Luận án Nghiên cứu xác định tên khoa học, quy trình nhân giống in vitro và hoạt tính sinh học của tinh dầu cây gừng bản địa ở Bắc Kạn (Gừng đá)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH TÊN KHOA HỌC, QUY TRÌNH NHÂN GỐNG IN VITRO VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC CỦA TINH DẦU CÂY GỪNG BẢN ĐỊA Ở BẮC KẠN (GỪNG ĐÁ)

Ngành:

Công nghệ sinh học

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án này tập trung nghiên cứu cây gừng bản địa ở Bắc Kạn, một loài cây quý hiếm được xếp vào nhóm cần bảo tồn và mang tính chất đặc sản, đang đối mặt với nguy cơ cạn kiệt do khai thác quá mức và việc nhân giống truyền thống kém hiệu quả, dẫn đến chất lượng củ giống suy giảm và thoái hóa. Đặc biệt, tên khoa học của loài này chưa được xác định rõ ràng, gây khó khăn cho công tác bảo tồn và phát triển.

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định chính xác tên khoa học, đặc điểm sinh học, thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của tinh dầu cây gừng Bắc Kạn, đồng thời xây dựng quy trình nhân giống in vitro bằng công nghệ nuôi cấy mô từ lát cắt chồi. Điều này nhằm tạo cơ sở khoa học cho việc bảo tồn nguồn gen, cung cấp giống sạch bệnh và phát triển bền vững loài cây này.

Các kết quả chính của luận án bao gồm: Đã xác định tên khoa học của gừng Bắc Kạn là Alpinia coriandriodora D.Fang, bổ sung loài này vào hệ thực vật Việt Nam, nâng tổng số loài của chi Alpinia lên 34. Phân tích hình thái và trình tự gen ITS, matK đã khẳng định vị trí phân loại và mối quan hệ di truyền gần gũi với các loài Alpinia khác ở khu vực Nam Trung Quốc.

Quy trình nhân giống in vitro đã được xây dựng thành công, bao gồm các bước tạo mẫu sạch, tạo callus từ lát cắt chồi với tỷ lệ đạt 75,56%, tái sinh chồi từ callus với tỷ lệ bật chồi 78,89%, nhân nhanh chồi với hệ số 6,32 lần trên môi trường tối ưu có bổ sung nước dừa, tái sinh rễ và tạo cây hoàn chỉnh hiệu quả nhất với 0,6 mg/l NAA, và giai đoạn ra ngôi thành công trên giá thể cát mịn.

Về hoạt tính sinh học, tinh dầu từ thân lá và củ rễ gừng Bắc Kạn đã được chiết xuất với hiệu suất từ 0,075% đến 0,133%. Thành phần hóa học chính là decenal , chiếm tỷ lệ cao (80,87% ở thân lá và 80,48% ở củ rễ), cho thấy khả năng kháng khuẩn đáng kể. Tinh dầu từ cây nuôi cấy mô 02 năm tuổi có hàm lượng decenal tiệm cận với cây tự nhiên và có khả năng kháng 7/8 chủng vi sinh vật kiểm định.

Luận án đề xuất phát triển cây gừng Bắc Kạn trên địa bàn các tỉnh miền núi để xóa đói giảm nghèo, đồng thời kiến nghị tiếp tục nghiên cứu đánh giá chất lượng cây nuôi cấy mô so với cây tự nhiên và hoạt tính dược liệu của các chất chiết xuất từ cây gừng Bắc Kạn.

Mục lục chi tiết:

• Mở đầu (3 trang)
• Tổng quan tài liệu (32 trang)
• Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu (19 trang)
• Kết quả và thảo luận (60 trang)
• Kết luận và kiến nghị (2 trang)