Luận án Phát huy vốn tự nhiên để phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bằng sông Hồng

Tên luận án:

Phát huy vốn tự nhiên để phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bằng sông Hồng

Ngành:

Kinh tế phát triển

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phát huy vốn tự nhiên để phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bằng sông Hồng", thuộc chuyên ngành Kinh tế phát triển (Mã số: 62310105), do nghiên cứu sinh Nguyễn Văn Huy thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Danh Sơn và TS. Tạ Đình Thi tại Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Nghiên cứu này góp phần khái quát và bổ sung lý luận về phát huy vốn tự nhiên nhằm phát triển kinh tế – xã hội vùng.

Về mặt học thuật và lý luận, luận án đã làm rõ khái niệm vốn tự nhiên và phát huy vốn tự nhiên để phát triển kinh tế – xã hội vùng. Đồng thời, nghiên cứu xây dựng các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình này, bao gồm hệ thống các nhân tố khách quan và chủ quan. Luận án cũng đề xuất các tiêu chí cụ thể để đo lường và đánh giá hiệu quả, cũng như mức độ bền vững của việc phát huy vốn tự nhiên.

Dựa trên kết quả nghiên cứu, khảo sát và phân tích thông tin, số liệu về nguồn tài nguyên thiên nhiên cùng thực trạng quản lý, sử dụng vốn tự nhiên, luận án đã chỉ ra những kết quả đạt được và những hạn chế trong thúc đẩy phát triển vốn tự nhiên của vùng Đồng bằng sông Hồng. Một mô hình nhân tố ảnh hưởng đã được xây dựng và phân tích, xác định 9 nhân tố chính tác động đến phát huy vốn tự nhiên để phát triển kinh tế – xã hội vùng. Các nhân tố này bao gồm: nhận thức, thể chế pháp luật, năng lực pháp lý, nhân lực phát huy vốn tự nhiên, trình độ kinh tế xã hội, cơ cấu sản xuất, trình độ công nghệ, phân bổ tự nhiên và quy mô vốn tự nhiên. Trong đó, trình độ công nghệ được xác định là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất, tiếp theo là nhân lực phát huy vốn tự nhiên, và trình độ phát triển kinh tế – xã hội có ảnh hưởng thấp nhất.

Từ những phân tích thực trạng và kết quả đánh giá theo bộ tiêu chí cùng mô hình nhân tố ảnh hưởng, luận án đã đề xuất các phương hướng, quan điểm và 6 nhóm giải pháp trọng tâm. Các giải pháp này bao gồm: (1) Tăng cường nhận thức về vốn tự nhiên và giá trị của nó; (2) Hoàn thiện cơ sở pháp lý, xây dựng chính sách và quy định về sử dụng hợp lý vốn tự nhiên; (3) Thực hiện lượng giá tài nguyên và quy hoạch sử dụng vốn tự nhiên gắn với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội vùng; (4) Tăng cường áp dụng các công cụ kinh tế để đầu tư cho vốn tự nhiên; (5) Bảo tồn, khôi phục và giảm thiểu tác động tiêu cực tới vốn tự nhiên trong quá trình sử dụng; và (6) Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ chuyên môn về lượng giá tài nguyên thiên nhiên.