Luận án Phát triển kỹ năng tự học cho học sinh các trường Dự bị đại học dân tộc

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG TỰ HỌC CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG DỰ BỊ ĐẠI HỌC DÂN TỘC

Ngành:

Lí luận và Lịch sử giáo dục

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề phát triển kỹ năng tự học (KNTH) cho học sinh (HS) tại các trường Dự bị Đại học Dân tộc (DBĐHDT). Đề tài xuất phát từ nhận định về vai trò đặc biệt quan trọng của tự học đối với việc hình thành nhân cách, nâng cao hoạt động trí tuệ và chất lượng giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.

Nghiên cứu chỉ ra rằng hệ thống trường DBĐHDT có vai trò quan trọng trong đào tạo cán bộ người dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, kỹ năng tự học của HS tại các trường này còn hạn chế, trong khi thời gian dành cho tự học lại rất nhiều, đặt ra yêu cầu cấp bách về phát triển KNTH. Mục đích của luận án là xây dựng cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng, từ đó đề xuất các biện pháp phát triển KNTH mang tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Kết quả khảo sát thực trạng tại 3 trường DBĐHDT (Dự bị Đại học Dân tộc Trung ương, Sầm Sơn, Nha Trang) với 600 HS và 106 cán bộ quản lý, giáo viên cho thấy đa số HS và GV nhận thức được tầm quan trọng của tự học. Tuy nhiên, KNTH của HS còn thấp, đặc biệt là kỹ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề. Luận án đã xác định sáu KNTH cần thiết: lập kế hoạch tự học, khai thác tài liệu, tự học trên lớp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, và tự kiểm tra đánh giá. Nguyên nhân của hạn chế này bao gồm điều kiện học tập khó khăn, đội ngũ GV chưa chú trọng phát triển KNTH, chương trình đào tạo nặng về lý thuyết và ít thực hành, cũng như khả năng nhận thức chậm của HS.

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận án đề xuất 3 nhóm biện pháp với 7 biện pháp cụ thể để phát triển KNTH cho HS các trường DBĐHDT, bao gồm: phát triển chương trình môn học theo hướng năng lực, tổ chức dạy học theo hướng phát triển KNTH, đổi mới kiểm tra đánh giá, tổ chức dạy KNTH theo module (tiếp cận kỹ năng sống), tổ chức giờ tự học linh hoạt, tổ chức Câu lạc bộ môn học, và thiết kế website hỗ trợ tự học. Các biện pháp này được thiết kế để tác động thông qua ba con đường chính: dạy học, giờ tự học và hoạt động trải nghiệm.

Kết quả thực nghiệm sư phạm đã khẳng định tính hiệu quả và khả thi của các biện pháp đề xuất, cho thấy sự cải thiện rõ rệt về kết quả lĩnh hội kiến thức, mức độ thành thạo KNTH (đặc biệt là kỹ năng làm việc nhóm và giải quyết vấn đề), cũng như tinh thần, thái độ học tập của HS (chủ động, tích cực, độc lập hơn).

Luận án khuyến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát chương trình, phối hợp xây dựng chuẩn đầu ra; các trường DBĐHDT tạo sự đồng thuận, đổi mới phương pháp dạy học, đầu tư cơ sở vật chất và phối hợp với các trường đại học; giáo viên cần thực sự yêu nghề, cập nhật kiến thức và phương pháp dạy học để tích cực phát triển KNTH cho HS.

Mục lục chi tiết:

(Trích từ mục "9. Cấu trúc của luận án" trong tài liệu)

• Chương 1. Cơ sở lý luận về phát triển KNTH cho HS các trường DBĐHDT.
• Chương 2. Thực trạng phát triển KNTH cho HS các trường DBĐHDT
• Chương 3. Biện pháp phát triển KNTH cho HS các trường DBĐHDT
• Chương 4. Thực nghiệm sư phạm