PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở CÁC TỈNH VÙNG TÂY BẮC
QUẢN LÍ GIÁO DỤC (Mã số: 62 14 01 14)
Luận án "Phát triển đội ngũ giáo viên Trung học phổ thông người dân tộc thiểu số ở các tỉnh vùng Tây Bắc" của Hà Đức Đà được thực hiện tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, chuyên ngành Quản lí Giáo dục. Đề tài xuất phát từ thực trạng đội ngũ giáo viên THPT ở Tây Bắc còn nhiều bất cập về số lượng, chất lượng, cơ cấu, đặc biệt là tỷ lệ giáo viên người dân tộc thiểu số (DTTS) thấp (25%) và những hạn chế về năng lực chuyên môn, sư phạm. Giáo viên miền xuôi gặp khó khăn trong việc am hiểu văn hóa, tâm lý học sinh DTTS và điều kiện sống khó khăn dẫn đến tình trạng chuyển vùng. Vì vậy, việc phát triển đội ngũ giáo viên THPT người DTTS đủ về số lượng, đồng bộ cơ cấu và đạt chuẩn chất lượng là yêu cầu cấp thiết để đáp ứng đổi mới giáo dục phổ thông và phát triển bền vững vùng Tây Bắc.
Mục đích nghiên cứu là đề xuất các giải pháp phù hợp và khả thi để phát triển đội ngũ giáo viên THPT người DTTS theo tiếp cận phát triển nguồn nhân lực. Luận án đã làm rõ các khái niệm cơ bản liên quan và xây dựng khung lý luận phát triển đội ngũ giáo viên THPT người DTTS gồm ba thành tố: phát triển giáo viên THPT người DTTS, xây dựng đội ngũ GV THPT người DTTS ở vùng DTTS, và phát triển nguồn đào tạo giáo viên THPT người DTTS.
Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng đội ngũ giáo viên THPT người DTTS tại 14 trường THPT vùng Tây Bắc, chỉ ra những mặt mạnh cần phát huy và yếu kém cần khắc phục, đặc biệt chú trọng các vấn đề quy hoạch, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, môi trường làm việc phù hợp, chính sách đặc thù và tạo nguồn đào tạo. Từ đó, luận án đề xuất hệ thống 6 giải pháp chủ yếu: xây dựng quy hoạch, tuyển chọn và sử dụng, đào tạo và bồi dưỡng, xây dựng môi trường giáo dục đa văn hóa, hoàn thiện hệ thống chính sách đặc thù, và tạo nguồn đào tạo. Các giải pháp này có mối liên hệ biện chứng, tạo thành một chỉnh thể thống nhất.
Kết quả khảo nghiệm và thử nghiệm giải pháp cho thấy tính cần thiết và khả thi cao của các đề xuất, khẳng định sự phù hợp với thực tiễn vùng Tây Bắc và chứng minh tính đúng đắn của giả thuyết khoa học.