CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ LỆ ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP THÁI LAN VÀ VIỆT NAM
Kinh tế quốc tế
Luận án "CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TỶ LỆ ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP THÁI LAN VÀ VIỆT NAM" được thực hiện trong bối cảnh các ngân hàng thương mại (NHTM) luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro do vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn, đặc biệt sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2009. Đề tài nhấn mạnh nhu cầu nghiên cứu cơ cấu vốn tối ưu và sự cần thiết của các quy định về tỷ lệ đòn bẩy tài chính theo Hiệp ước Basel, đặc biệt là Basel III. Việt Nam và Thái Lan, hai quốc gia thuộc khối ASEAN với hệ thống tổ chức tín dụng có nhiều điểm tương đồng, đang trong lộ trình hoàn thành tiêu chuẩn Basel II và đối mặt với những vấn đề tương tự liên quan đến tín dụng bất động sản, cấu trúc vốn và quản trị rủi ro.
Mục tiêu tổng quát của luận án là nhận diện, đánh giá thực trạng và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến tỷ lệ đòn bẩy tài chính của các NHTM tại Việt Nam và Thái Lan trong giai đoạn 2010-2020. Từ đó, đề xuất các hàm ý chính sách cho việc sử dụng tỷ lệ đòn bẩy tài chính cho các NHTM tại Việt Nam trong bối cảnh mới, hướng tới năm 2025 và tầm nhìn 2030. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đóng góp cơ sở lý luận và thực tiễn, đánh giá thực trạng, xác định, đo lường và đánh giá các nhân tố ảnh hưởng, cũng như đề xuất các hàm ý chính sách cụ thể.
Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng quan, phân tích tài liệu và nghiên cứu định lượng với dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán và báo cáo thường niên của 28 NHTM Việt Nam và 11 NHTM Thái Lan trong giai đoạn 2010-2020. Mô hình hồi quy SYS-GMM được áp dụng để kiểm định các giả thuyết về tác động của các nhân tố vi mô (tỷ lệ các khoản ngoại bảng - OFFB, sự ổn định ngân hàng - ZSC, tỷ suất sinh lời trên tài sản - ROA, tỷ lệ nợ xấu - NPL, quy mô ngân hàng - SIZE) và các nhân tố vĩ mô (tăng trưởng GDP, lạm phát - CPI) lên tỷ lệ đòn bẩy tài chính.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ các khoản ngoại bảng (OFFB), tỷ lệ nợ xấu (NPL), tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) và sự ổn định của ngân hàng (ZSC) có tác động ngược chiều đến tỷ lệ đòn bẩy tài chính của các NHTM tại Việt Nam và Thái Lan. Trong đó, ROA có tác động mạnh nhất. Ngược lại, tăng trưởng GDP và lạm phát (CPI) có tác động cùng chiều. Quy mô ngân hàng (SIZE) cũng cho thấy mối quan hệ cùng chiều với tỷ lệ đòn bẩy tài chính. Luận án đã lấp đầy khoảng trống nghiên cứu bằng cách đánh giá vai trò của thu nhập ngoài bảng và sự ổn định của NHTM bên cạnh các nhân tố đặc điểm tài chính và vĩ mô truyền thống.
Từ những kết quả này, luận án đề xuất các hàm ý chính sách quan trọng cho Việt Nam, bao gồm tăng cường khả năng sinh lời, quản lý nợ xấu, ứng phó hiệu quả với biến động kinh tế vĩ mô, quản trị tài sản ngân hàng, quản trị các khoản ngoại bảng và đảm bảo sự ổn định của NHTM, đồng thời đưa ra các kiến nghị đối với chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Mặc dù có những hạn chế về phạm vi dữ liệu, nghiên cứu mở ra hướng phát triển cho các nghiên cứu tiếp theo.