Luận án Phân tích mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam

Tên luận án:

PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ GIỮA XUẤT KHẨU VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM

Ngành:

KINH TẾ HỌC

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Phân tích mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam" nghiên cứu mối quan hệ hai chiều giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Luận án có tổng cộng 5 chương, 106 trang, 16 hình và 12 bảng biểu.

Chương 1 giới thiệu cơ sở lý luận, Chương 2 trình bày tổng quan nghiên cứu và xây dựng khung lý thuyết. Chương 3 phân tích thực trạng xuất khẩu, tăng trưởng kinh tế và mối quan hệ giữa chúng. Chương 4 trình bày kết quả ước lượng mô hình thực nghiệm. Chương 5 đề xuất các khuyến nghị nhằm thúc đẩy mối quan hệ tích cực này.

Đóng góp chính của luận án là xây dựng khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu về mối quan hệ xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế, xác định các kênh truyền dẫn tác động qua lại. Luận án chỉ ra rằng xuất khẩu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc tạo việc làm, bổ sung vốn và tăng năng suất nhân tố tổng hợp. Ngược lại, tăng trưởng kinh tế góp phần tăng năng suất, giảm chi phí sản xuất, cải thiện tỷ giá hối đoái thực và khả năng cạnh tranh, từ đó thúc đẩy xuất khẩu.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính và định lượng, bao gồm phân tích chuỗi thời gian và mô hình VECM, cho thấy xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế có tác động hỗ trợ lẫn nhau trong cả ngắn hạn và dài hạn. Điều này khẳng định chiến lược thúc đẩy xuất khẩu của Việt Nam là phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả điều tiết vĩ mô. Luận án đề xuất các chính sách nhằm duy trì xuất khẩu làm động lực tăng trưởng bền vững, cải thiện chất lượng nguồn lực và vận hành chính sách tỷ giá hiệu quả.

Mục lục chi tiết:

• MỞ ĐẦU
  • 1. Giới thiệu luận án
    • a. Kết cấu tổng thể của luận án:
    • b. Những đóng góp mới của đề tài:
  • 2. Lý do lựa chọn đề tài
  • 3. Mục đích nghiên cứu
  • 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • a. Đối tượng nghiên cứu:
    • b. Phạm vi nghiên cứu:
  • 5. Phương pháp nghiên cứu
• CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA XUẤT KHẨU VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
  • 1.1. Một số vấn đề lý luận cơ bản
    • 1.1.1. Tăng trưởng kinh tế và các nguồn lực tăng trưởng kinh tế
      • 1.1.1.1. Khái niệm và đo lường tăng trưởng kinh tế
      • 1.1.1.2. Các nguồn lực tăng trưởng kinh tế
    • 1.1.2. Xuất khẩu và các nhân tố ảnh hưởng
      • 1.1.2.1. Khái niệm và vai trò của xuất khẩu
      • 1.1.2.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu
  • 1.2. Cơ sở lý thuyết về mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế
    • 1.2.1. Lý thuyết cổ điển
    • 1.2.2. Lý thuyết trọng cầu
    • 1.2.3. Lý thuyết tân cổ điển
    • 1.2.4. Lý thuyết tăng trưởng nội sinh
    • 1.2.5 Mô hình vòng xoắn tiến về mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế
• CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ XÂY DỰNG KHUNG LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU
  • 2.1. Tổng quan nghiên cứu
    • 2.1.1. Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới
      • 2.1.1.1. Quan điểm cho rằng xuất khẩu tác động đến tăng trưởng kinh tế (Export Led Growth - ELG)
      • 2.1.1.2. Quan điểm cho rằng tăng trưởng kinh tế tác động đến xuất khẩu (Growth Led Export - GLE)
    • 2.1.2. Tổng quan các nghiên cứu thực nghiệm ở Việt Nam
    • 2.1.3. Kết luận chung từ tổng quan nghiên cứu và xác định “khoảng trống” nghiên cứu
  • 2.2. Khung lý thuyết nghiên cứu
    • 2.2.1. Mô hình nghiên cứu của luận án
    • 2.2.2. Biến số và thang đo
    • 2.2.3. Nguồn số liệu
    • 2.2.4. Thủ tục thực hiện ước lượng thực nghiệm
• CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM
  • 3.1. Thực trạng xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam
  • 3.2. Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
    • 3.2.1. Chính sách đổi mới và cải cách kinh tế của Việt Nam
      • 3.2.1.1. Phát triển nền kinh tế nhiều thành phần
      • 3.2.1.2. Công nghiệp hóa và điều chỉnh cơ cấu các ngành kinh tế
      • 3.2.1.3. Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế
      • 3.2.1.4. Mở cửa và chủ động hội nhập kinh tế quốc tế
    • 3.2.2. Thực trạng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
      • 3.2.2.1. Những thành tựu đạt được
      • 3.2.2.2. Hạn chế
  • 3.3. Phân tích định tính mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam
    • 3.3.1. Các yếu tố nguồn lực – kênh truyền dẫn tác động của xuất khẩu đến tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam
      • 3.3.1.1. Hạch toán các nguồn lực tăng trưởng kinh tế Việt Nam
      • 3.3.1.2. Yếu tố vốn
      • 3.3.1.3. Yếu tố lao động
      • 3.3.1.4. Yếu tố năng suất nhân tố tổng hợp
    • 3.3.2. Tỷ giá hối đoái thực đa phương, kênh đại diện khả năng cạnh tranh thương mại quốc tế, truyền dẫn tác động của tăng trưởng kinh tế đến xuất khẩu
• CHƯƠNG 4. KẾT QUẢ ƯỚC LƯỢNG MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM
  • 4.1. Ước lượng mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế qua các kênh truyền dẫn
  • 4.2. Đánh giá chung về mối quan hệ giữa xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam
• CHƯƠNG 5. MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ NHẰM THÚC ĐẨY MỐI QUAN HỆ TÍCH CỰC GIỮA XUẤT KHẨU VÀ TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM
  • 5.1. Tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu nhằm duy trì vai trò động lực cho tăng trưởng kinh tế bền vững
  • 5.2. Cải thiện chất lượng các yếu tố nguồn lực của tăng trưởng
  • 5.3. Vận hành chính sách tỷ giá hiệu quả theo hướng khuyến khích xuất khẩu và đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô
• KẾT LUẬN
  • 1. Kết luận
  • 2. Một số gợi ý về hướng nghiên cứu tiếp theo