QUẢN LÍ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN GIÁO VIÊN DẠY HỌC SINH KHIẾM THỊ TIỂU HỌC
Quản lí giáo dục
Luận án tập trung nghiên cứu về quản lí đánh giá năng lực chuyên môn (NLCM) của giáo viên dạy học sinh khiếm thị cấp tiểu học (GV dạy HS.KTTH). Đề tài xuất phát từ thực trạng các chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông hiện hành chưa đủ chi tiết và phân hóa cho đối tượng GV chuyên biệt này, dẫn đến những khó khăn trong việc đánh giá NLCM một cách chính xác và quản lí hiệu quả hoạt động giáo dục cho học sinh khiếm thị. Các nghiên cứu liên quan trên thế giới và tại Việt Nam về vấn đề này còn hạn chế, đặc biệt là dưới góc độ quản lí giáo dục.
Mục tiêu của luận án là xác lập cơ sở lí luận về quản lí đánh giá NLCM GV dạy HS.KTTH, khảo sát thực trạng công tác này, và đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lí. Luận án đã sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu lí thuyết và thực tiễn, bao gồm điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn, nghiên cứu sản phẩm và thực nghiệm, với đối tượng khảo sát gồm 31 cán bộ quản lí (CBQL) và 35 giáo viên (GV) từ 10 cơ sở giáo dục trên cả nước.
Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy nhiều ưu điểm như đa số GV có trình độ đại học trở lên, các cơ sở giáo dục quan tâm bồi dưỡng chuyên môn, và CBQL/GV nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của đánh giá. Tuy nhiên, tồn tại nhiều hạn chế: tỷ lệ GV có bằng cử nhân giáo dục đặc biệt còn thấp, một số CBQL thiếu bồi dưỡng chuyên môn về giáo dục trẻ khiếm thị. Nội dung đánh giá chưa toàn diện, chủ yếu dựa vào Chuẩn Nghề nghiệp GV phổ thông mà thiếu sự điều chỉnh phù hợp với đặc thù của GV dạy HS.KTTH. Các chức năng quản lí (lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm tra) đều bộc lộ những bất cập như thiếu kế hoạch chuyên biệt, tổ chức chưa hệ thống, thiếu chỉ đạo về công cụ đánh giá và chưa hiệu quả trong rút kinh nghiệm.
Trên cơ sở lí luận và thực trạng, luận án đã đề xuất 05 biện pháp nhằm nâng cao chất lượng quản lí đánh giá NLCM GV dạy HS.KTTH, bao gồm: nâng cao nhận thức và kĩ năng lập kế hoạch; tổ chức đánh giá một cách hệ thống và toàn diện; hướng dẫn sử dụng chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông có điều chỉnh; cải tiến hoạt động rút kinh nghiệm; và xây dựng văn hóa đánh giá tích cực. Biện pháp "Hướng dẫn sử dụng chuẩn nghề nghiệp giáo viên phổ thông có điều chỉnh để đánh giá năng lực chuyên môn giáo viên dạy học sinh khiếm thị tiểu học" được thực nghiệm và đã chứng minh hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện kiến thức và kĩ năng của cả CBQL và GV, khẳng định tính khả thi và hiệu lực của biện pháp. Luận án có ý nghĩa lí luận và thực tiễn quan trọng, góp phần cải thiện chất lượng giáo dục cho học sinh khiếm thị.