Luận án Các nhân tố ảnh hưởng tới đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công – tư (PPP) trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam

Tên luận án:

Các nhân tố ảnh hưởng tới đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công - tư (PPP) trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam

Ngành:

Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đường bộ

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức Đối tác công – tư (PPP) trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ thực trạng ngân sách nhà nước hạn hẹp và nhu cầu phát triển hạ tầng giao thông hiện đại ngày càng tăng, thúc đẩy các nước tìm kiếm kênh cung cấp vốn mới thông qua PPP. Đặc biệt, tại Việt Nam giai đoạn 2011-2020, nhu cầu đầu tư lớn trong khi nguồn vốn hạn chế đã tạo ra thách thức lớn, đồng thời các nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư PPP trong lĩnh vực này còn khá ít.

Mục tiêu tổng quát của luận án là phân tích ảnh hưởng của chín yếu tố tác động đến đầu tư PPP trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại Việt Nam: (1) Lợi nhuận đầu tư, (2) Khung pháp lý, (3) Chia sẻ rủi ro, (4) Kinh tế vĩ mô, (5) Lựa chọn đối tác, (6) Hỗ trợ của chính phủ, (7) Kênh tài trợ vốn, (8) Năng lực tư nhân và (9) Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng (phân tích nhân tố khám phá EFA và hồi quy tuyến tính) dựa trên các mô hình đã có và bổ sung thêm các thang đo mới.

Kết quả nghiên cứu định lượng cho thấy, cả chín nhân tố trên đều có tác động thuận chiều và ý nghĩa thống kê đến mức độ đầu tư của khu vực tư nhân. Trong đó, lợi nhuận đầu tư có mức độ tác động cao nhất (hệ số chuẩn hóa β là .790), tiếp theo là khung pháp lý, hỗ trợ của chính phủ, kênh tài trợ vốn, năng lực tư nhân và trách nhiệm xã hội. Các yếu tố như kinh tế vĩ mô và chia sẻ rủi ro cũng có tác động đáng kể, trong khi lựa chọn đối tác có tác động thấp nhất.

Luận án cũng chỉ ra những rào cản hiện tại như khó khăn trong hoàn vốn, khung pháp lý chưa minh bạch, kinh tế vĩ mô bất ổn, chia sẻ rủi ro chưa hợp lý, và năng lực của nhà đầu tư trong nước còn yếu. Từ đó, luận án đưa ra mười một khuyến nghị chi tiết và cụ thể cho Nhà nước (như sớm hiện thực hóa Luật PPP, đảm bảo bình đẳng giữa Nhà nước và nhà đầu tư, ổn định chính sách, minh bạch thông tin) và các giải pháp cho khu vực tư nhân (như chia sẻ kiến thức, tham gia sớm của tổ chức tài chính) nhằm tăng cường thu hút đầu tư vào hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• 1 MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của đề tài

• 2. Mục tiêu, phạm vi và đối tượng nghiên cứu

  • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
  • 2.2. Câu hỏi nghiên cứu
  • 2.3. Đối tượng nghiên cứu

• 3. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

  • 3.1. Nghiên cứu định tính
  • 3.2. Phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh
  • 3.3. Nghiên cứu định lượng

• 4. Dự kiến các kết quả đạt được

  • Về mặt lý luận:
  • Về mặt thực tiễn:

• 5. Kết cấu của luận án

  • Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước
  • Chương 2: Khung lý thuyết về các nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ
  • Chương 3: Thực trạng đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công tư trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam
  • Chương 4: Nhân tố ảnh hưởng tới đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công tư trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam
  • Chương 5: Hàm ý chính sách và khuyến nghị

• CHƯƠNG 1

  • 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu

    • 1.1.1. Nhóm thứ nhất có liên quan đến Chính phủ
    • 1.1.2. Nhóm thứ hai liên quan đến môi trường đầu tư PPP
    • 1.1.3. Nhóm thứ ba liên quan đến khu vực tư nhân trong đầu tư dự án PPP
    • 1.1.4. Nhóm thứ tư liên quan đến sự sẵn sàng của thị trường tài chính
    • 1.1.5. Nhóm thứ năm liên quan đến đối tượng hưởng thụ dự án PPP
    • 1.1.6. Nhóm thứ sáu liên quan đến dự án PPP

  • 1.2. Khoảng trống nghiên cứu

• TÓM TẮT CHƯƠNG 1

• CHƯƠNG 2

  • 2.1. Cơ sở hạ tầng và đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ

  • 2.2. Đầu tư theo hình thức đối tác công tư

    • 2.2.1. Khái niệm về hợp tác công tư
    • 2.2.2. Đặc điểm của PPP
    • 2.2.3. Động cơ thúc đẩy PPP ra đời
      • 2.2.3.1. Huy động vốn tư nhân
      • 2.2.3.2. PPP là công cụ để đạt hiệu quả cao
      • 2.2.3.3. PPP là chất xúc tác cho cải cách khu vực công rộng rãi hơn
    • 2.2.4. Vai trò của PPP

  • 2.2.5. Các hình thức hợp tác công tư

    • 2.2.5.1. Hợp đồng dịch vụ
    • 2.2.5.2. Hợp đồng quản lý
    • 2.2.5.3. Hợp đồng giao thầu hoặc cho thuê
    • 2.2.5.4. Nhượng quyền
    • 2.2.5.5. Hợp đồng Xây dựng - Kinh doanh - Chuyển giao và các thoả thuận tương tự
    • 2.2.5.6 Liên doanh

  • 2.3. Các nhân tố tác động đến đầu tư của khu vực tư nhân trong lĩnh vực giao thông đường bộ theo hình thức hợp tác công tư

    • 2.3.1. Quản lý nhà nước đối với đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công tư trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ
    • 2.3.2. Chính sách hỗ trợ của chính phủ đối với đầu tư tư nhân theo hình thức PPP trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ
    • 2.3.3. Kênh huy động vốn của khu vực tư nhân đầu tư trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ
    • 2.3.4. Rủi ro PPP

  • 2.4. Khung phân tích

  • 2.5. Các bài học kinh nghiệm về đầu tư tư nhân theo hình thức PPP trong lĩnh vực đường bộ trên thế giới

    • 2.5.1. Kinh nghiệm về đầu tư tư nhân theo hình thức PPP của các nước đã và đang phát triển trên thế giới
      • 2.5.1.1. Kinh nghiệm của Anh
      • 2.5.1.2. Kinh nghiệm của Hà Lan
      • 2.5.1.3. Kinh nghiệm của Chile
      • 2.5.1.4. Kinh nghiệm của Úc
      • 2.5.1.4. Kinh nghiệm của Nhật Bản
    • 2.5.2. Một số trường hợp “thất bại” trong triển khai dự án PPP
    • 2.5.3. Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam về đầu tư tư nhân theo hình thức PPP
      • Nhóm bài học thứ nhất: Xác định hình thức PPP phù hợp và dự án phải nhận được sự ủng hộ của người dân và doanh nghiệp
      • Nhóm bài học thứ hai: các nhân tố quyết định sự thành công của hình thức PPP.
      • Nhóm bài học thứ ba: Chính phủ cần tạo môi trường thuận lợi cho hình thức PPP để thu hút đầu tư của khu vực tư nhân

• TÓM TẮT CHƯƠNG 2

• CHƯƠNG 3

  • 3.1. Thực trạng hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam

    • 3.1.1. Thực trạng hạ tầng giao thông Việt Nam
    • 3.1.2. Thực trạng mạng lưới đường bộ Việt Nam

  • 3.2. Thực trạng đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công tư trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam

    • 3.2.1. Sự phát triển PPP tại Việt Nam
    • 3.2.2. Đầu tư theo hình thức đối tác công tư trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ tại Việt Nam từ năm 1996 đến nay
    • 3.2.3. Thực trạng khung pháp lý cho hình thức PPP trong xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ
    • 3.2.4. Thực trạng hỗ trợ của Chính phủ đối với việc đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công tư trong xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ
      • 3.2.4.1. Thực trạng cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với PPP trong xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ
      • 3.4.4.2 Nguồn nhân lực trong bộ máy quản lý nhà nước
    • 3.2.5 Thực trạng năng lực tư nhân trong đầu tư tư nhân theo hình thức đối tác công tư trong xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ
      • 3.2.5.1. Các tổ chức tham gia vào PPP trong đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ ở Việt Nam
      • 3.2.5.2 Năng lực của các tổ chức tham gia vào PPP trong đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ ở Việt Nam
    • 3.2.6. Thực trạng kênh tài trợ vốn trong đầu tư của khu vực tư nhân theo hình thức đối tác công tư trong đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ
      • 3.2.6.1. Vai trò của các tổ chức tài trợ vốn trong thực hiện các dự án PPP trong đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ
      • 3.2.6.2. Những hạn chế, khó khăn mà tổ chức tài trợ vốn gặp phải trong thực hiện các dự án PPP trong giao thông đường bộ
    • 3.2.7. Đánh giá chung thực trạng đầu tư của khu vực tư nhân vào lĩnh vực giao thông đường bộ theo hình thức đối tác công tư
      • 3.2.7.1. Thành tựu đạt được trong đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ theo hình thức PPP tại Việt Nam
      • 3.2.7.2. Hạn chế trong đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông đường bộ theo hình thức PPP tại Việt Nam

• TÓM TẮT CHƯƠNG 3

• CHƯƠNG 4

  • 4.1. Giới thiệu

  • 4.2. Thang đo

  • 4.3. Đánh giá và điều chỉnh thang đo (n=40)

  • 4.4. Nghiên cứu chính thức

    • Kiểm định các nhân tố tác động đến sự sẵn lòng đầu tư của tư nhân
    • Phân tích nhân tố khám phá EFA (Exploratory Factor Analysis)
    • Phân tích ANOVA (Analysis of Variances)
    • Phân tích hồi quy đa biến:
    • Phân tích hồi quy tuyến tính (regression)
    • Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết

  • 4.5. Kết quả nghiên cứu

    • Kết quả đo lường
    • Kết quả mô hình lý thuyết

  • 4.6. Thảo luận kết quả nghiên cứu

• TÓM TẮT CHƯƠNG 4

• CHƯƠNG 5

  • 5.1. Chiến lược phát triển giao thông vận tải đường bộ ở Việt Nam giai đoạn 2021-2030 tầm nhìn 2050

  • 5.2. Định hướng đầu tư theo hình thức PPP lĩnh vực giao thông vận tải đường bộ ở Việt Nam giai đoạn 2021-2030 tầm nhìn 2050

  • 5.3. Các khuyến nghị

    • 5.3.1. So sánh giữa kết luận của Luận án với nội dung của Luật PPP
    • 5.3.2. Khuyến nghị đối với Chính phủ: Hàm ý chính sách
    • 5.3.3. Khuyến nghị cho khu vực tư nhân: Ý nghĩa quản lý

• KẾT LUẬN