Luận án Pháp luật về giá trị hải quan ở Việt Nam

Tóm tắt nội dung tài liệu

Trị giá hải quan của hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu đóng vai trò thiết yếu trong quản lý thương mại quốc tế, đảm bảo công bằng cho doanh nghiệp và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh. Việc xác định trị giá hải quan không hiệu quả có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chính sách quản lý thương mại và hải quan, thậm chí trở thành rào cản thương mại. Do đó, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Tổ chức Hải quan Thế giới (WCO) luôn ưu tiên giải quyết vấn đề này. Trị giá hải quan, bên cạnh thuế suất, là yếu tố quyết định số thuế quan phải nộp; sự sai lệch trong xác định trị giá có thể vô hiệu hóa ý nghĩa của việc cắt giảm thuế quan.

Trên thế giới, các nguyên tắc về xác định trị giá hải quan đã được ghi nhận lần đầu trong Điều VII Hiệp định chung về thuế quan và thương mại GATT 1947, tiền đề cho hệ thống quy tắc được nhiều nước áp dụng. Khi WTO ra đời năm 1994, Hiệp định trị giá hải quan trở thành một điều kiện quan trọng để các nước thành viên mới gia nhập. Việt Nam, từ tháng 01/2007, đã trở thành thành viên WTO và cam kết thực hiện xác định trị giá hải quan theo nguyên tắc của Hiệp định trị giá Hải quan GATT/WTO.

Mặc dù Việt Nam đã nỗ lực sửa đổi, hoàn thiện pháp luật về trị giá hải quan để phù hợp với WTO, nhưng vẫn còn nhiều tồn tại và bất cập. Hệ thống văn bản pháp quy hiện hành vẫn bộc lộ hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và giao lưu thương mại quốc tế. Từ phía cơ quan Hải quan, việc chuyển đổi sang kiểm tra trị giá khai báo của doanh nghiệp đã thúc đẩy thương mại nhưng đồng thời làm gia tăng hiện tượng gian lận thương mại do môi trường pháp lý và công cụ kiểm soát chưa đồng bộ, dẫn đến hiệu quả kiểm tra và tham vấn trị giá hải quan còn thấp. Về phía doanh nghiệp, dù được quyền tự khai báo, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận chưa cao, dẫn đến các hành vi gian lận như khai giá thấp để giảm thuế, khai tăng để chuyển lậu lợi nhuận hoặc chuyển giá. Các hành vi gian lận này ngày càng phức tạp và tinh vi, đòi hỏi các quốc gia phải tăng cường phòng chống.

Luận án này mang ý nghĩa khoa học và giá trị thực tiễn cao, là công trình nghiên cứu có hệ thống về pháp luật trị giá hải quan và đánh giá thực trạng áp dụng tại Việt Nam. Về mặt lý luận, luận án làm sáng tỏ các vấn đề cơ bản về pháp luật trị giá hải quan như khái niệm, đặc điểm, nội dung, vai trò và các nhân tố tác động. Về mặt thực tiễn, luận án cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan lập pháp trong việc hoàn thiện pháp luật, các trường đại học, cao đẳng chuyên ngành luật, kinh tế – tài chính trong nghiên cứu, giảng dạy, và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan.

Mục lục chi tiết

• Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề liên quan đến đề tài luận án.
• Chương 2. Một số vấn đề lý luận về pháp luật trị giá hải quan
• Chương 3. Thực trạng pháp luật về trị giá hải quan ở Việt Nam
• Chương 4. Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về trị giá hải quan ở Việt Nam.