Luận án Pháp luật về mua lại và sáp nhập ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện nay

Tên luận án:

Pháp luật về mua lại và sáp nhập ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện nay

Ngành:

Luật kinh tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Pháp luật về mua lại và sáp nhập ngân hàng thương mại ở Việt Nam hiện nay" đóng góp những điểm mới quan trọng về lý luận và thực tiễn. Về lý luận, luận án làm rõ ngân hàng thương mại (NHTM) là loại hình doanh nghiệp đặc biệt với các đặc thù về hoạt động (nhận tiền gửi, cấp tín dụng, thanh toán), kiểm soát pháp lý nghiêm ngặt, điều kiện khắt khe về vốn, an toàn vốn, cơ sở vật chất, và tiềm ẩn rủi ro cao, đòi hỏi sự liên tục ổn định và có ảnh hưởng dây chuyền. Từ đó, luận án xác định hoạt động mua lại, sáp nhập (M&A) NHTM cũng mang những đặc trưng riêng biệt, như chỉ NHTM mới có thể M&A với NHTM khác, phải đảm bảo hoạt động liên tục, ổn định và quyền lợi người gửi tiền, cũng như có trình tự, thủ tục phức tạp hơn. Bản chất pháp lý của M&A NHTM được xác định là việc giành quyền kiểm soát doanh nghiệp, chuyển giao tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp, đồng thời xác định tư cách pháp lý sau M&A. Pháp luật về M&A NHTM có những đặc điểm riêng, được điều chỉnh bởi cả luật chung và luật chuyên ngành ngân hàng, đòi hỏi tiêu chuẩn, điều kiện chặt chẽ và trình tự, thủ tục nghiêm ngặt hơn so với các doanh nghiệp thông thường. Luận án cũng chỉ ra các nội dung điều chỉnh chủ yếu của pháp luật trong lĩnh vực này, bao gồm tiêu chuẩn, điều kiện, trình tự, thủ tục, hệ quả pháp lý và giải quyết tranh chấp.

Về đánh giá thực trạng pháp luật và thực thi pháp luật, luận án khẳng định pháp luật về M&A NHTM ở Việt Nam liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau, đặc biệt Luật các tổ chức tín dụng đóng vai trò trung tâm nhưng cần được hoàn thiện đồng bộ với các luật khác. Luận án chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế trong pháp luật hiện hành, đặc biệt thiếu các quy định cụ thể về tiêu chuẩn, điều kiện, trình tự, thủ tục, hệ quả pháp lý và giải quyết tranh chấp trong M&A bắt buộc. Các vấn đề như quyền, nghĩa vụ của ngân hàng bị M&A, quyền lợi của người gửi tiền, người lao động, cũng như các vấn đề liên quan đến lãi suất, phí cấp tín dụng và hợp đồng M&A còn chưa đầy đủ. Thực tiễn đã phát sinh các vấn đề pháp lý phức tạp từ sự can thiệp của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vào các NHTM yếu kém, như việc chuyển sở hữu tư nhân thành sở hữu nhà nước hay sự phản đối của cổ đông. Luận án đánh giá việc NHNN mua lại bắt buộc một số NHTM yếu kém là giải pháp đặc biệt quan trọng để tránh đổ vỡ hệ thống, đảm bảo an toàn tài chính, tiền tệ quốc gia và bảo vệ quyền lợi người gửi tiền. Tuy nhiên, việc NHNN mua lại toàn bộ tài sản với giá 0 đồng, chấm dứt toàn bộ quyền, lợi ích và tư cách cổ đông mà không mua lại cổ phần, được nhận định là chưa có cơ sở pháp lý vững chắc.