ven biển Giao Thủy, Hải Hậu, Nghĩa Hưng của tỉnh Nam Định, với loài tôm thẻ chân trắng và tôm sú. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ giai đoạn 2010-2018, dữ liệu sơ cấp từ 2014-2018, và các giải pháp được đề xuất cho giai đoạn 2020-2025.

Đề tài có những đóng góp mới về lý luận, phương pháp và thực tiễn. Về lý luận, luận án đã luận giải và phát triển thêm lý luận về rủi ro, QLRR, chỉ ra rủi ro không hoàn toàn xấu, và nhận diện các nhóm rủi ro theo nguyên nhân. Về phương pháp, nghiên cứu xác định xác suất xuất hiện và ảnh hưởng của rủi ro bằng thang đo 5, sử dụng năng suất, kết quả và hiệu quả nuôi để phản ánh thiệt hại chung, và xây dựng khung phân tích QLRR theo chức năng quản lý. Về thực tiễn, luận án chỉ ra rủi ro sản xuất là lớn nhất (77,09% xác suất xuất hiện, 80,83% xác suất gây ảnh hưởng), đặc biệt là bệnh dịch, thời tiết, nguồn nước và con giống là rủi ro hệ thống. QLRR hiện tại tập trung vào rủi ro sản xuất, nhưng bảo hiểm nuôi tôm còn hạn chế và hỗ trợ khắc phục chưa phù hợp. Năng lực thực thi chính sách ở cấp cơ sở còn hạn chế. Luận án đề xuất sáu nhóm giải pháp tăng cường QLRR.

Nghiên cứu kết luận rằng rủi ro sản xuất là đáng ngại nhất, ở cấp độ lớn, có tính hệ thống và tương quan cao. Các yếu tố ảnh hưởng đến QLRR bao gồm quy mô diện tích đầm nuôi, tập huấn, hình thức nuôi tôm, nguồn gốc tôm giống từ phía cơ sở, cũng như khoảng trống trong cơ chế chính sách và năng lực thực thi của chính quyền địa phương. Để tăng cường QLRR, luận án đề xuất sáu nhóm giải pháp đồng bộ: hoàn thiện quy hoạch, phát triển cơ sở hạ tầng, đẩy mạnh chính sách tài chính, phát triển công tác khuyến nông – khuyến ngư, xây dựng liên kết chuỗi giá trị, và quản lý môi trường dựa vào cộng đồng.