Tên luận án:
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Ngành:
Lý luận và lịch sử giáo dục học
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án "Phát triển năng lực tự học cho sinh viên trong dạy học theo học chế tín chỉ ở trường đại học" của Nguyễn Thúy Vân tập trung nghiên cứu một vấn đề cốt lõi trong giáo dục đại học Việt Nam hiện nay. Bối cảnh đào tạo theo học chế tín chỉ (HCTC) đòi hỏi sinh viên (SV) phải phát huy tối đa tính chủ động, tự giác và khả năng tự học để lĩnh hội tri thức, thích ứng với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và thị trường lao động. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy năng lực tự học của SV còn nhiều hạn chế do các yếu tố chủ quan và khách quan, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của HCTC, đặc biệt là về thời gian dành cho tự học và kỹ năng lập kế hoạch tự học.
Mục đích nghiên cứu của luận án là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực tự học của SV trong HCTC, từ đó đề xuất các biện pháp hiệu quả để phát triển năng lực này. Luận án đã kế thừa các công trình nghiên cứu trước, đồng thời làm rõ các khái niệm, đặc điểm hoạt động học tập của SV trong HCTC, so sánh tự học giữa niên chế và tín chỉ, và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển năng lực tự học.
Kết quả khảo sát thực trạng cho thấy cả giảng viên (GV) và SV đều nhận thức được tầm quan trọng của năng lực tự học, nhưng việc triển khai và mức độ đạt được của năng lực này còn hạn chế. Nhiều SV chưa dành đủ thời gian cho tự học, chưa có phương pháp hiệu quả và kỹ năng cần thiết để lập kế hoạch, thực hiện, kiểm tra, đánh giá hoạt động tự học.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất hai biện pháp chính để phát triển năng lực tự học cho SV trong HCTC: (1) Bồi dưỡng kiến thức tự học thông qua các chuyên đề chuyên sâu, trang bị cho SV các phương pháp, kỹ năng tự học cần thiết ngay từ năm thứ nhất; (2) Phát triển năng lực tự học thông qua tương tác dạy học học phần, nơi GV hướng dẫn SV khám phá tri thức mới và rèn luyện kỹ năng tự học trong môi trường thực tiễn.
Thực nghiệm sư phạm đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất, cho thấy SV được bồi dưỡng kiến thức và rèn luyện kỹ năng tự học thông qua tương tác sẽ phát triển năng lực tự học, đáp ứng yêu cầu của HCTC và nâng cao chất lượng đào tạo. Luận án kiến nghị các cơ sở giáo dục đại học và giảng viên cần chủ động xây dựng nội dung, phương pháp hướng dẫn SV tự học, tăng cường tư vấn trực tuyến và đánh giá thường xuyên để hỗ trợ SV phát triển khả năng học tập suốt đời.
Mục lục chi tiết:
CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ
- 1.1. Tổng quan nghiên cứu về phát triển NLTH cho sinh viên trong dạy học theo HCTC
- 1.1.1. Nghiên cứu về tự học và năng lực tự học
- 1.1.2. Nghiên cứu về phát triển năng lực tự học
- 1.1.3. Các nghiên cứu về phát triển năng lực tự học trong dạy học theo HCTC
- 1.1.4. Đánh giá chung
- 1.2. Khái niệm cơ bản
- 1.2.1. Năng lực
- 1.2.2. Tự học
- 1.2.3. Năng lực tự học
- 1.2.4. Phát triển năng lực tự học:
- 1.2.5. Tín chỉ
- 1.3. Đào tạo theo HCTC
- 1.3.1. Đặc điểm của đào tạo theo HCTC
- 1.3.2. Các yêu cầu của đào tạo theo HCTC đối với hoạt động tự học của SV:
- 1.3.3. So sánh đặc điểm hoạt động tự học của SV theo niên chế và tín chỉ
- 1.4. Dạy học theo HCTC
- 1.4.1. Mục tiêu dạy học:
- 1.4.2. Nội dung dạy học:
- 1.4.3. Phương pháp dạy học:
- 1.4.4. Phương tiện dạy học:
- 1.4.5. Các hình thức tổ chức dạy học tín chỉ:
- 1.4.6. Kiểm tra, đánh giá:
- 1.4.7. Đề cương chi tiết học phần:
- 1.5. Phát triển năng lực tự học cho SV trong dạy học theo HCTC
- 1.5.1. Cấu trúc của năng lực và năng lực tự học của SV đại học
- 1.5.2. Tiêu chí đánh giá năng lực tự học:
- 1.5.3. Công cụ đánh giá phát triển năng lực tự học
- 1.5.4. Các con đường phát triển NLTH cho SV trong dạy học theo HCTC ở trường đại học.
- 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển năng lực tự học của SV
- 1.6.1. Các yếu tố nội lực bên trong của người học:
- 1.6.2. Các yếu tố khách quan:
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC
- 2.1. Tổ chức nghiên cứu
- 2.1.1. Mục đích, quy mô, địa bàn nghiên cứu
- 2.1.2. Nội dung nghiên cứu
- 2.1.3. Phương pháp và công cụ nghiên cứu
- 2.1.4. Kỹ thuật phân tích số liệu:
- 2.1.5. Thời gian khảo sát và nghiên cứu sản phẩm hoạt động giáo dục
- 2.2. Kết quả khảo sát
- 2.2.1 Nhận thức về NLTH và phát triển NLTH cho SV trong dạy học theo HCTC
- 2.2.2. Thực trạng năng lực tự học của SV
- 2.2.3. Thực trạng triển khai các biện pháp phát triển năng lực tự học cho SV trong dạy học theo HCTC
- 2.2.4. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố đến phát triển NLTH cho SV trong dạy học theo HCTC
- 2.3. Đánh giá chung
CHƯƠNG 3. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO SINH VIÊN TRONG DẠY HỌC THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ
- 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển năng lực tự học cho SV trong dạy học theo HCTC
- 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và tính thực tiễn
- 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo chuẩn đầu ra của quá trình dạy học
- 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học
- 3.2. Các biện pháp phát triển năng lực tự học cho SV trong dạy học theo HCTC
- 3.2.1. Bồi dưỡng kiến thức TH cho SV thông qua chuyên đề về phát triển năng lực tự học
- 3.2.2. Phát triển NLTH cho SV qua tương tác dạy học học phần
CHƯƠNG 4. THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
- 4.1. Khái quát về thực nghiệm sư phạm
- 4.1.1. Mục đích và thời gian thực nghiệm
- 4.1.2. Giả thuyết thực nghiệm
- 4.1.3. Nội dung thực nghiệm
- 4.1.4. Đối tượng và địa bàn thực nghiệm
- 4.1.5. Tiêu chí và thang đo
- 4.1.6. Tiến trình thực nghiệm
- 4.2. Kết quả thực nghiệm
- 4.2.1. Kiểm tra đầu vào của SV lớp TNSP:
- 4.2.2. Kết quả đo sau thực nghiệm
- 4.2.3. Phân tích kết quả thực nghiệm đợt 1
- 4.2.4. Phân tích kết quả thực nghiệm giai đoạn 2
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
- 1. Kết luận
- 2. Kiến nghị
- 2.1. Đối với cơ sở giáo dục đại học
- 2.2. Đối với GV
- 2.2. Đối với SV