Luận án Quản lý lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội

Tên luận án:

QUẢN LÝ LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG LÀNG NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành:

Quản lý văn hóa (Mã số: 9229042)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Quản lý lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội" của Nguyễn Thu Phượng là một nghiên cứu chuyên sâu về vai trò của lễ hội truyền thống làng nghề trong đời sống văn hóa cộng đồng tại Hà Nội. Luận án chỉ ra rằng, dù được quan tâm, công tác quản lý các lễ hội này vẫn còn nhiều bất cập, như vai trò của Nhà nước và cộng đồng chưa thực sự hiệu quả, sự phối hợp còn hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng. Mục tiêu chính của nghiên cứu là đánh giá vai trò của các chủ thể quản lý (Nhà nước và cộng đồng) đối với lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn Hà Nội, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.

Để đạt được mục tiêu này, luận án xây dựng một khung phân tích dựa trên lý thuyết vai trò, làm rõ các khái niệm về lễ hội truyền thống làng nghề và quản lý lễ hội truyền thống làng nghề. Nghiên cứu xác định 5 vai trò cụ thể của Nhà nước (định hướng, thiết kế, duy trì và thúc đẩy, điều chỉnh, phối hợp) và 5 vai trò của cộng đồng (tự chủ, chủ động tích cực, thực hiện, quyết định, phối hợp). Thông qua khảo sát và phân tích hoạt động quản lý tại bốn lễ hội làng nghề tiêu biểu (Đình Kim Ngân - Hàng Bạc, Lụa Vạn Phúc, Gốm Bát Tràng, Pháo Bình Đà), luận án đánh giá thực trạng việc thực hiện, mức độ tương tác và kỳ vọng về vai trò của các chủ thể.

Kết quả nghiên cứu cho thấy những điểm khác biệt trong việc phát huy vai trò giữa các loại hình làng nghề, sự thiếu đồng thuận và tình trạng quá tải vai trò ở cả Nhà nước và cộng đồng. Dựa trên bối cảnh phát triển của Hà Nội và các định hướng quản lý lễ hội của thành phố đến năm 2045, luận án đề xuất hai nhóm giải pháp chính: sáu giải pháp cho Nhà nước (nhấn mạnh nâng cao nhận thức và phát huy các vai trò) và năm giải pháp cho cộng đồng (tập trung vào nâng cao ý thức và quyền tự chủ, chủ động). Các giải pháp này nhằm khắc phục những hạn chế và thúc đẩy sự phối hợp hiệu quả hơn, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của lễ hội truyền thống làng nghề trong tương lai.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Lý do chọn đề tài
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục đích nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
      • 3.2.1. Phạm vi nội dung
      • 3.2.2. Phạm vi không gian
      • 3.2.3. Phạm vi thời gian
  • 4. Phương pháp luận
    • 4.1. Phương pháp nghiên cứu
    • 4.2. Phương pháp tiếp cận trong nghiên cứu
  • 5. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
    • 5.1. Câu hỏi nghiên cứu
    • 5.2. Giả thuyết nghiên cứu
  • 6. Kết quả và đóng góp của luận án
    • 6.1. Về lý luận
    • 6.2. Về thực tiễn
  • 7. Nội dung của luận án
    • Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận về quản lý lễ hội truyền thống làng nghề, khái quát về lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội
    • Chương 2: Thực trạng vai trò của Nhà nước và cộng đồng trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội
    • Chương 3: Giải pháp nâng cao vai trò của Nhà nước và cộng đồng trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội
• Chương 1
  • TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG LÀNG NGHỀ, KHÁI QUÁT VỀ LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG LÀNG NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
    • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
      • 1.1.1. Những công trình nghiên cứu về quản lý lễ hội
        • 1.1.1.1. Những công trình nghiên cứu về vai trò của Nhà nước trong quản lý lễ hội
        • 1.1.1.2. Những công trình nghiên cứu về vai trò của cộng đồng trong quản lý lễ hội
      • 1.1.2. Những công trình nghiên cứu về quản lý lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội
      • 1.1.3. Những công trình nghiên cứu vận dụng lý thuyết vai trò
      • 1.1.4. Những vấn đề rút ra từ tổng quan nghiên cứu
    • 1.2. Cơ sở lý luận về quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
      • 1.2.1. Một số khái niệm
        • 1.2.1.1. Lễ hội truyền thống
        • 1.2.1.2. Làng nghề
        • 1.2.1.3. Lễ hội truyền thống làng nghề
        • 1.2.1.4. Quản lý
        • 1.2.1.5. Quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
      • 1.2.2. Lý thuyết vai trò trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 1.2.2.1. Nguồn gốc và sự phát triển của lý thuyết vai trò
        • 1.2.2.2. Các quan điểm và nội dung trong lý thuyết vai trò
        • 1.2.2.3. Quản lý lễ hội truyền thống làng nghề từ lý thuyết vai trò
      • 1.2.3. Vai trò của Nhà nước và cộng đồng trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 1.2.3.1. Vai trò của Nhà nước trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 1.2.3.2. Vai trò của cộng đồng trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
      • 1.2.4. Nội dung các hoạt động quản lý lễ hội truyền thống làng nghề của Nhà nước và cộng đồng
        • 1.2.4.1. Hoạt động của Nhà nước trong QLLH thống làng nghề
        • 1.2.4.2. Hoạt động của Cộng đồng trong QLLH truyền thống làng nghề
    • 1.3. Khái quát về lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội
      • 1.3.1. Lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội
        • 1.3.1.1. Số lượng
        • 1.3.1.2. Phân bố
        • 1.3.1.3. Quy mô
      • 1.3.2. Lễ hội truyền thống một số làng nghề khảo sát trên địa bàn Hà Nội
        • 1.3.2.1. Lễ hội đình Kim Ngân - Phố Hàng Bạc
        • 1.3.2.2. Lễ hội làng nghề lụa Vạn Phúc
        • 1.3.2.3. Lễ hội làng nghề gốm Bát Tràng
        • 1.3.2.4. Lễ hội làng nghề Bình Đà
      • 1.3.3. Đặc điểm lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay
        • 1.3.3.1. Lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội vừa có tính chất của phố nghề và làng nghề
        • 1.3.3.2. Lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội có sự biến đổi nhanh do tác động của quá trình phát triển và đô thị hóa
        • 1.3.3.3. Lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội có sự tham gia của cộng đồng làng nghề và giữ gìn sản phẩm đặc trưng của mỗi nghề
  • Tiểu kết chương 1
• Chương 2
  • THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG QUẢN LÝ LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG LÀNG NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
    • 2.1. Các chủ thể quản lý, mối quan hệ phối hợp trong thực hiện vai trò
      • 2.1.1. Các chủ thể quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 2.1.1.1. Chủ thể Nhà nước
        • 2.1.1.2. Chủ thể cộng đồng
      • 2.1.2. Mối quan hệ phối hợp giữa các chủ thể quản lý
    • 2.2. Vai trò của các chủ thể thông qua hoạt động quản lý lễ hội truyền thống làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay
      • 2.2.1. Vai trò của Nhà nước
        • 2.2.1.1. Vai trò định hướng, chỉ đạo
        • 2.2.1.2. Vai trò thiết kế
        • 2.2.1.3. Vai trò duy trì và thúc đẩy
        • 2.2.1.4. Vai trò điều chỉnh
        • 2.2.1.5. Vai trò phối hợp
      • 2.2.2. Vai trò của cộng đồng
        • 2.2.2.1. Vai trò tự chủ
        • 2.2.2.2. Vai trò chủ động, tích cực của cộng đồng trong quản lý lễ hội
        • 2.2.2.3. Vai trò thực hiện, phối hợp của cộng đồng trong quản lý lễ hội
        • 2.2.2.4. Vai trò quyết định
      • 2.2.3. Đánh giá chung về thực hiện vai trò, mức độ tương tác vai trò và kỳ vọng của Nhà nước và cộng đồng trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 2.2.3.1. Đánh giá về việc thực hiện vai trò của Nhà nước và cộng đồng trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
          • a. Vai trò của Nhà nước
          • b. Vai trò của cộng đồng
        • 2.2.3.2. Đánh giá mức độ tương tác vai trò và kỳ vọng của các chủ thể trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
          • a. Sự đồng thuận giữa các chủ thể quản lý
          • b. Sự đồng thuận chưa cao
          • c. Sự quá tải vai trò
        • 2.2.3.3. Một số khác biệt của QLLH truyền thống làng nghề qua việc thực hiện vai trò của các chủ thể
  • Tiểu kết chương 2
• Chương 3
  • GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC VÀ CỘNG ĐỒNG TRONG QUẢN LÝ LỄ HỘI TRUYỀN THỐNG LÀNG NGHỀ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
    • 3.1. Căn cứ đề xuất giải pháp
      • 3.1.1. Bối cảnh của Thủ đô Hà Nội hiện nay
        • 3.1.1.1. Không gian Thủ đô Hà Nội mở rộng
        • 3.1.1.2. Công nghiệp hóa - hiện đại hóa ở Thủ đô Hà Nội
        • 3.1.1.3. Đô thị hóa ở Thủ đô Hà Nội
        • 3.1.1.4. Xây dựng đô thị văn minh hiện đại vùng nội đô và thực hiện chương trình nông thôn mới vùng ngoại thành
      • 3.1.2. Định hướng của thành phố Hà Nội về quản lý lễ hội nói chung và lễ hội làng nghề truyền thống nói riêng
        • 3.1.2.1. Định hướng của thành phố Hà Nội về làng nghề, sản phẩm làng nghề giai đoạn 2021 - 2030 tầm nhìn đến năm 2045
        • 3.1.2.2. Định hướng của Thành phố Hà Nội về quản lý lễ hội nói chung và lễ hội làng nghề truyền thống nói riêng
      • 3.1.3. Những vấn đề đặt ra hiện nay trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề từ nghiên cứu vai trò quản lý của chủ thể Nhà nước và cộng đồng
        • 3.1.3.1. Chưa có sự khác nhau về phối hợp vai trò của các chủ thể trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề của từng loại mô hình làng nghề dẫn đến việc chưa phát huy được nét riêng của từng LHTT làng nghề
        • 3.1.3.2. Xuất hiện biểu hiện không đồng thuận trong thực hiện vai trò dẫn đến không phát huy tối đa vai trò của các bên
        • 3.1.3.3. Biểu hiện quá tải vai trò dẫn tới bên không quá tải ỷ lại, bên quá tải thiếu trách nhiệm, khả năng không đáp ứng được vai trò
    • 3.2. Đề xuất một số giải pháp nâng cao vai trò của Nhà nước và cộng đồng trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
      • 3.2.1. Nhóm giải pháp nâng cao vai trò của Nhà nước trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 3.2.1.1. Nâng cao nhận thức của các cấp quản lý về ý nghĩa và giá trị của lễ hội
        • 3.2.1.2. Phát huy hơn nữa vai trò định hướng chỉ đạo của Nhà nước trong quản lý lễ hội
        • 3.2.1.3. Phát huy vai trò thiết kế trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 3.2.1.4. Phát huy vai trò của Nhà nước trong duy trì và thúc đẩy việc tổ chức lễ hội làng nghề
        • 3.2.1.5. Quan tâm thúc đẩy hơn nữa vai trò điều chỉnh trong quản lý lễ hội
        • 3.2.1.6. Nâng cao hơn nữa vai trò phối hợp trong quản lý lễ hội làng nghề
      • 3.2.2. Nhóm giải pháp nâng cao vai trò của cộng đồng trong quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 3.2.2.1. Nâng cao ý thức của cộng đồng vận dụng các văn bản quản lý của Nhà nước trong tổ chức quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 3.2.2.2. Phát huy vai trò tự chủ của cộng đồng trong việc tổ chức lễ hội làng nghề truyền thống
        • 3.2.2.3. Đảm bảo quyền thực hiện các hoạt động của cộng đồng trong tổ chức, quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 3.2.2.4. Đề cao vai trò quyết định của cộng đồng trong việc tổ chức và quản lý lễ hội truyền thống làng nghề
        • 3.2.2.5. Thực hiện có hiệu quả việc phối hợp giữa cộng đồng cư dân làng nghề và cơ quan quản lý các cấp trong tổ chức, quản lý lễ hội làng nghề truyền thống
  • Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN