Luận án Phong trào yêu nước chống Pháp ở Nam Kỳ giai đoạn 1885-1918

Tên luận án:

Phong trào yêu nước chống Pháp ở Nam Kỳ giai đoạn 1885-1918

Ngành:

Lịch sử Việt Nam

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phong trào yêu nước chống Pháp ở Nam Kỳ giai đoạn 1885-1918" của Đặng Thị Huế tập trung nghiên cứu một giai đoạn lịch sử quan trọng, đánh dấu sự chuyển biến căn bản của phong trào yêu nước từ khuynh hướng phong kiến sang dân chủ tư sản tại Nam Kỳ. Đề tài này có ý nghĩa quan trọng và cần thiết do bức tranh về phong trào trong giai đoạn này vẫn còn bỏ ngỏ, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách chuyên sâu và có hệ thống.

Mục đích nghiên cứu là phục dựng một cách chuyên sâu và có hệ thống bức tranh về phong trào yêu nước chống Pháp ở Nam Kỳ từ năm 1885 đến 1918. Trên cơ sở đó, luận án đánh giá một cách khách quan, khoa học về tính chất, đặc điểm và tác động của phong trào đối với tiến trình phát triển lịch sử Nam Kỳ đầu thế kỷ XX. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm phân tích các yếu tố về vị trí địa lý, dân cư, kinh tế xã hội tác động đến phong trào; đi sâu nghiên cứu diễn biến, kết quả để làm rõ sự chuyển biến khuynh hướng; và làm rõ tính chất, đặc điểm, tác động của phong trào.

Phạm vi nghiên cứu của luận án giới hạn trong giai đoạn 1885-1918, trên địa bàn 6 tỉnh Nam Kỳ thời Pháp cai trị (Gia Định, Biên Hòa, Định Tường, Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên), tập trung vào các phong trào và hình thức biểu hiện của chúng. Luận án đóng góp vào việc khôi phục đầy đủ, chuyên sâu và có hệ thống bức tranh sinh động về phong trào, đồng thời làm rõ các yếu tố ảnh hưởng, từ đó đưa ra những nhận định, đánh giá khách quan, khoa học.

Kết luận của luận án chỉ ra rằng chính sách cai trị hà khắc, bóc lột của thực dân Pháp đã đẩy đời sống nhân dân Nam Kỳ vào bần cùng, là nguyên nhân sâu xa của các phong trào. Giai đoạn 1885-1896 chứng kiến các cuộc khởi nghĩa theo khuynh hướng phong kiến như Phan Văn Hớn, Ngô Lợi, Đào Công Bửu, nhưng đều thất bại do hệ tư tưởng lạc hậu. Bước sang đầu thế kỷ XX, các phong trào theo khuynh hướng dân chủ tư sản như Đông Du, Minh Tân, Hội kín cũng không thành công, phản ánh sự khủng hoảng về đường lối và giai cấp lãnh đạo. Mặc dù thất bại, các phong trào này thể hiện tính chất yêu nước và nhân dân sâu sắc, đồng thời đánh dấu sự chuyển biến từ tính chất phong kiến sang dân chủ tư sản. Chúng cũng có tác động lớn, ảnh hưởng đến các phong trào đấu tranh kế tiếp trong khu vực.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề

  • 1.1. Nghiên cứu của tác giả nước ngoài
  • 1.2. Nghiên cứu của tác giả Việt Nam
    • 1.2.1. Nghiên cứu liên quan đến phong trào yêu nước ở Việt Nam
    • 1.2.2. Nghiên cứu liên quan đến phong trào yêu nước ở Nam Kỳ
  • 1.3. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu

• Chương 2: Phong trào yêu nước chống Pháp ở Nam Kỳ từ năm 1885 đến năm 1896

  • 2.1. Khái quát về vùng đất Nam Kỳ
    • 2.1.1. Lược sử hình thành
    • 2.1.2. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
    • 2.1.3. Dân cư và truyền thống yêu nước
  • 2.2. Chính sách cai trị của thực dân Pháp ở Nam Kỳ trước và trong giai đoạn 1885 -1896
  • 2.3. Phong trào từ năm 1885 đến năm 1896
    • 2.3.1. Khởi nghĩa của Phan Văn Hớn (1885)
    • 2.3.2. Khởi nghĩa của Ngô Lợi (1885-1890)
    • 2.3.3. Cuộc vận động của Đào Công Bửu (1885-1894)

• Chương 3: Phong trào yêu nước chống Pháp ở Nam Kỳ từ năm 1897 đến năm 1918

  • 3.1. Các yếu tố ảnh hưởng tới phong trào yêu nước ở Nam Kỳ
    • 3.1.1. Trào lưu tư tưởng mới du nhập và ảnh hưởng từ Nhật Bản và Trung Quốc
    • 3.1.2. Chính sách cai trị của thực dân Pháp
  • 3.2. Phong trào từ năm 1897 đến năm 1918
    • 3.2.1. Phong trào Đông Du
    • 3.2.2. Cuộc vận động Minh Tân
    • 3.2.3. Phong trào Hội kín

• Chương 4: Nhận xét về phong trào yêu nước chống Pháp ở Nam Kỳ giai đoạn 1885-1918

  • 4.1. Đặc điểm và tính chất của phong trào
    • 4.1.1. Đặc điểm
    • 4.1.2. Tính chất
  • 4.2. Tác động của phong trào