Luận án Phát triển đội ngũ hiệu trưởng trường mầm non khu vực Bắc trung bộ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non

Tên luận án:

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẦM NON KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC MẦM NON

Ngành:

Quản lý Giáo dục (Mã số: 62.14.01.14)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án “PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẦM NON KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC MẦM NON” tập trung vào việc phát triển đội ngũ hiệu trưởng (HT) trường mầm non (MN) tại 6 tỉnh khu vực Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế) nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục mầm non (GDMN). Đề tài xuất phát từ thực trạng đội ngũ HT MN chưa ngang tầm với yêu cầu phát triển của GDMN, đặc biệt là về phẩm chất, năng lực nghề nghiệp, quản lý và lãnh đạo.

Nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển nguồn nhân lực (NNL) dựa trên năng lực và khung năng lực của HT MN đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN. Đồng thời, luận án khảo sát và đánh giá thực trạng đội ngũ HT MN về số lượng, chất lượng, cơ cấu và công tác phát triển đội ngũ này tại khu vực Bắc Trung Bộ. Kết quả cho thấy mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định như số lượng HT tăng, chất lượng được nâng cao và cơ cấu tương đối đồng bộ, công tác phát triển đội ngũ HT MN vẫn còn nhiều hạn chế. Những hạn chế này bao gồm việc bổ nhiệm còn chậm, tính chuyên nghiệp chưa cao, năng lực quản lý điều hành còn bất cập, kiến thức pháp luật, tổ chức bộ máy, quản lý nhân sự, tài chính còn yếu, đặc biệt là năng lực của HT MN chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới GDMN. Các nguyên nhân được chỉ ra từ ý thức tự phát triển của HT MN, tư duy giáo dục còn chậm đổi mới, đến các yếu tố quản lý từ cấp trên như thiếu sự quan tâm đúng mức, phân cấp quản lý chưa hợp lý, chính sách đãi ngộ chưa thỏa đáng và công tác phối hợp liên ngành còn hạn chế.

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận án đề xuất sáu giải pháp phát triển đội ngũ HT MN khu vực Bắc Trung Bộ theo tiếp cận phát triển NNL dựa trên năng lực, bao gồm: (1) Tổ chức xây dựng khung năng lực HT trường MN, (2) Đổi mới công tác quy hoạch, (3) Tuyển chọn và sử dụng theo khung năng lực, (4) Đổi mới công tác đánh giá, (5) Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực, phẩm chất, và (6) Đảm bảo chính sách, chế độ đãi ngộ, tạo động lực làm việc. Các giải pháp này được khảo nghiệm và thử nghiệm, khẳng định tính cấp thiết và khả thi cao, đặc biệt là giải pháp về đào tạo, bồi dưỡng. Luận án cũng đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho Bộ Giáo dục & Đào tạo, UBND các tỉnh, Sở Giáo dục & Đào tạo, Phòng Giáo dục & Đào tạo và chính đội ngũ HT MN để triển khai đồng bộ các giải pháp.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
  • 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
  • 3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
    • 3.1. Khách thể nghiên cứu
    • 3.2. Đối tượng nghiên cứu
  • 4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
  • 5. NHIỆM VỤ VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
    • 5.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
    • 5.2. Phạm vi nghiên cứu
  • 6. PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
    • 6.1. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
      • 6.1.1. Tiếp cận phát triển nguồn nhân lực
      • 6.1.2. Tiếp cận năng lực
      • 6.1.3. Tiếp cận phát triển NNL dựa trên năng lực
      • 6.1.4. Tiếp cận hệ thống
      • 6.1.5. Tiếp cận chức năng quản lý
      • 6.1.6. Tiếp cận cung - cầu
    • 6.2. Phương pháp nghiên cứu
      • 6.2.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
      • 6.2.2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
      • 6.2.3. Phương pháp thống kê
  • 7. NHỮNG LUẬN ĐIỂM BẢO VỆ
  • 8. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
    • 8.1. Về cơ sở lý luận,
    • 8.2. Về cơ sở thực tiễn
• Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẦM NON ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC MẦM NON
  • 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
    • 1.1.1. Nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực
    • 1.1.2. Nghiên cứu về phát triển CBQLGD
    • 1.1.3. Nghiên cứu về phát triển đội ngũ CBQLGD theo tiếp cận năng lực
  • 1.2. Một số khái niệm cơ bản
    • 1.2.1. Phát triển
    • 1.2.2. Nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực
    • 1.2.3. Phát triển đội ngũ HT trường MN
    • 1.2.4. Năng lực và khung năng lực
    • 1.2.5. Khung năng lực HT trường MN
  • 1.3. Đổi mới GDMN và yêu cầu mới đối với việc phát triển đội ngũ HT trường MN
    • 1.3.1. Đổi mới GDMN và yêu cầu mới đối với công tác QL trường MN
    • 1.3.2. Đặc trưng lao động nghề nghiệp của HT trường MN
    • 1.3.3. Yêu cầu mới đặt ra đối với HT trường MN để đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
      • 1.3.3.1. Yêu cầu về nhận cách người HT trường MN
      • 1.3.3.2. Yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, thái độ
    • 1.3.4. Khung năng lực HT trường MN đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
  • 1.4. Phát triển đội ngũ HT trường MN theo tiếp cận phát triển NNL dựa trên năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
    • 1.4.1. Phương pháp quản lý NNL dựa vào năng lực
    • 1.4.2. Vận dụng phương thức quản lý NNL dựa vào năng lực để phát triên đội ngũ HT trường MN .
    • 1.4.3. Nội hàm phát triển đội ngũ HT trường MN theo tiếp cận phát triển NNL dựa trên năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
  • 1.5. Nội dung phát triển đội ngũ HT trường MN theo tiếp cận phát triển NNL dựa trên năng lực đáp ứng yêu cầu đối mới GDMN
    • 1.5.1. Quy hoạch phát triển đội ngũ HT trường MN theo khung năng lực
    • 1.5.2. Tuyển chọn và sử dụng đội ngũ HT trường MN dựa vào năng lực
    • 1.5.3. Đánh giá đội ngũ HT trường MN theo khung năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
    • 1.5.4. Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ HT trường MN
    • 1.5.5. Thực hiện chính sách, chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ HT trường MN
    • 1.5.6. Xây dựng môi trường, tạo động lực làm việc cho đội ngũ HT trường MN
  • 1.6. Những yếu tố tác động đến sự phát triển đội ngũ HT trường MN
    • 1.6.1. Yếu tố khách quan
    • 1.6.2. Yếu tố chủ quan
• Kết luận chương 1
• Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẦM NON KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC MẦM NON
  • 2.1. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển đội ngũ Hiệu trưởng nhà trường [44], [111], [102], [113].
    • 2.1.1. Kinh nghiệm của Hoa Kỳ
    • 2.1.2. Kinh nghiệm của Canada
    • 2.1.3. Kinh nghiệm của Đức
    • 2.1.4. Kinh nghiệm các nước châu Á
    • 2.1.5. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
  • 2.2. Một số đặc điểm về các tỉnh khu vực Bắc trung bộ
    • 2.2.1. Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên
    • 2.2.2. Dân cư và kinh tế - xã hội
    • 2.2.3. Tình hình GDMN các tỉnh khu vực Bắc trung bộ
  • 2.3. Giới thiệu tổ chức khảo sát thực trạng
  • 2.4. Thực trạng đội ngũ HT trường MN các tỉnh khu vực Bắc trung bộ
    • 2.4.1. Số lượng HT trường MN
    • 2.4.2. Chất lượng đội ngũ HT trường MN
      • 2.4.2.1. Trình độ đội ngũ HT trường MN
      • 2.4.2.2. Phẩm chất, năng lực của đội ngũ HT trường MN khu vực Bắc Trung Bộ (Đánh giá theo chuẩn HT trường MN)
    • 2.4.3. Cơ cấu đội ngũ hiệu trưởng trường MN
  • 2.5. Thực trạng phát triển đội ngũ HT trường MN các tỉnh khu vực Bắc trung bộ
    • 2.5.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của công tác phát triển đội ngũ HT trường MN
    • 2.5.2. Thực trạng xây dựng qui hoạch phát triển đội ngũ HT trường MN
    • 2.5.3. Thực trạng tuyển chọn và sử dụng đội ngũ HT trường MN
      • 2.5.3.1. Tuyển chọn đội ngũ hiệu trưởng trường MN
      • 2.5.3.2. Sử dụng đội ngũ hiệu trưởng trường MN
    • 2.5.4. Thực trạng công tác đánh giá đội ngũ HT trường MN
    • 2.5.5. Thực trạng quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ HT trường MN
    • 2.5.6. Thực trạng chính sách, chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ HT trường MN
    • 2.5.7. Thực trạng phối hợp giữa các ban ngành liên quan trong việc phát triển đội ngũ HT trường MN
    • 2.5.8. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác phát triển đội ngũ HT trường MN
  • 2.6. Đánh giá chung về thực trạng phát triển đội ngũ HT trường MN các tỉnh khu vực Bắc trung bộ
    • 2.6.1. Những kết quả đạt được
    • 2.6.2. Những hạn chế
    • 2.6.3. Nguyên nhân của những hạn chế
      • 1) Nguyên nhân từ đội ngũ HT trường MN,
      • 2) Nguyên nhân từ các cơ quan quản lý
• Kết luận chương 2
• Chương 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG MẦM NON CÁC TỈNH KHU VỰC BẮC TRUNG BỘ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC MẦM NON
  • 3.1. Định hướng phát triển đội ngũ HT trường MN và một số nguyên tắc đề xuất các giải pháp
    • 3.1.1. Định hướng phát triển đội ngũ HT trường MN
    • 3.1.2. Một số nguyên tắc cơ bản đề xuất các giải pháp
  • 3.2. Giải pháp phát triển đội ngũ HT trường MN các tỉnh khu vực Bắc trung bộ đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
    • 3.2.1. Giải pháp 1: Tổ chức xây dựng khung năng lực HT trường MN đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
    • 3.2.2. Giải pháp 2: Đổi mới quy hoạch phát triển đội ngũ HT trường MN đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
    • 3.2.3. Giải pháp 3: Tuyển chọn và sử dụng đội ngũ HT trường MN theo khung năng lực đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
    • 3.2.4. Giải pháp 4: Đổi mới công tác đánh giá đội ngũ HT trường MN đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
    • 3.2.5. Giải pháp 5: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực, phẩm chất đội ngũ HT trường MN đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN
    • 3.2.6. Giải pháp 6: Đảm bảo chính sách, chế độ đãi ngộ, tạo động lực làm việc cho đội ngũ hiệu trưởng trường MN
    • * Mối liên hệ giữa các giải pháp
  • 3.3. Khảo nghiệm mức độ cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp
    • a) Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết của các giải pháp
    • b) Kết quả khảo nghiệm về mức độ khả thi của các giải pháp
    • ** Mối quan hệ giữa mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các giải pháp
  • 3.4. Thử nghiệm giải pháp “Tổ chức bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực, phẩm chất đội ngũ HT trường MN đáp ứng yêu cầu đổi mới GDMN”
• Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
  • 1. Kết luận
  • 2. Khuyên nghị
    • 2.1. Đối với Bộ GD&ĐT
    • 2.2. Đối với UBND các tỉnh khu vực bắc trung bộ
    • 2.3. Đối với Sở GD&ĐT các tỉnh khu vực bắc trung bộ
    • 2.4. Đối với phòng GD&ĐT
    • 2.5. Đối với đội ngũ HT trường MN