Luận án Phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN ĐỒNG BÀO DÂN TỘC KHMER VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG ĐẾN NĂM 2030

Ngành:

Kinh tế chính trị (Mã số: 9310102)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030" nghiên cứu về tình hình kinh tế của đồng bào Khmer tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Mặc dù ĐBSCL là khu vực giàu tiềm năng, đời sống của người Khmer còn đối mặt nhiều khó khăn và thách thức trong phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, cũng như gắn phát triển kinh tế với văn hóa, ổn định chính trị - xã hội và quốc phòng - an ninh vùng biên. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là khái quát lý luận, phân tích đánh giá thực trạng, và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng ĐBSCL đến năm 2030.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm lược khảo các nghiên cứu liên quan, hệ thống hóa lý thuyết về kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer dưới góc độ kinh tế chính trị, xem xét các chính sách hiện hành, và tiếp cận trực tiếp cộng đồng để tìm hiểu sâu về các hoạt động kinh tế, xã hội, phong tục, tập quán, tôn giáo. Đối tượng nghiên cứu là các hoạt động kinh tế cơ bản của hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng ĐBSCL trong giai đoạn 2009-2019, nhằm đề xuất các nhóm giải pháp cơ bản cho giai đoạn 2020-2030. Phạm vi nghiên cứu về không gian là các tỉnh vùng ĐBSCL.

Luận án góp phần khái quát các vấn đề lý luận cơ bản, phân tích quá trình vận động và phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer trong điều kiện kinh tế chuyển đổi, đồng thời cung cấp bức tranh toàn diện về các hoạt động kinh tế của nhóm đối tượng này. Từ đó, đề tài nêu lên những định hướng và nhóm giải pháp cơ bản nhằm phục vụ việc đề xuất các chủ trương, chính sách đối với kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer nói riêng và đồng bào dân tộc Khmer nói chung đến năm 2030, trong bối cảnh thích ứng với biến đổi khí hậu. Luận án đặc biệt nhấn mạnh việc lấp đầy khoảng trống nghiên cứu trước đây vốn chưa đi sâu phân tích toàn diện kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer để thấy được tác động quyết định đến các lĩnh vực khác của đời sống xã hội, bao gồm an ninh chính trị, trong xu thế công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế và phát triển bền vững.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của nghiên cứu
  • 2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Tổng quan nghiên cứu của các tác giả ngoài nước về kinh tế hộ, kinh tế hộ nông dân
    • 1.1.1. Các công trình nghiên cứu của các tác giả ngoài nước về kinh tế hộ, kinh tế hộ nông dân ở một số quốc gia trên thế giới
    • 1.1.2. Các công trình nghiên cứu của tác giả ngoài nước về đời sống của người dân nông thôn, dân tộc thiểu số và đồng bào dân tộc Khmer ở Việt Nam
  • 1.2. Tổng quan nghiên cứu của các tác giả trong nước về kinh tế hộ, kinh tế hộ nông dân và đồng bào dân tộc Khmer
    • 1.2.1. Tổng quan nghiên cứu của các tác giả trong nước về kinh tế hộ, kinh tế hộ nông dân
    • 1.2.2. Tổng quan các nghiên cứu về đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long
  • 1.3. Nhận định tình hình nghiên cứu
    • 1.3.1. Những đóng góp của các nghiên cứu
    • 1.3.2. Khoảng trống nghiên cứu

• CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN DÂN TỘC THIỂU SỐ

  • 2.1. Khái niệm, đặc trưng, vai trò và xu hướng vận động, phát triển kinh tế hộ trong giai đoạn hiện nay
    • 2.1.1. Khái niệm và đặc trưng của kinh tế hộ, hộ nông dân, kinh tế hộ nông dân
      • 2.1.1.1. Kinh tế hộ
      • 2.1.1.2. Hộ nông dân
      • 2.1.1.3. Kinh tế hộ nông dân
    • 2.1.2. Vai trò của kinh tế hộ trong nền kinh tế quốc dân
    • 2.1.3. Xu hướng vận động, phát triển kinh tế hộ trong giai đoạn hiện nay
  • 2.2. Những lý thuyết, mô hình về phát triển kinh tế hộ nông dân
    • 2.2.1. Lý luận về kinh tế hộ nông dân của C.Mác, V.I.Lênin
    • 2.2.2. Lý thuyết về doanh nghiệp gia đình nông dân của TChayanov
    • 2.2.3. Lý thuyết kinh tế nông hộ của Hunt (1979)
  • 2.3. Đặc trưng và những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer
    • 2.3.1. Đặc trưng của kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer
    • 2.3.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer
      • 2.3.2.1. Nhóm các yếu tố thuộc về lực lượng sản xuất
      • 2.3.2.2. Nhóm các yếu tố thuộc về quan hệ sản xuất
      • 2.3.2.3. Nhóm yếu tố về tâm lý, tập quán
      • 2.3.2.4. Nhóm yếu tố về quản lý vĩ mô của Nhà nước
      • 2.3.2.5. Nhóm yếu tố về sự ảnh hưởng của các điều kiện bên ngoài
  • 2.4. Những kinh nghiệm trong quá trình thực hiện chính sách đối với dân tộc thiểu số ở một số quốc gia, một số địa phương trong nước và bài học kinh nghiệm cho phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long
    • 2.4.1. Kinh nghiệm ở một số quốc gia
    • 2.4.2. Kinh nghiệm ở một số địa phương trong nước
      • 2.4.2.1. Tỉnh Lào Cai
      • 2.4.2.2. Tỉnh Lạng Sơn
      • 2.4.2.3. Tỉnh Kon Tum
    • 2.4.3. Một số bài học kinh nghiệm cho phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long
      • 2.4.3.1. Kinh nghiệm thành công
      • 2.4.3.2. Những kinh nghiệm cần nghiên cứu, điều chỉnh cho phù hợp

• CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Phương pháp luận nghiên cứu
  • 3.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể vấn đề phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long
  • 3.3. Dữ liệu nghiên cứu
  • 3.4. Khung phân tích đề nghị cho luận án

• CHƯƠNG 4 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN ĐỒNG BÀO DÂN TỘC KHMER VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

  • 4.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long
    • 4.1.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long
    • 4.1.2. Đặc điểm của đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long
  • 4.2. Thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2009 – 2019
    • 4.2.1. Thực trạng phát triển lực lượng sản xuất của hộ nông dân đồng bào dân tộc Khmer vùng Đồng bằng sông Cửu Long
      • 4.2.1.1. Về số nhân khẩu và lực lượng lao động
      • 4.2.1.2. Về trình độ học vấn chia theo độ tuổi và theo giới tính