NGHIÊN CỨU TỔNG HỢP NANOLIPOSOME TỪ LECITHIN CÓ NGUỒN GỐC ĐẬU NÀNH VÀ BIẾN TÍNH CHÚNG VỚI PEG ĐỊNH HƯỚNG LÀM HỆ MANG THUỐC ĐIỀU TRỊ UNG THƯ
Vật liệu cao phân tử và tổ hợp
Luận án này tập trung vào nghiên cứu tổng hợp và biến tính nanoliposome từ lecithin có nguồn gốc đậu nành với polyethylene glycol (PEG) nhằm phát triển hệ mang thuốc điều trị ung thư hiệu quả. Mở đầu luận án nêu bật tính cấp thiết của việc ứng dụng vật liệu nano trong y sinh, đặc biệt là liposome, một hệ mang thuốc nano đã được thương mại hóa. Tuy nhiên, các hệ liposome chưa biến tính thường có độ ổn định sinh học thấp và dễ bị đào thải, trong khi các nguyên liệu lipid nguồn gốc động vật hiện hành dẫn đến giá thành cao. Để khắc phục, nghiên cứu này tiến hành biến tính bề mặt liposome bằng PEG để tăng cường ổn định, kéo dài thời gian tuần hoàn trong máu và khả năng hướng đích.
Mục tiêu chính của luận án là tổng hợp, đánh giá tính ổn định và hiệu quả mang thuốc paclitaxel/carboplatin của vật liệu nanoliposome từ lecithin đậu nành đã được biến tính bề mặt bằng PEG. Các nội dung nghiên cứu bao gồm khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tổng hợp nanoliposome, tổng hợp và biến tính bề mặt nanoliposome với mPEG-cholesterol, mPEG-chitosan, mPEG-gelatin, đồng thời đánh giá tính chất và độc tính của các vật liệu này.
Kết quả nghiên cứu cho thấy khi khối lượng phân tử mPEG tăng thì kích thước liposome tăng, và mPEG5000 được chọn để tổng hợp các vật liệu biến tính. Hiệu suất và khả năng mang thuốc đạt cao nhất ở nồng độ mPEG-Chol 4%, mPEG-CS 8% và mPEG-Gel 4%. Thuốc paclitaxel, do đặc tính kém tan, được nang hóa hiệu quả hơn carboplatin. Các hệ nanoliposome biến tính PEG thể hiện độ ổn định tốt trong huyết thanh lên đến 24 giờ và khả năng phóng thích thuốc kéo dài, tuân theo mô hình Korsmeyer-Peppas. Đặc biệt, các vật liệu mPEG-Chol, mPEG-CS và mPEG-Gel được chứng minh là tương thích sinh học và không gây độc tế bào, mở ra tiềm năng ứng dụng trong y sinh. Luận án đã tổng hợp thành công các vật liệu mPEG-Chol, mPEG-CS và mPEG-Gel để biến tính bề mặt nanoliposome mang thuốc PTX/CAR, trong đó các hệ nanoliposome biến tính bằng mPEG-Chol, mPEG-CS mang PTX/CAR và nanoliposome biến tính bằng mPEG-Gel chưa được nghiên cứu trước đây.