Tên luận án:
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Ngành:
QUẢN LÝ KINH TẾ
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều trên địa bàn thành phố Hà Nội" của Lê Thị Diệu Hoa, thuộc ngành Quản lý Kinh tế, nghiên cứu về một trong những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trọng tâm của các quốc gia hiện đại: giảm nghèo đa chiều (GNĐC). Đề tài ra đời trong bối cảnh các chính sách giảm nghèo đã chuyển từ hỗ trợ thu nhập đơn thuần sang tiếp cận đa chiều, giải quyết nhu cầu toàn diện của người nghèo.
Mục đích của luận án là hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về quản lý nhà nước (QLNN) đối với GNĐC ở cấp tỉnh, phân tích thực trạng, làm rõ những thành công, hạn chế cùng nguyên nhân của hoạt động QLNN đối với GNĐC trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2016-2022. Trên cơ sở đó, luận án đề xuất các giải pháp và kiến nghị khoa học nhằm đổi mới, nâng cao hiệu lực quản lý của chính quyền Thành phố trong công tác giảm nghèo, góp phần vào sự phát triển bền vững.
Đối tượng nghiên cứu là hoạt động QLNN đối với GNĐC, với chủ thể quản lý là chính quyền Thành phố Hà Nội và đối tượng được quản lý là các hộ nghèo (thường trú) và vùng nghèo trên địa bàn, không bao gồm hộ di cư không đăng ký hộ khẩu thường trú. Phạm vi nội dung tập trung vào các chức năng QLNN bao gồm xây dựng, tổ chức thực hiện, thanh tra, kiểm tra, giám sát và đánh giá kế hoạch giảm nghèo đa chiều. Dữ liệu được thu thập từ năm 2016-2022, với các giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2025-2035.
Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng cách bổ sung và làm rõ cơ sở lý thuyết QLNN đối với GNĐC của chính quyền cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời phân định rõ mục tiêu, nhân tố ảnh hưởng và nội dung quản lý. Về thực tiễn, luận án mô tả và đánh giá thực trạng QLNN đối với GNĐC tại Hà Nội giai đoạn 2016-2022, chỉ ra những điểm mạnh như sự quan tâm xây dựng chiến lược, ban hành chính sách kịp thời, đa dạng hóa nguồn lực, thực hiện tốt các chính sách xã hội cơ bản và các chính sách đặc thù. Tuy nhiên, cũng chỉ rõ các điểm yếu như tiến độ kế hoạch chậm, thông tin đối tượng chưa chuẩn, chính sách hỗ trợ thu nhập còn thiên về sản xuất, chất lượng dịch vụ xã hội hạn chế và công tác thanh tra, giám sát chưa thường xuyên.
Từ những phân tích này, luận án đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện QLNN trong việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với GNĐC trên địa bàn Hà Nội, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo, nâng cao chất lượng dịch vụ xã hội cho người nghèo và hạn chế tái nghèo. Luận án cũng chỉ ra rằng một số khía cạnh QLNN và thực trạng QLNN của Hà Nội trong GNĐC chưa được đào sâu phân tích cụ thể, chi tiết.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài
2. Câu hỏi nghiên cứu
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
- Mục đích nghiên cứu
- Nhiệm vụ nghiên cứu
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Là hoạt động QLNN đối với GNĐC trên địa bàn thành phố Hà Nội.
- Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi chủ thể quản lý: Chủ thể quản lý nhà nước là chính quyền thành phố Hà Nội.
- Phạm vi đối tượng quản lý: hoạt động GNĐC của các hộ nghèo (thường trú), vùng nghèo trên địa bàn thành phố Hà Nội, không bao gồm các hộ nghèo di cư không đăng ký hộ khẩu thường trú tại Hà Nội.
- Phạm vi về nội dung: Quản lý nhà nước đối với GNĐC trên địa bàn thành phố Hà Nội được tiếp cận theo chức năng QLNN, bao gồm:
- Xây dựng kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- Tổ chức thực hiện kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- Thanh tra, kiểm tra, giám sát và đánh giá thực hiện kế hoạch GNĐC.
- Phạm vi về không gian: Quản lý nhà nước đối với GNĐC được nghiên cứu trong phạm vi được phân cấp cho chính quyền Thành phố Hà Nội và trong giới hạn địa chính Hà Nội.
- Phạm vi về thời gian: Dữ liệu sơ cấp được thu thập trong năm 2022; Dữ liệu thứ cấp được thu thập trong trong giai đoạn 2016-2022, một số nội dung có bổ sung dữ liệu đến năm 2023; Các giải pháp luận án đề xuất để nghiên cứu ứng dụng trong giai đoạn 2025-2035.
5. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu cụ thể
- 5.1. Cơ sở phương pháp luận
- 5.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
- Phương pháp nghiên cứu tại bàn
- Phương pháp thu thập dữ liệu
- Phỏng vấn chuyên sâu (Phương pháp phỏng vấn chuyên gia)
6. Đóng góp mới về khoa học của luận án
- Đóng góp về lý luận
- Đóng góp về thực tiễn
7. Kết cấu của luận án
Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH
1.1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH
- 1.1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến nghèo, giảm nghèo, giảm nghèo đa chiều, nhân tố tác động đến giảm nghèo đa chiều
- 1.1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều của chính quyền cấp tỉnh
- 1.1.2.1. Các công trình liên quan đến xây dựng kế hoạch giảm nghèo đa chiều của chính quyền cấp tỉnh
- 1.1.2.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến tổ chức thực hiện kế hoạch giảm nghèo đa chiều của chính quyền cấp tỉnh
- 1.1.2.3. Tình hình nghiên cứu liên quan đến thanh tra, kiểm tra, giám sát và đánh giá thực hiện kế hoạch giảm nghèo đa chiều của chính quyền cấp tỉnh
1.2. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH
- 1.2.1. Những vấn đề đã được các nghiên cứu làm sáng tỏ
- 1.2.2. Khoảng trống chưa nghiên cứu
1.3. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐƯỢC LỰA CHỌN NGHIÊN CỨU TRONG LUẬN ÁN VÀ KHUNG PHÂN TÍCH
- 1.3.1. Những vấn được lựa chọn nghiên cứu trong luận án
- 1.3.2. Khung phân tích trong luận án
Chương 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH
2.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT VỀ NGHÈO ĐA CHIỀU VÀ GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU
- 2.1.1. Cơ sở lý thuyết về nghèo đa chiều
- 2.1.1.1. Quan niệm về nghèo đa chiều
- 2.1.1.2. Các chỉ tiêu phản ánh nghèo đa chiều
- 2.1.1.3. Nguyên nhân nghèo đa chiều
- 2.1.1.4. Tác động tiêu cực của tình trạng nghèo đa chiều
- 2.1.2. Cơ sở lý thuyết về giảm nghèo đa chiều
- 2.1.2.1. Khái niệm giảm nghèo đa chiều
- 2.1.2.2. Nội dung và tiêu chí đo mức độ giảm nghèo đa chiều
2.2. QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH
- 2.2.1. Khái niệm, mục tiêu quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều
- 2.2.2. Nội dung quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều của chính quyền cấp tỉnh
- 2.2.2.1. Xây dựng kế hoạch giảm nghèo đa chiều theo chương trình giảm nghèo quốc gia
- 2.2.2.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- 2.2.2.3. Thanh tra, kiểm tra, giám sát và đánh giá thực hiện chương trình, kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- 2.2.3. Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều của chính quyền cấp tỉnh
- 2.2.3.1. Các nhân tố thuộc về chính quyền cấp tỉnh
- 2.2.3.2. Các nhân tố không thuộc về chính quyền cấp tỉnh
2.3. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO THÀNH PHỐ HÀ NỘI
- 2.3.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều của một số địa phương
- 2.3.1.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều của Thành phố Hồ Chí Minh
- 2.3.1.2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều của Thành phố Đà Nẵng
- 2.3.2. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Thành phố Hà Nội
Chương 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
3.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ THỰC TRẠNG NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
- 3.1.1. Khái quát chung về Thành phố Hà Nội
- 3.1.1.1. Vị trí địa lý, địa hình của Thành phố Hà Nội
- 3.1.1.2. Điều kiện về kinh tế- xã hội của Thành phố Hà Nội
- 3.1.2. Thực trạng nghèo đa chiều trên địa bàn thành phố Hà Nội
- 3.1.2.1. Thực trạng nghèo đa chiều xét theo thu nhập trên địa bàn thành phố Hà Nội
- 3.1.2.2. Thực trạng nghèo đa chiều xét theo mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản trên địa bàn thành phố Hà Nội
3.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2016-2022
- 3.2.1. Thực trạng xây dựng kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- 3.2.1.1. Thực trạng ban hành bộ tiêu chí giảm nghèo đa chiều phù hợp với địa phương
- 3.2.1.2. Thực trạng rà soát, thống kê số hộ nghèo đa chiều trên địa bàn
- 3.2.1.3. Xác định nguồn lực, mục tiêu, giải pháp thực hiện giảm nghèo đa chiều
- 3.2.2. Tổ chức thực hiện kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- 3.2.2.1. Phân công, phối hợp các đơn vị, cán bộ thực hiện
- 3.2.2.2. Thực trạng huy động, phân bổ, phối hợp nguồn lực thực hiện
- 3.2.2.3. Thực trạng phổ biến, tuyên truyền về công tác giảm nghèo đa chiều tới các đối tượng liên quan
- 3.2.2.4. Thực trạng triển khai thực hiện các chính sách nhằm giảm nghèo đa chiều
- 3.2.3. Thanh tra, kiểm tra, giám sát và đánh giá thực hiện kế hoạch giảm nghèo đa chiều
3.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN 2016-2022
- 3.3.1. Thành công trong quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều trên địa bàn thành phố Hà Nội
- 3.3.2. Hạn chế và nguyên nhân trong quản lý nhà nước đối với giảm nghèo đa chiều trên địa bàn Thành phố Hà Nội
Chương 4 PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
4.1. BỐI CẢNH CHUNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
- 4.1.1. Bối cảnh quốc tế
- 4.1.2. Bối cảnh trong nước
- 4.1.3. Bối cảnh của Hà Nội
4.2. PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
4.3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIẢM NGHÈO ĐA CHIỀU TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
- 4.3.1. Hoàn thiện quy trình xây dựng và nâng cao chất lượng kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- 4.3.2. Đổi mới phương pháp và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- 4.3.3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát và đánh giá thực hiện kế hoạch giảm nghèo đa chiều
- 4.3.4. Nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức cho đội ngũ cán bộ phụ trách công tác giảm nghèo
- 4.3.5. Nâng cao nhận thức cho người nghèo, hạn chế phát sinh hộ nghèo trong tương lai.
4.4. KIẾN NGHỊ VỚI CHÍNH PHỦ
KẾT LUẬN