Luận án Phát triển kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN VÙNG ĐÔNG NAM BỘ

Ngành:

Kinh tế chính trị (Mã ngành: 9.31.01.02)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ" của Nguyễn Hữu Trinh tập trung nghiên cứu vai trò và sự phát triển của kinh tế tư nhân (KTTN) tại vùng Đông Nam Bộ (ĐNB) trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình đổi mới và hội nhập kinh tế toàn cầu. KTTN được Đảng Cộng sản Việt Nam xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, đóng góp tích cực vào việc huy động vốn, tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hội nhập quốc tế.

Vùng ĐNB, bao gồm TP.HCM, Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh, Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu, là một khu vực kinh tế năng động, có tốc độ tăng trưởng cao và tỷ trọng GDP lớn nhất cả nước. KTTN tại đây có số lượng doanh nghiệp lớn, chiếm hơn 40% tổng số doanh nghiệp cả nước, đóng góp quan trọng vào giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội. Tuy nhiên, quá trình phát triển của KTTN vùng ĐNB vẫn đối mặt với nhiều rào cản như chính sách, thể chế, môi trường kinh doanh, sự chi phối của các tập đoàn xuyên quốc gia, vấn đề dịch bệnh và biến đổi khí hậu.

Mục tiêu chính của luận án là nghiên cứu thực trạng phát triển KTTN vùng ĐNB trong giai đoạn 2005-2020 và đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển của khu vực này trong giai đoạn 2021-2030. Các nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm hệ thống hóa cơ sở lý luận về KTTN, phân tích thực trạng, chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng, và đề xuất giải pháp. Luận án cũng đánh giá những đóng góp tích cực của KTTN vùng ĐNB như chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng trưởng, gia tăng vốn đầu tư, tạo việc làm, thu ngân sách, và hội nhập quốc tế. Đồng thời, luận án cũng chỉ ra các tồn tại, hạn chế như môi trường kinh doanh chưa bình đẳng, quy mô doanh nghiệp nhỏ, năng lực cạnh tranh thấp, khó khăn trong tiếp cận vốn, đất đai, nguồn nhân lực và công nghệ. Từ đó, luận án đưa ra các định hướng và giải pháp cụ thể cho Chính phủ, chính quyền địa phương và bản thân doanh nghiệp KTTN nhằm phát huy thế mạnh và khắc phục hạn chế, hướng tới sự phát triển bền vững của KTTN vùng ĐNB trong tương lai.

Mục lục chi tiết:

• Phần mở đầu: Giới thiệu tổng quát về đề tài nghiên cứu
  • 1. Tính cấp thiết của đề tài
  • 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
    • 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
    • 2.3. Câu hỏi nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
      • 3.2.1. Phạm vi về không gian
      • 3.2.2. Phạm vi về thời gian
      • 3.2.3. Phạm vi về nội dung nghiên cứu
  • 4. Phương pháp và dữ liệu nghiên cứu của luận án
    • 4.1. Phương pháp nghiên cứu
    • 4.2. Dữ liệu nghiên cứu
  • 5. Đóng góp mới về khoa học của luận án
  • 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
  • 7. Kết cấu của luận án
• CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
  • 1.1. Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài luận án.
    • 1.1.1. Tổng quan các nghiên cứu trong nước liên quan đến đề tài luận án
      • 1.1.1.1. Về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân
      • 1.1.1.2. Các nghiên cứu về môi trường kinh doanh
    • 1.1.2. Tổng quan các nghiên cứu ngoài nước liên quan đến đề tài luận án
      • 1.1.2.1. Nhóm các nghiên cứu kinh tế tư nhân trong quá trình chuyển đổi ở các nước Xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu trước đây
      • 1.1.2.2. Các nghiên cứu kinh tế tư nhân ở Trung Quốc trong quá trình nền kinh tế Trung Quốc chuyển sang nền kinh tế thị trường
      • 1.1.2.3. Nhóm các nghiên cứu về hiệu quả hoạt động của kinh tế tư nhân
      • 1.1.2.4. Nghiên cứu về môi trường kinh doanh cho sự phát triển của kinh tế tư nhân
  • 1.2. Nhận xét về các nghiên cứu trước đây
    • 1.2.1. Những kế thừa từ các nghiên cứu trước đây
    • 1.2.2. Khoảng trống nghiên cứu
  • 1.3. Khung phân tích của luận án
  • 1.4. Giả thuyết nghiên cứu
  • Tiểu kết chương 1
• CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KINH TẾ TƯ NHÂN VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN
  • 2.1. Khái quát về kinh tế tư nhân
    • 2.1.1. Khái niệm kinh tế tư nhân
    • 2.1.2. Tính tất yếu tồn tại của kinh tế tư nhân
    • 2.1.3. Đặc điểm của kinh tế tư nhân
    • 2.1.4. Vai trò của kinh tế tư nhân
    • 2.1.5. Ưu điểm và hạn chế của kinh tế tư nhân
      • 2.1.5.1. Ưu điểm của kinh tế tư nhân
      • 2.1.5.2. Hạn chế của kinh tế tư nhân
  • 2.2. Nội dung và các chỉ tiêu đo lường sự phát triển của kinh tế tư nhân
    • 2.2.1. Nội dung phát triển kinh tế tư nhân
    • 2.2.2. Các chỉ tiêu đo lường sự phát triển của kinh tế tư nhân
  • 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế tư nhân
    • 2.3.1. Các yếu tố về chính sách và thể chế
    • 2.3.2. Các yếu tố liên quan đến việc thực thi các quy định và hoạt động của bộ máy nhà nước đối với khu vực kinh tế tư nhân
    • 2.3.3 Các yếu tố liên quan đến sự bất bình đẳng trong cơ chế chính sách đối với khu vực kinh tế tư nhân trong tương quan với kinh tế nhà nước và khu vực FDI
    • 2.3.4. Các yếu tố liên quan đến nội lực và văn hóa kinh doanh của doanh nghiệp
    • 2.3.5. Các yếu tố thuộc về môi trường đầu tư và kinh doanh
      • 2.3.5.1. Khái quát chung về môi trường kinh doanh
      • 2.3.5.2. Các chỉ số thành phần của môi trường kinh doanh ở Việt Nam
  • 2.4. Kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân ở các quốc gia và bài học kinh nghiệm cho kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ
    • 2.4.1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân ở các quốc gia
      • 2.4.1.1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân của Singapore
      • 2.4.1.2. Kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân của Trung Quốc
      • 2.4.1.3. Kinh nghiệm phát triển kinh tế tư nhân của Hungary
    • 2.4.2. Bài học kinh nghiệm cho phát triển kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ
      • 2.4.2.1. Bài học cho chính quyền các tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ
      • 2.4.2.2. Bài học cho doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ
  • Tiểu kết chương 2
• CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN VÙNG ĐÔNG NAM BỘ GIAI ĐOẠN 2005-2020
  • 3.1. Khái quát về vùng Đông Nam Bộ
  • 3.2. Thực trạng phát triển của kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2005-2020
    • 3.2.1. Khái quát sự phát triển của kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
    • 3.2.2. Thực trạng nguồn lực đầu vào của kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
    • 3.2.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
  • 3.3. Phân tích mối quan hệ tương quan giữa môi trường kinh doanh và sự phát triển của kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2005-2020
    • 3.3.1. Môi trường kinh doanh và sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
    • 3.3.2. Môi trường kinh doanh và sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp theo quy mô lao động thuộc thành phần kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
    • 3.3.3. Môi trường kinh doanh và sự gia tăng về số lượng doanh nghiệp theo quy mô vốn thuộc thành phần kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
    • 3.3.4. Môi trường kinh doanh và kết quả hoạt động của kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2005-2020
      • 3.3.4.1. Môi trường kinh doanh và sự thay đổi về hiệu suất kinh doanh bình quân của kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
      • 3.3.4.2. Môi trường kinh doanh và sự thay đổi về năng suất lao động bình quân của kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
  • 3.4. Tóm tắt ảnh hưởng của môi trường kinh doanh đến sự phát triển của kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2005-2020
  • 3.5. Đánh giá chung về sự phát triển của kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2005-2020
    • 3.5.1. Những mặt tích cực
    • 3.5.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
      • 3.5.2.1. Những tồn tại, hạn chế cần giải quyết
      • 3.5.2.2. Nguyên nhân
  • Tiểu kết chương 3
• CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN VÙNG ĐÔNG NAM BỘ GIAI ĐOẠN 2020-2030
  • 4.1. Dự báo tình hình phát triển kinh tế tư nhân Vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2021-2030
    • 4.1.1. Một số tác động ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2021-2030
    • 4.1.2. Xu hướng vận động phát triển của kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ
  • 4.2. Quan điểm, định hướng phát triển kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2021-2030
    • 4.2.1. Quan điểm
    • 4.2.2. Định hướng
  • 4.3. Một số giải pháp phát triển kinh tế tư nhân Vùng giai đoạn 2021-2030
    • 4.3.1. Đối với Chính phủ và chính quyền cấp tỉnh, thành phố vùng Đông Nam Bộ.
      • 4.3.1.1. Hoàn thiện môi trường pháp lý, môi trường kinh doanh, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, nâng cao nhận thức đối với khu vực kinh tế tư nhân.
      • 4.3.1.2. Tiếp tục đổi mới, bổ sung, hoàn thiện cơ chế chính sách hỗ trợ, khuyến khích cho kinh tế tư nhân vùng Đông Nam Bộ phát triển
    • 4.3.2. Đối với bản thân doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân
      • 4.3.2.1. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát huy tài năng trí tuệ, kinh nghiệm của các chủ doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân.
      • 4.3.2.2. Bản thân các doanh nghiệp cần có các biện pháp chính sách nhằm thúc đẩy quá trình tái phân bổ nguồn lực giữa những khu vực doanh nghiệp có khả năng sử dụng nguồn lực (vốn, lao động, đất đai) hiệu quả hơn.
      • 4.3.2.3. Cần ưu tiên vào việc nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong việc ứng dụng và nâng cao trình độ công nghệ.
      • 4.3.2.4. Giải pháp về liên kết doanh nghiệp, liên kết Vùng và hỗ trợ kinh tế tư nhân mở rộng thị trường, hội nhập với kinh tế thế giới
  • Tiểu kết chương 4
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• Danh mục các tài liệu tham khảo
• Phụ lục