Luận án Pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam

Tên luận án:

PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ HÀNH VI HẠN CHẾ CẠNH TRANH Ở VIỆT NAM

Ngành:

Luật Kinh tế (Mã số: 9380107)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam" được thực hiện trong bối cảnh pháp luật cạnh tranh Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện, đặc biệt là sau khi Luật Cạnh tranh 2018 và các văn bản hướng dẫn thi hành (Nghị định 35/2020/NĐ-CP, 75/2019/NĐ-CP) có hiệu lực. Đề tài này nhằm làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh, đánh giá thực trạng pháp luật hiện hành và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật tại Việt Nam.

Nghiên cứu tập trung vào các vấn đề pháp lý liên quan đến xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh, bao gồm nguyên tắc áp dụng, hình thức xử lý, cơ quan có thẩm quyền, trình tự thủ tục và chế tài. Phạm vi nghiên cứu về nội dung giới hạn ở thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, lạm dụng vị trí thống lĩnh và vị trí độc quyền, không bao gồm tập trung kinh tế. Về không gian, luận án so sánh kinh nghiệm quốc tế từ các nước như Hoa Kỳ, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Về thời gian, nghiên cứu bao trùm giai đoạn từ Luật Cạnh tranh 2004 đến Luật Cạnh tranh 2018 và các văn bản hướng dẫn hiện hành.

Luận án đã đóng góp vào mặt lý luận bằng cách phát triển hệ thống lý luận về pháp luật xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh, bao gồm khái niệm, nguyên tắc và các hình thức xử lý. Đặc biệt, nghiên cứu chuyên sâu về hình thức xử lý hình sự và bồi thường thiệt hại dân sự là một điểm mới. Trên thực tiễn, luận án đánh giá khách quan những bất cập, nguyên nhân tồn tại và khẳng định tính tất yếu của việc hoàn thiện pháp luật, đồng thời đề xuất các kiến nghị và giải pháp khả thi phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội Việt Nam và xu thế hội nhập quốc tế.

Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng thực tiễn xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam còn nhiều hạn chế, với số vụ việc ít, chưa có vụ việc hình sự và các vụ kiện dân sự còn thưa thớt. Nguyên nhân được xác định bao gồm những bất cập trong quy định pháp luật, cơ chế đảm bảo thi hành, ý thức tuân thủ pháp luật và điều kiện kinh tế xã hội. Để khắc phục, luận án đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về hành vi bị cấm, xây dựng và thể chế hóa nguyên tắc áp dụng các biện pháp xử lý, hoàn thiện hệ thống cơ quan xử lý (đặc biệt là Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia), và tối ưu hóa quy trình xử lý thống nhất, hiệu quả. Đồng thời, nhấn mạnh việc hệ thống hóa các biện pháp chế tài và nâng cao nhận thức pháp luật cũng như kiện toàn điều kiện kinh tế xã hội.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Tính cấp thiết của Đề tài nghiên cứu
  • 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
    • 3.1 Đối tượng nghiên cứu của luận án
    • 3.2 Phạm vi nghiên cứu của luận án
  • 4. Phương pháp nghiên cứu đề tài
  • 5. Những đóng góp mới của Luận án
  • 6. Kết cấu của luận án
• TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
  • 1. Những kết quả nghiên cứu về pháp luật xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.1. Những kết quả nghiên cứu về mặt lý luận liên quan đến hành vi hạn chế cạnh tranh và xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.2. Những kết quả nghiên cứu về thực trạng pháp luật xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.3. Những kết quả nghiên cứu về giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam
  • 2. Một số đánh giá, nhận xét tổng thể về tình hình nghiên cứu của các công trình khoa học đã công bố có liên quan đến đề tài luận án
  • 3. Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
  • 4. Cơ sở lý thuyết và hướng tiếp cận của luận án
    • 4.1. Cơ sở lý thuyết
    • 4.2. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
    • 4.3. Hướng tiếp cận của luận án
• CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HÀNH VI HẠN CHẾ CẠNH TRANH VÀ PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ HÀNH VI HẠN CHẾ CẠNH TRANH
  • 1.1. Những vấn đề lý luận về hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.1.1. Khái niệm hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.1.2. Đặc điểm của hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.1.3. Phân loại hành vi hạn chế cạnh tranh
  • 1.2. Những vấn đề lý luận pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.2.1. Lịch sử hình thành và phát triển pháp luật điều chỉnh hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.2.2. Nhu cầu điều chỉnh pháp luật nhằm xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.2.3. Khái niệm pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.2.4. Nội dung cơ bản của pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 1.2.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc ban hành và xây dựng các quy định pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ HÀNH VI HẠN CHẾ CẠNH TRANH Ở VIỆT NAM
  • 2.1. Thực trạng quy định pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam
    • 2.1.1. Các hành vi hạn chế cạnh tranh bị cấm theo pháp luật cạnh tranh Việt Nam
    • 2.1.2. Nguyên tắc áp dụng đối với xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh bị cấm
    • 2.1.3. Căn cứ xử lý đối với hành vi hạn chế cạnh tranh bị cấm
    • 2.1.4 Cơ quan có thẩm quyền xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
      • 2.1.4.1 Ủy ban cạnh tranh quốc gia Việt Nam
      • 2.1.4.2 Các cơ quan tiến hành tố tụng cạnh tranh khác
    • 2.1.5 Trình tự thủ tục xử lý các hành vi hạn chế cạnh tranh
      • 2.1.5.1 Điều tra vụ việc hạn chế cạnh tranh
      • 2.1.5.2 Xem xét, giải quyết vụ việc hạn chế cạnh tranh
      • 2.1.5.3 Giải quyết khiếu nại
    • 2.1.6 Chế tài xử lý đối với hành vi hạn chế cạnh tranh
      • 2.1.6.1 Chế tài xử lý hành chính theo quy định pháp luật cạnh tranh
        • 2.1.6.1.1 Các hình thức xử phạt chính
        • 2.1.6.1.2 Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả
      • 2.1.6.2 Chế tài xử lý hình sự đối với các hành vi hạn chế cạnh tranh
      • 2.1.6.3 Chế tài bồi thường thiệt hại dân sự đối với các hành vi hạn chế cạnh tranh
  • 2.2. Thực tiễn thực hiện xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh bị cấm theo pháp luật Việt Nam hiện nay
    • 2.2.1 Những kết quả đạt được trong xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam
    • 2.2.2. Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân trong xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam
      • 2.2.2.1. Những hạn chế, bất cập trong xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam
      • 2.2.2.2. Nguyên nhân của những bất cập trong thực tiễn thực hiện xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ HÀNH VI HẠN CHẾ CẠNH TRANH Ở VIỆT NAM
  • 3.1. Yêu cầu đặt ra nhằm hoàn thiện pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam
  • 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh ở Việt Nam
    • 3.2.1. Hoàn thiện quy định pháp luật về các hành vi hạn chế cạnh tranh bị cấm
    • 3.2.2. Xây dựng và thể chế hóa nguyên tắc áp dụng các biện pháp xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh bị cấm
    • 3.2.3. Hoàn thiện hệ thống cơ quan xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 3.2.4. Hoàn thiện quy trình xử lý các hành vi hạn chế cạnh tranh thống nhất, hiệu quả
    • 3.2.5. Hệ thống hóa các biện pháp chế tài xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh và cơ chế áp dụng phù hợp.
  • 3.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh bị cấm
    • 3.3.1. Tăng cường đầu tư nguồn lực cho cơ quan cạnh tranh và xây dựng cơ chế phối hợp trong xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 3.3.2 Nâng cao nhận thức pháp luật về xử lý hành vi hạn chế cạnh tranh
    • 3.3.3 Kiện toàn các điều kiện kinh tế xã hội làm tiền đề cho sự phát triển của cạnh tranh
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN