Luận án Phân quyền tài chính tại Trung Quốc từ năm 1992 tới nay và một số gợi mở cho Việt Nam.

Tên luận án:

PHÂN QUYỀN TÀI CHÍNH TẠI TRUNG QUỐC TỪ NĂM 1992 TỚI NAY VÀ MỘT SỐ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM

Ngành:

Kinh tế quốc tế

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu chính sách phân quyền tài chính tại Trung Quốc từ năm 1992 đến nay, đồng thời đưa ra những gợi mở cho Việt Nam. Đề tài xuất phát từ nhận định rằng phân quyền tài chính là một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến sự phát triển kinh tế thần kỳ của Trung Quốc sau cải cách mở cửa từ năm 1978, giúp quốc gia này trở thành nền kinh tế thứ hai thế giới.

Nghiên cứu đánh giá một cách hệ thống và toàn diện cơ chế, chính sách, cũng như thực tiễn triển khai phân quyền tài chính ở Trung Quốc trong giai đoạn chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường. Luận án làm rõ các lý thuyết và mô hình phân quyền tài chính mà Trung Quốc đã áp dụng, phân tích bối cảnh lịch sử, thực trạng triển khai, ưu điểm và hạn chế của chính sách này, cùng với những tác động của nó đối với sự phát triển của nền tài chính quốc gia.

Mặc dù phân quyền tài chính đã tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của các địa phương, góp phần vào tăng trưởng quy mô kinh tế, ngân sách quốc gia và dự trữ tài chính, luận án cũng chỉ ra các mặt tiêu cực như tham nhũng, khu biệt tài chính, báo cáo không minh bạch và nợ địa phương. Trên cơ sở những phân tích về kinh nghiệm của Trung Quốc, luận án rút ra các bài học và đề xuất những chính sách nhằm hoàn thiện công tác phân cấp, phân quyền tài chính tại Việt Nam. Với nhiều nét tương đồng về bối cảnh lịch sử và phát triển giữa hai quốc gia, kinh nghiệm của Trung Quốc có giá trị tham khảo quan trọng để Việt Nam có thể vận dụng hiệu quả trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và hiện đại hóa đất nước.

Mục lục chi tiết:

• 7. Kết cấu luận án

  • Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
  • Chương 2: Cơ sở lý luận, thực tiễn của việc thực hiện phân cấp, phân quyền tài chính ở Trung Quốc
  • Chương 3: Thực trạng phân quyền tài chính tại Trung Quốc từ năm 1992 đến nay
  • Chương 4: Bài học kinh nghiệm từ phân quyền tài chính của Trung Quốc và gợi mở cho Việt Nam

• Chương 1

  • TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

    • 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu nước ngoài liên quan đến phân quyền tài chính
    • 1.1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu nước ngoài liên quan đến phân quyền tài chính nói chung
    • 1.1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở Trung Quốc liên quan đến phân quyền tài chính của Trung Quốc
    • 1.2.3. Một số nghiên cứu khác trên thế giới liên quan đến đề tài luận án
    • 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước liên quan đến phân quyền tài chính ở Trung Quốc
    • 1.3. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến phân cấp tài chính ở Việt Nam
    • 1.4. Đánh giá tình hình nghiên cứu và những khoảng trống đề tài luận án cần tập trung nghiên cứu
    • 1.4.1. Một số nhận xét, đánh giá về tình hình nghiên cứu
    • 1.4.2. Khoảng trống và hướng nghiên cứu của luận án

  • TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

• Chương 2

  • CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA PHÂN QUYỀN TÀI CHÍNH

    • 2.1. Một số vấn đề lý luận về phân quyền tài chính
    • 2.1.1. Một số khái niệm
    • 2.1.1.1. Hệ thống tài chính quốc gia
    • 2.1.1.2. Khái niệm “Phân cấp”
    • 2.1.1.3. Khái niệm “Phân quyền”
    • 2.1.2. Một số lý thuyết về phân quyền tài chính
    • 2.1.2.1. Phân quyền tài chính trong kinh tế học phương Tây
    • a) Hệ lý thuyết phân quyền tài chính thứ nhất
    • b) Hệ lý thuyết phân quyền tài chính thứ hai
    • 2.1.2.2. Mô hình phân quyền tài chính của Trung Quốc và sự khác biệt với các mô hình truyền thống
    • a) Sự vận hành của chính quyền Nhà nước tại Trung Quốc
    • b) Mô hình phân quyền tài chính của Trung Quốc
    • (1) Phân quyền tài chính của Trung Quốc được hình thành trên cơ sở tập quyền về chính trị và phân quyền về kinh tế.
    • (2) Phân quyền tài chính từ trên xuống dưới.
    • c) Những nghiên cứu lý thuyết mới về phân quyền tài chính tại Trung Quốc hiện nay
    • (1) Tăng trưởng bao trùm.
    • (2) Lý thuyết tài chính hiện đại.
    • (3) “Lý thuyết tài chính nước lớn” và sáng kiến “Vành đai, con đường” (BRI)
    • 2.1.3. Lợi ích và hạn chế của phân quyền tài chính
    • 2.1.3.1. Lợi ích
    • 2.1.3.2. Hạn chế
    • 2.2. Cơ sở thực tiễn về phân quyền tài chính tại Trung Quốc
    • 2.3. Tiêu chí đánh giá phân quyền tài chính và các nhân tố ảnh hưởng đến phân quyền tài chính kiểu Trung Quốc
    • 2.3.1. Tiêu chí đánh giá phân quyền tài chính kiểu Trung Quốc
    • 2.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng phân quyền tài chính kiểu Trung Quốc

  • TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

• Chương 3

  • THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÂN QUYỀN TÀI CHÍNH TẠI TRUNG QUỐC TỪ NĂM 1992 ĐẾN NAY

    • 3.1. Quá trình hình thành, phát triển phân quyền tài chính tại Trung Quốc trước năm 1994
    • 3.1.1. Sơ khởi của việc hình thành phân quyền tài chính trước năm 1978
    • 3.1.2. Bước cải cách theo hướng giao quyền về địa phương trong giai đoạn 1978-1993
    • 3.1.3. Hoàn chỉnh phân quyền tài chính từ trong quá trình phát triển kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa ở Trung Quốc
    • 3.2. Quan hệ tài chính trung ương - địa phương tại Trung Quốc sau khi thực hiện phân chia thuế
    • 3.2.1. Trách nhiệm chi tài chính của chính quyền trung ương và địa phương
    • 3.2.1.1. Quyền lập dự toán ngân sách
    • 3.2.1.2. Quan hệ giữa trách nhiệm trong quản lý các vấn đề công với nhiệm vụ chi tài chính của chính quyền trung ương và địa phương
    • 3.2.2. Mối quan hệ trung ương và địa phương trong quyền thu tài chính
    • 3.2.2.1. Quyền lập pháp về thuế (quyền lập thuế)
    • 3.2.2.2. Quyền thu thuế và phân chia lợi ích
    • 3.3. Trọng tâm của phân quyền tài chính tại Trung Quốc hiện nay
    • 3.3.1. Hoàn thiện hệ thống lý luận phân quyền tài chính đặc sắc Trung Quốc
    • 3.3.2. Cải cách trong chế độ chuyển giao tài chính
    • 3.3.3. Cải cách trong trưng thu thuế và điều chỉnh việc phân định thuế giữa Trung ương và địa phương
    • 3.4. Tác động của việc thực hiện phân quyền tài chính tại Trung Quốc
    • 3.3.1. Đối với việc phát triển kinh tế
    • 3.4.2. Đối với việc xây dựng hệ thống quản trị quốc gia
    • 3.4.3. Đối với việc thúc đẩy thu hẹp khoảng cách phát triển thành thị - nông thôn
    • 3.4.4. Đối với nâng cao năng lực quản trị chính quyền địa phương
    • 3.4.5. Đối với việc xử lý mối quan hệ lợi ích trung ương - địa phương
    • 3.4.5.1. Lợi ích của Trung ương
    • 3.4.5.2. Lợi ích của địa phương

  • TIỂU KẾT CHƯƠNG 3

• Chương 4

  • BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ THỰC TIỄN PHÂN QUYỀN TÀI CHÍNH CỦA TRUNG QUỐC VÀ GỢI MỞ CHO VIỆT NAM

    • 4.1. Bài học kinh nghiệm về phân quyền tài chính của Trung Quốc
    • 4.1.1. Một số nét tương đồng và khác biệt giữa Trung Quốc và Việt Nam
    • 4.1.2. Một số bài học kinh nghiệm từ phân quyền tài chính ở Trung Quốc
    • 4.2. Thực tiễn phân cấp tài chính tại Việt Nam hiện nay
    • 4.2.1. Những nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước tại Việt Nam
    • 4.2.2. Quá trình phân quyền tài chính tại Việt Nam
    • 4.2.3. Những thành tựu, hạn chế trong chính sách phân cấp tài chính tại Việt Nam
    • 4.3. Một số gợi mở về phân cấp tài chính đối với Việt Nam

  • TIỂU KẾT CHƯƠNG 4