Luận án Phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

Tên luận án:

PHÒNG NGỪA TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành:

Tội phạm học và điều tra tội phạm (Mã số: 9 38 01 05)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "PHÒNG NGỪA TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI" nghiên cứu một vấn đề cấp thiết, phản ánh tình hình phức tạp của tội gây rối trật tự công cộng tại Hà Nội. Trong giai đoạn 2013-2022, thành phố ghi nhận 65.063 vụ án hình sự, trong đó có 481 vụ liên quan đến gây rối trật tự công cộng với 2.008 bị cáo. Mặc dù chỉ chiếm 0,74% tổng số vụ án, nhưng loại tội phạm này có ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống xã hội, với đặc trưng tỷ lệ đồng phạm cao (54,88%), nhiều vụ quy mô lớn (15% có từ 20 bị cáo trở lên), và thường xuất phát từ tranh chấp đất đai hoặc mâu thuẫn sinh hoạt. Tình hình này có xu hướng gia tăng, từ 43 vụ năm 2013 lên 72 vụ năm 2022, tương đương mức tăng 167,44%.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án là xây dựng khung lý thuyết về phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng, đánh giá thực trạng công tác phòng ngừa tại Hà Nội và đề xuất hệ thống giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả. Các nhiệm vụ nghiên cứu chính bao gồm tổng quan các công trình đã có, phân tích làm rõ các vấn đề lý luận về tội danh và phòng ngừa, khảo sát thực trạng công tác phòng ngừa từ năm 2013-2022, đồng thời chỉ ra hạn chế, nguyên nhân và dự báo tình hình để đưa ra giải pháp.

Luận án có những đóng góp mới về lý luận và thực tiễn. Về lý luận, công trình nghiên cứu toàn diện các quan điểm, chính sách, pháp luật về phòng chống tội phạm, làm sâu sắc thêm các khái niệm, vai trò, đặc điểm, nguyên tắc phòng ngừa và tiếp cận đa ngành (triết học, luật hình sự, xã hội học, tâm lý học...). Về thực tiễn, luận án đánh giá đầy đủ tình hình tội gây rối trật tự công cộng, nhân thân người phạm tội, nguyên nhân, điều kiện phát sinh, và hiệu quả của các biện pháp đã áp dụng. Từ đó, đưa ra dự báo khoa học và các giải pháp cụ thể, toàn diện nhằm tăng cường hiệu quả công tác phòng ngừa trên địa bàn Hà Nội, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Mục lục chi tiết:

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

2. Mục đích nghiên cứu

3. Nhiệm vụ nghiên cứu

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu

5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

• 5.1. Phương pháp luận
• 5.2. Phương pháp nghiên cứu

6. Những điểm mới của luận án

• 6.1. Về lý luận
• 6.2. Về thực tiễn

7. Bố cục của luận án

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG

1.1. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam

1.2. Tình hình nghiên cứu nước ngoài

1.3. Đánh giá tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra tiếp tục nghiên cứu

• 1.3.1. Những kết quả đạt được của các công trình nghiên cứu
• 1.3.2. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
• 1.3.3. Những vấn đề đặt ra, giả thuyết và nhiệm vụ giải quyết

Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG

2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng

• 2.1.1. Khái niệm phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng
• 2.1.1.1. Nhận thức chung về tội gây rối trật tự công cộng
• 2.1.1.2. Nhận thức về phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng
• 2.1.2. Đặc điểm phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng
• 2.1.2.1. Phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng gắn liền với các đặc điểm hoạt động tại các nơi công cộng
• 2.1.2.2. Có sự đa dạng về chủ thể phòng ngừa, và biện pháp phòng ngừa
• 2.1.2.3. Phòng ngừa gây rối trật tự công cộng mang đặc tính hài hòa về mặt lợi ích trong cộng đồng dân cư
• 2.1.2.4. Phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng gắn liền với xây dựng các nội quy, quy tắc ứng xử xã hội văn minh, lành mạnh, bài trừ bạo lực trong các quan hệ xã hội
• 2.1.3. Vai trò phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng

2.2. Cơ sở phòng ngừa và các nguyên tắc của phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng

• 2.2.1. Cơ sở pháp lý trong phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng
• 2.2.1. Cơ sở lý luận về đối tượng phòng ngừa của tội gây rối trật tự công cộng
• 2.2.2. Các nguyên tắc của phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng

2.3. Nội dung, chủ thể, biện pháp phòng ngừa và mối quan hệ giữa các chủ thể trong phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng

• 2.3.1. Nội dung phòng ngừa
• 2.3.2. Chủ thể phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng
• 2.3.3. Mối quan hệ giữa các chủ thể phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng
• 2.3.4. Biện pháp phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng
• 2.3.4.1. Các biện pháp phòng ngừa xã hội
• 2.3.4.2. Các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ

Chương 3: THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

3.1. Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

• 3.1.1. Nhận thức của cán bộ lãnh đạo, quản lý trong cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.1.2. Nhận thức của cán bộ, công chức trong các cơ quan thanh tra, Công an nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân
• 3.1.3. Nhận thức về phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng của cán bộ trong các tổ chức chính trị - xã hội, nhà trường, gia đình và Nhân dân trên địa bàn thành phố Hà Nội

3.2. Thực trạng về lực lượng và cơ chế phối hợp trong ngừa tội gây rối trật tự công cộng

• 3.2.1. Thực trạng tổ chức lực lượng
• 3.2.2. Cơ chế phối hợp giữa các chủ thể phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

3.3. Thực trạng tổ chức thực hiện các biện pháp phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng

• 3.3.1. Thực trạng triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa xã hội đối với tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.3.1.1. Áp dụng biện pháp kinh tế - xã hội
• 3.3.1.2. Áp dụng biện pháp văn hóa, giáo dục
• 3.3.1.3. Áp dụng biện pháp quần chúng
• 3.3.1.4. Thực hiện biện pháp tổ chức, quản lý
• 3.3.2. Thực trạng triển khai, áp dụng các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ đối với tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

3.4. Thực trạng hoạt động phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

• 3.4.1. Thực tiễn tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.4.1.1. Mức độ và diễn biến của tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.4.1.2. Cơ cấu và tính chất của tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.4.1.3. Phần ẩn của tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.4.2. Nguyên nhân của tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Hội

3.5. Đánh giá kết quả đạt được, những hạn chế thiếu sót và nguyên nhân trong phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

• 3.5.1. Kết quả đã đạt được trong phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.5.2. Những hạn chế, thiếu sót và nguyên nhân của hạn chế thiếu sót trong phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3.5.2.1. Những hạn chế, thiếu sót
• 3.5.2.2. Nguyên nhân của những hạn chế, thiếu sót

Chương 4: DỰ BÁO TÌNH HÌNH VÀ CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

4.1. Dự báo tình hình tội gây rối trật tự công cộng và phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

• 4.1.1. Cơ sở của hoạt động dự báo
• 4.1.2. Dự báo về tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội thời gian tới
• 4.1.3. Dự báo về hoạt động phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

4.2. Các giải pháp tăng cường phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội

• 4.2.1. Tăng cường nhận thức về tội gây rối trật tự công cộng và phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.2. Hoàn thiện cơ sở chính trị - pháp lý của hoạt động phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.3. Xây dựng và hoàn thiện các biện pháp phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.4. Tổ chức thực hiện các biện pháp phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội có hiệu quả
• 4.2.4.1. Phát triển nguồn nhân lực cho phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.4.2 và xây dựng cơ chế phối hợp trong phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.4.3. Tăng cường hiệu quả áp dụng biện pháp kinh tế - xã hội trong phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.4.4. Nâng cao hiệu quả biện pháp văn hóa – giáo dục trong phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng nói riêng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.4.5. Thực hiện tốt biện pháp quần chúng trong phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.4.6. Tăng cường hiệu quả các biện pháp phòng ngừa chuyên môn trong phòng ngừa tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 4.2.4.7. Sử dụng công nghệ hiện đại, giám sát công cộng để hỗ trợ thực hiện các biện pháp phòng ngừa tình hình tội gây rối trật tự công cộng trên địa bàn thành phố Hà Nội hiệu quả hơn

KẾT LUẬN