Luận án Phản ứng của nhân dân Nam Kỳ đối với thực dân Pháp trong nửa cuối thế kỷ XIX

Tên luận án:

PHẢN ỨNG CỦA NHÂN DÂN NAM KỲ ĐỐI VỚI THỰC DÂN PHÁP TRONG NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

Ngành:

Lịch sử Việt Nam

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án nghiên cứu phản ứng của nhân dân Nam Kỳ đối với thực dân Pháp trong nửa cuối thế kỷ XIX, giai đoạn từ 1859 đến 1900. Đề tài xuất phát từ thực tế khi thực dân Pháp tấn công Gia Định vào tháng 2-1859, nhân dân Nam Kỳ đã đứng lên đấu tranh chống ngoại xâm với nhiều hình thức phong phú. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trước đây thường mang tính khái quát, chưa đi sâu vào các hình thức đấu tranh phi vũ trang như phong trào phá đường dây điện báo hay phong trào không đi lính cho Pháp, cũng như cuộc đấu tranh của các nghị viên người Việt trong Hội đồng thuộc địa.

Mục đích của luận án là dựng lại bức tranh chân thực và sinh động về các hoạt động đấu tranh này, góp phần làm phong phú thêm lịch sử Nam Kỳ thời cận đại và lịch sử dân tộc Việt Nam. Luận án làm rõ các yếu tố khách quan tác động đến phong trào chống Pháp, bao gồm chính sách của triều đình nhà Nguyễn và thực dân Pháp. Đồng thời, nghiên cứu sâu các phong trào đấu tranh vũ trang và phi vũ trang chống Pháp tại Nam Kỳ trong giai đoạn 1884-1900, và làm rõ các cuộc đấu tranh của nghị viên người Việt trong Hội đồng thuộc địa nhằm bảo vệ quyền lợi nhân dân.

Kết quả nghiên cứu cho thấy, phong trào chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ nửa cuối thế kỷ XIX đã thu hút đông đảo quần chúng tham gia với nhiều hình thức đa dạng, từ vũ trang sôi nổi đến phi vũ trang như phá đường dây điện báo, không đi lính, và đấu tranh trên mặt trận văn chương. Các phong trào này thể hiện tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc sâu sắc và tinh thần anh dũng, bất khuất của nhân dân. Mặc dù cuối cùng không đạt được thành công như mong đợi do khủng hoảng đường lối và thiếu tổ chức thống nhất, các phong trào này có ý nghĩa to lớn, thức tỉnh lòng yêu nước và là tiền đề cho các phong trào yêu nước sau này. Luận án cũng chỉ ra sự phân hóa trong phản ứng của nhân dân, nhưng nhìn chung đại bộ phận đều có lòng yêu nước, căm thù quân xâm lược, chiến đấu dũng cảm, kiên trì và sáng tạo.

Mục lục chi tiết:

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ

  • 1.1. Nghiên cứu của tác giả nước ngoài
  • 1.2. Nghiên cứu của tác giả Việt Nam
  • 1.3. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu

• CHƯƠNG 2. NHÂN DÂN NAM KỲ ĐẤU TRANH VŨ TRANG CHỐNG PHÁP NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

  • 2.1. Quá trình xâm lược Nam Kỳ của thực dân Pháp nửa cuối thế kỷ XIX
  • 2.2. Các yếu tố tác động đến phong trào chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ nửa cuối thế kỷ XIX
    • 2.2.1. Các yếu tố chủ quan tác động đến phong trào chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ vào nửa cuối thế kỷ XIX
    • 2.2.2. Các yếu tố khách quan tác động đến phong trào chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ vào nửa cuối thế kỷ XIX
      • 2.2.2.1. Chính sách của triều đình nhà Nguyễn tác động đến phong trào chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ nửa cuối thế kỷ XIX
      • 2.2.2.2. Chính sách của thực dân Pháp tác động đến các xu hướng đấu tranh chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ
  • 2.3. Nhân dân Nam Kỳ đấu tranh vũ trang chống Pháp giai đoạn 1859-1884
  • 2.4. Nhân dân Nam Kỳ đấu tranh vũ trang chống Pháp giai đoạn 1884-1900
    • 2.4.1. Hoạt động của những người yêu nước Nam Kỳ sau khi tỵ địa ra Bình Thuận
    • 2.4.2. Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong những năm 1883-1884
    • 2.4.3. Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu từ năm 1885-1891
    • 2.4.4. Cuộc vận động vũ trang chống Pháp 1885-1896
  • Tiểu kết chương 2

• CHƯƠNG 3. NHÂN DÂN NAM KỲ ĐẤU TRANH PHI VŨ TRANG CHỐNG PHÁP NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

  • 3.1. Phong trào phá đường dây điện báo nửa cuối thế kỷ XIX
  • 3.2. Phong trào phản đối chính sách binh dịch nửa cuối thế kỷ XIX
  • 3.3. Phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ trên mặt trận văn chương
  • 3.4. Cuộc đấu tranh của các nghị viên người Việt trong Hội đồng thuộc địa nửa cuối thế kỷ XIX
    • 3.4.1. Các chính sách của chính quyền thuộc địa đối với nhân viên người Việt
    • 3.4.2. Cuộc đấu tranh của các nghị viên người Việt trong Hội đồng thuộc địa nửa cuối thế kỷ XIX
      • 3.4.2.1. Cuộc đấu tranh đòi quyền lợi cho nhân viên người Việt
      • 3.4.2.2. Cuộc đấu tranh đòi miễn giảm sưu thuế cho người dân Nam Kỳ của các nghị viên người Việt nửa cuối thế kỷ XIX
      • 3.4.2.3. Cuộc đấu tranh đòi quyền lợi cho nhân dân của các nghị viên người Việt trong Hội đồng thuộc địa
      • 3.4.2.4. Các nghị viên người Việt trong Hội đồng thuộc địa và những nỗ lực mở mang dân trí cho nhân dân Nam Kỳ
  • Tiểu kết chương 3

• CHƯƠNG 4. NHẬN XÉT VỀ PHONG TRÀO CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN NAM KỲ NỬA CUỐI THẾ KỶ XIX

  • 4.1. Nhận xét về các yếu tố tác động đến phong trào chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ nửa cuối thế kỷ XIX
  • 4.2. Nhận xét về phong trào đấu tranh vũ trang chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ nửa cuối thế kỷ XIX
  • 4.3. Nhận xét về phong trào đấu tranh phi vũ trang chống Pháp của nhân dân Nam Kỳ nửa cuối thế kỷ XIX
  • Tiểu kết chương 4