Luận án Phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh

Tên luận án:

PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VỀ MÔI TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ TĨNH

Ngành:

Tội phạm học và Phòng ngừa tội phạm

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu toàn diện về phòng ngừa tình hình tội phạm (THTP) về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2020. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ thực trạng Việt Nam, sau hơn 35 năm đổi mới, đối mặt với hàng loạt vấn đề môi trường tiêu cực như suy thoái đa dạng sinh học, ô nhiễm, cạn kiệt tài nguyên, và biến đổi khí hậu. Những vấn đề này chủ yếu do tác động tiêu cực từ kinh tế thị trường và sự chạy theo lợi ích cá nhân, dẫn đến gia tăng các hành vi xâm hại môi trường và THTP về môi trường ngày càng phức tạp. Hà Tĩnh được chọn làm địa bàn nghiên cứu điển hình, phản ánh bức tranh thu nhỏ của các thách thức môi trường quốc gia, với các số liệu cho thấy THTP về môi trường có xu hướng gia tăng đáng kể từ năm 2010 đến 2019.

Mục đích của luận án là làm rõ lý luận và thực tiễn về phòng ngừa THTP về môi trường tại Hà Tĩnh, từ đó đưa ra dự báo và các giải pháp tăng cường hiệu quả công tác này. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước, phân tích lý luận về phòng ngừa THTP về môi trường, đánh giá thực trạng công tác phòng ngừa tại Hà Tĩnh (2010-2020) để chỉ ra hạn chế và nguyên nhân, cũng như dự báo tình hình và đề xuất giải pháp. Luận án được thực hiện dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử và tư tưởng Hồ Chí Minh, cùng với các phương pháp nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn đa dạng.

Những đóng góp mới của luận án là công trình khoa học đầu tiên nghiên cứu có hệ thống và toàn diện về phòng ngừa THTP về môi trường tại Hà Tĩnh, góp phần hoàn thiện lý luận và làm rõ bức tranh thực tế về công tác này. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng THTP về môi trường tại Hà Tĩnh diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng về quy mô và mức độ. Mặc dù chính quyền địa phương đã triển khai nhiều biện pháp, công tác phòng ngừa vẫn còn nhiều hạn chế do các nguyên nhân khách quan (địa hình, đời sống kinh tế-xã hội, ý thức môi trường, hậu quả tội phạm khó nhận biết) và chủ quan (nhận thức cơ quan chức năng, trình độ dân trí, quy định pháp lý, hình thức biện pháp, hạn chế về lực lượng và phối hợp). Luận án dự báo THTP về môi trường tại Hà Tĩnh sẽ tiếp tục gia tăng về quy mô, độ tinh vi và phức tạp, với sự gia tăng chủ thể phạm tội là các pháp nhân thương mại. Từ đó, các giải pháp được đề xuất tập trung vào hoàn thiện chính sách pháp luật, tăng cường tuyên truyền, quản lý nhà nước, thực hiện chính sách phát triển kinh tế-xã hội và hợp tác đối ngoại.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
    • 1.1.1. Tình hình nghiên cứu những vấn đề lý luận về phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
  • 1.2. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
  • 1.3. Nhận xét, đánh giá và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
    • 1.3.1. Những vấn đề nghiên cứu đã được làm rõ, có kết luận thống nhất
    • 1.3.2. Những vấn đề đã được tiếp cận nhưng chưa có sự thống nhất, cần được tiếp tục kế thừa nghiên cứu
    • 1.3.3. Những vấn đề chưa được đề cập trong các nghiên cứu trước đó, trở thành vấn đề nghiên cứu chính của luận án

• CHƯƠNG 2. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VỀ MÔI TRƯỜNG

  • 2.1. Khái niệm và đặc điểm của phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
    • 2.1.1. Khái niệm phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
    • 2.1.2. Đặc điểm của phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
  • 2.2. Nguyên tắc và ý nghĩa của phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
    • 2.2.1. Nguyên tắc phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
    • 2.2.2. Ý nghĩa của phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
  • 2.3. Cơ sở pháp lý của phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
  • 2.4. Chủ thể phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
  • 2.5. Nội dung phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
  • 2.6. Biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
    • 2.6.1. Nhóm biện pháp phòng ngừa chung tình hình tội phạm về môi trường
  • 2.7. Các yếu tố ảnh hưởng tới phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
    • 2.6.1. Thể chế pháp lý về phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường
    • 2.6.2. Năng lực của các chủ thể
    • 2.6.3. Nhận thức của cơ quan, cá nhân nhà nước, người dân và xã hội
    • 2.6.4. Tình hình kinh tế, xã hội

• CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VỀ MÔI TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ TĨNH

  • 3.1. Thực trạng tình hình tội phạm về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
    • 3.1.1. Thực trạng (mức độ) của tình hình tội phạm về môi trường ở tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2020
    • 3.1.2. Động thái, diễn biến tình hình tội phạm về môi trường ở tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2020
    • 3.1.3. Cơ cấu, tính chất tình hình tội phạm về môi trường ở tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2020
    • 3.1.4. Hậu quả thiệt hại tình hình về môi trường ở tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2020
    • 3.1.5. Nguyên nhân và điều kiện của tình hình tội phạm về môi trường tại tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2010-2020
      • a. Nguyên nhân và điều kiện kinh tế - xã hội
      • b. Nguyên nhân và điều kiện văn hoá – giáo dục
      • c. Nguyên nhân và điều kiện tự nhiên
      • d. Nguyên nhân và điều kiện thuộc về các hoạt động quản lý nhà nước và cơ quan bản vệ pháp luật
  • 3.2. Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
    • 3.2.1. Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường của cán bộ lãnh đạo đạo, quản lý trong cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
    • 3.2.2. Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường của cán bộ, công chức trong các cơ quan chuyên trách, cơ quan bảo vệ pháp luật trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
    • 3.2.3. Thực trạng nhận thức về phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường của cán bộ trong các tổ chức chính trị - xã hội, nhà trường, gia đình và nhân dân trên địa bản tỉnh Hà Tĩnh
      • a. Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội
      • b. Nhà trường và gia đình
      • c. Người dân
  • 3.3. Thực trạng biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường ở tỉnh Hà Tĩnh
    • 3.3.1. Thực trạng xây dựng các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường tại tỉnh Hà Tĩnh
      • 3.3.1.1. Nhóm các biện pháp phòng ngừa chung tình hình tội phạm về môi trường
      • 3.3.1.2. Nhóm các biện pháp phòng ngừa riêng tình hình tội phạm về môi trường
    • 3.3.2. Thực trạng áp dụng các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường tại tỉnh Hà Tĩnh
      • 3.3.2.1. Thực trạng tổ chức lực lượng
      • 3.3.2.2. Thực trạng thực hiện các biện pháp phòng ngừa
  • 3.4. Đánh giá kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
    • 3.4.1. Những kết quả đạt được
    • 3.4.2. Những tồn tại, hạn chế
    • 3.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế
      • a. Nhóm các nguyên nhân khách quan
      • b. Nhóm các nguyên nhân chủ quan

• CHƯƠNG 4. DỰ BÁO VÀ CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM VỀ MÔI TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HÀ TĨNH

  • 4.1. Dự báo tình hình tội phạm về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh thời gian tới
    • 4.1.1. Tình hình tội phạm về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục gia tăng về quy mô
    • 4.1.2. Tình hình tội phạm về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh có xu hướng ngày càng tinh vi và phức tạp hơn
    • 4.1.3. Tình hình tội phạm về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh có xu hướng gia tăng chủ thể phạm tội là các pháp nhân thương mại
  • 4.2. Quan điểm về phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường ở tỉnh Hà Tĩnh
    • 4.2.1. Quan điểm về tính hợp pháp và hợp lý, khả thi của tổng thể các giải pháp
    • 4.2.2. Quan điểm về tính hệ thống, có tính bổ khuyết, hỗ trợ cho nhau của tổng thể các giải pháp
    • 4.2.3. Các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường tại tỉnh Hà Tĩnh phải đảm bảo không cản trở hoạt động sống và hoạt động kinh tế, xã hội của địa phương
    • 4.2.4. Việc xây dựng giải pháp phải đảm bảo tính học hỏi có chọn lọc kinh nghiệm của các địa phương khác
  • 4.3. Các giải pháp tăng cường phòng ngừa tình hình tôi phạm về môi trường trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh
    • 4.3.1. Các giải pháp về hoàn thiện chính sách pháp luật hình sự đối với tình hình tội phạm về môi trường
    • 4.3.2. Các giải pháp về tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật nâng cao ý thức bảo vệ môi trường
    • 4.3.3. Các giải pháp về tăng cường hoạt động quản lý nhà nước về môi trường
    • 4.3.4. Các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện các chính sách phát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn Tỉnh
    • 4.3.5. Các giải pháp tăng cường công tác đối ngoại về lĩnh vực bảo vệ môi trường và phòng ngừa tình hình tội phạm về môi trường