Luận án – Phát triển năng lực thực nghiệm của học sinh trong dạy học một số kiến thức phần “Điện học – Điện từ học” Vật lí trung học phổ thông

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THỰC NGHIỆM CỦA HỌC SINH TRONG DẠY HỌC MỘT SỐ KIẾN THỨC PHẦN “ĐIỆN HỌC - ĐIỆN TỪ HỌC” VẬT LÍ TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

Ngành:

Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Vật lí

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung vào việc phát triển năng lực thực nghiệm cho học sinh trung học phổ thông (THPT) trong dạy học vật lí, đặc biệt là phần “Điện học - Điện từ học”. Bối cảnh nghiên cứu được đặt trong yêu cầu đổi mới giáo dục theo định hướng phát triển năng lực, nhằm khắc phục những hạn chế của chương trình giáo dục truyền thống và đáp ứng sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ.

Mục đích chính của nghiên cứu là đề xuất và áp dụng các biện pháp dạy học nhằm phát triển năng lực thực nghiệm của học sinh trong môn Vật lí THPT. Giả thuyết khoa học của đề tài cho rằng việc đề xuất và vận dụng các biện pháp tổ chức hoạt động học tập, rèn luyện giải quyết vấn đề bằng phương pháp thực nghiệm vào dạy học phần “Điện học - Điện từ học” Vật lí 11 sẽ phát triển được năng lực thực nghiệm của học sinh.

Luận án đã tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan, xây dựng được khái niệm, cấu trúc và thang đo năng lực thực nghiệm của học sinh THPT. Đồng thời, nghiên cứu thực trạng dạy học vật lí theo hướng phát triển năng lực thực nghiệm tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Trên cơ sở đó, bốn biện pháp dạy học chính đã được đề xuất: (1) Dạy học kiến thức mới theo phương pháp thực nghiệm vật lí; (2) Sử dụng bài tập thí nghiệm trong dạy học vật lí; (3) Tổ chức dạy học dự án, ngoại khóa và nghiên cứu khoa học có nội dung vật lí; (4) Tổ chức kiểm tra, đánh giá năng lực thực nghiệm.

Để triển khai các biện pháp này, nghiên cứu đã chuẩn bị 18 thí nghiệm (trong đó có cải tiến và tự chế tạo 03 thí nghiệm) và xây dựng hệ thống 26 bài tập thí nghiệm cho phần “Điện học - Điện từ học” Vật lí 11. Ngoài ra, 06 tiến trình dạy học cụ thể đã được thiết kế theo định hướng phát triển năng lực thực nghiệm.

Kết quả thực nghiệm sư phạm được tiến hành qua 02 vòng tại 03 trường THPT ở Hà Tĩnh đã khẳng định tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp dạy học đề xuất, góp phần phát triển năng lực thực nghiệm của học sinh và xác nhận tính đúng đắn của giả thuyết khoa học.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu (4 trang)
• Nội dung có 4 chương:
  • Chương 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu (11 trang)
  • Chương 2. Cơ sở lí luận và thực tiễn về phát triển năng lực thực nghiệm của học sinh trong dạy học Vật lí ở trường trung học phổ thông (36 trang)
  • Chương 3. Xây dựng kế hoạch bài học phần “Điện học - Điện từ học” Vật lí 11 theo hướng phát triển năng lực thực nghiệm của học sinh (53 trang)
  • Chương 4. Thực nghiệm sư phạm (34 trang)
• Kết luận chung (2 trang)
• Tài liệu tham khảo (9 trang)
• Phụ lục (85 trang, có 8 Phụ lục)