Tên luận án:
PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU NHẬP CỦA HỘ SẢN XUẤT SẢN PHẨM MANG CHỈ DẪN ĐỊA LÝ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NINH Nghiên cứu trường hợp hộ sản xuất Chả mực Hạ Long
Ngành:
Quản lý kinh tế
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án tập trung nghiên cứu các nhân tố tác động đến thu nhập của hộ sản xuất sản phẩm mang Chỉ dẫn địa lý (CDĐL) trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, với trường hợp cụ thể là hộ sản xuất Chả mực Hạ Long. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và biến đổi khí hậu, nhu cầu về nông sản chất lượng cao, an toàn ngày càng tăng, thúc đẩy sự phát triển của sản phẩm mang CDĐL. Việc này mang lại lợi ích kinh tế, góp phần duy trì giá trị truyền thống và xây dựng thương hiệu, từ đó cải thiện thu nhập cho hộ sản xuất.
Tuy nhiên, tại Quảng Ninh, mức cải thiện thu nhập cho các hộ sản xuất sản phẩm CDĐL, đặc biệt là Chả mực Hạ Long, vẫn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng. Do đó, luận án đặt mục tiêu phân tích thực trạng thu nhập của các hộ sản xuất Chả mực Hạ Long giai đoạn 2013-2019 và đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao thu nhập cho các hộ này đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Nghiên cứu được thực hiện tại Thành phố Hạ Long, huyện Vân Đồn và thị xã Quảng Yên.
Luận án đóng góp về mặt lý luận bằng việc hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn về các yếu tố tác động đến thu nhập của hộ sản xuất sản phẩm mang CDĐL, bổ sung các yếu tố như chứng nhận CDĐL và mức sẵn lòng chi trả của thị trường. Về mặt thực tiễn, luận án sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng để làm rõ thực trạng các yếu tố tác động (bao gồm yếu tố môi trường bên trong và bên ngoài) và đề xuất các giải pháp cụ thể. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng thu nhập của các hộ sản xuất Chả mực Hạ Long cao hơn và có xu hướng cải thiện hơn so với các hộ sản xuất chả mực không mang CDĐL, nhờ giá bán cao, danh tiếng, chất lượng vượt trội và thị trường tiêu thụ được đầu tư phát triển.
Các giải pháp đề xuất bao gồm: tăng cường năng lực liên kết trong sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường tiêu thụ (qua xúc tiến thương mại và phát triển du lịch trải nghiệm), phát triển nguồn nhân lực, nâng cao công tác quản lý và phát triển hạ tầng phục vụ sản xuất, tiêu thụ Chả mực Hạ Long.
Mục lục chi tiết:
MỞ ĐẦU
- 1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu
- 2. Mục tiêu nghiên cứu
- 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- 3.1. Đối tượng nghiên cứu
- 3.2. Phạm vi nghiên cứu
- 4. Những đóng góp mới của luận án
- 4.1. Những đóng góp mới về mặt lý luận
- 4.2. Những đóng góp mới về mặt thực tiễn
- 5. Kết cấu của luận án
Chương 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
- 1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
- 1.1.1. Tác động của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý đối với tình hình kinh tế - xã hội
- 1.1.2. Các nhân tố tác động đến thu nhập của hộ sản xuất nói chung, hộ sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý nói riêng
- 1.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
- 1.2.1. Sinh kế của hộ sản xuất nông nghiệp nói chung, hộ sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý nói riêng dưới góc nhìn kinh tế học
- 1.2.2. Các nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến sinh kế của hộ sản xuất nông nghiệp nói chung, hộ sản xuất sản phẩm mang Chỉ dẫn địa lý nói riêng
- 1.3. Đánh giá chung về tổng quan nghiên cứu
- 1.3.1. Về kết quả đạt được
- 1.3.2. Về hạn chế còn tồn tại và “khoảng trống” nghiên cứu
Chương 2 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN XUẤT KHẨU NÔNG SẢN
- 2.1. Cơ sở lý luận
- 2.1.1. Lý luận về chỉ dẫn địa lý và sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý
- 2.1.1.1. Khái niệm về sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý
- 2.1.1.2. Đặc điểm của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý
- 2.1.1.3. Vai trò của sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý
- 2.1.2. Lý luận về thu nhập của hộ sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý
- 2.1.2.1. Các khái niệm
- 2.1.2.2. Đặc điểm thu nhập của hộ sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý
- 2.1.3. Lý luận về các nhân tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ sản xuất sản phẩm mang chỉ dẫn địa lý
- 2.1.3.1. Nguồn nhân lực
- 2.1.3.2. Nguồn lực tài chính
- 2.1.3.3. Nguồn lực vật chất
- 2.1.3.4. Nguồn lực tự nhiên
- 2.1.3.5. Nguồn lực xã hội
- 2.2. Cơ sở thực tiễn
- 2.2.1. Kinh nghiệm về khai thác các yếu tố tác động nhằm nâng cao thu nhập cho hộ sản xuất sản phẩm mang CDĐL của một số quốc gia trên thế giới và địa phương trong nước.
- 2.2.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
- 2.2.2.1. Bài học thành công có thể vận dụng
- 2.2.2.2. Bài học thất bại cần tránh
Chương 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- 3.1. Câu hỏi nghiên cứu
- 3.2. Quy trình nghiên cứu của luận án
- 3.3. Phương pháp tiếp cận và khung phân tích
- 3.3.1. Phương pháp tiếp cận
- 3.3.2. Khung phân tích của luận án
- 3.3.3. Phương pháp thu thập thông tin
- 3.4. Phương pháp xử lý, tổng hợp và phân tích thông tin
- 3.4.1. Phương pháp xử lý thông tin
- 3.4.2. Phương pháp tổng hợp thông tin
- 3.4.3. Phương pháp phân tích thông tin
- 3.4.3.1. Phương pháp Thống kê mô tả
- 3.4.3.2. Phương pháp phân tích theo dãy số thời gian
- 3.4.3.3. Phương pháp so sánh
- 3.4.3.4. Phương pháp phân tích tổng hợp
- 3.4.3.5. Phương pháp mô hình hóa
- 3.4.3.6. Phương pháp phân tích nhân tố khám phá
- 3.4.3.7. Vận dụng phân tích ma trận SWOT
Chương 4 THỰC TRẠNG CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN THU NHẬP CỦA HỘ SẢN XUẤT CHẢ MỰC HẠ LONG
- 4.1 Khái quát địa bàn nghiên cứu
- 4.1.1. Vị trí địa lý
- 4.1.2. Khí hậu
- 4.1.3. Dân số và lao động
- 4.1.4. Tài nguyên thiên nhiên
- 4.1.5. Điều kiện kinh tế - xã hội
- 4.2. Khái quát về Chả mực Hạ long
- 4.2.1. Lịch sử hình thành và danh tiếng sản phẩm
- 4.2.2. Quy trình sản xuất
- 4.2.3. Quản lý nhà nước đối với hoạt động sản xuất kinh doanh Chả mực Hạ Long
- 4.2.3.1. Phòng Kinh tế – UBND TP Hạ Long, cơ quan chủ quản
- 4.2.3.2. Hội sản xuất và kinh doanh Chả mực Hạ Long
- 4.3. Thực trạng sản xuất và thu nhập của các hộ sản xuất Chả mực Hạ Long
- 4.3.1. Số lượng các cơ sở sản xuất Chả mực Hạ Long giai đoạn 2013 – 2019
- 4.3.2. Năng suất lao động, chi phí sản xuất và thị trường tiêu thụ của hộ sản xuất Chả mực Hạ Long giai đoạn 2013 - 2019
- 4.3.3. Giá bán và mức sẵn lòng chi trả cho Chả mực Hạ Long
- 4.3.4. Thu nhập của các hộ sản xuất Chả mực Hạ Long giai đoạn 2013 – 2019
- 4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập của hộ sản xuất chả mực trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
- 4.4.1. Kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach Alpha
- 4.4.2. Sử dụng phân tích nhân tố khám phá (EFA)
- 4.4.3. Kiểm định sự khác biệt về ảnh hưởng của các biến định tính đến thu nhập của hộ sản xuất Chả mực Hạ Long và hộ sản xuất chả mực thông thường
- 4.5. Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố tới thu nhập của hộ sản xuất Chả mực Hạ Long theo phân tích định lượng
- 4.5.1. Vận dụng hàm sản xuất Cobb-Douglas
- 4.5.2. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình
- 4.6. Những kết quả đạt được và những hạn chế
- 4.6.1. Những kết quả đạt được
- 4.6.2. Những mặt hạn chế
- 4.6.3. Nguyên nhân của những hạn chế
Chương 5 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO THU NHẬP CHO HỘ SẢN XUẤT CHẢ MỰC HẠ LONG
- 5.1. Cơ sở đề xuất giải pháp
- 5.1.1. Chủ trương phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Ninh
- 5.1.2. Mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội tỉnh của tỉnh Quảng Ninh
- 5.1.3. Những cơ hội và thách thức trong việc thực hiện các mục tiêu kinh tế – xã hội của tỉnh Quảng Ninh
- 5.1.3.1. Những cơ hội
- 5.1.3.2. Những thách thức
- 5.1.4. Tiềm năng phát triển sản xuất sản phẩm mang chi dẫn địa lý của Việt Nam nói chung, tỉnh Quảng Ninh nói riêng
- 5.1.5. Định hướng phát triển sản phẩm mang Chỉ dẫn địa lý trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
- 5.2. Một số giải pháp nâng cao thu nhập cho hộ sản xuất Chả mực Hạ Long
- 5.2.1. Tăng cường năng lực liên kết trong sản xuất kinh doanh cho các hộ sản xuất Chả mực Hạ Long
- 5.2.2. Giải pháp về mở rộng thị trường tiêu thụ cho Chả mực Hạ Long
- 5.2.2.1. Thực hiện xúc tiến thương mại đối với sản phẩm:
- 5.2.2.2. Phát triển loại hình du lịch trải nghiệm
- 5.2.3. Giải pháp về phát triển nguồn nhân lực tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh Chả mực Hạ Long
- 5.2.4. Giải pháp về nâng cao công tác quản lý đối với hoạt động sản xuất kinh doanh Chả mực Hạ Long
- 5.2.5. Giải pháp về phát triển hạ tầng phục vụ cho hoạt động sản xuất và tiêu thụ Chả mực Hạ Long
KẾT LUẬN