Luận án Nghiên cứu tính đa hình của một số gen trên bệnh nhân gút

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU TÍNH ĐA HÌNH CỦA MỘT SỐ GEN TRÊN BỆNH NHÂN GÚT

Ngành:

Hóa sinh học (Mã số: 9420116)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu tính đa hình của một số gen trên bệnh nhân gút" do NCS. Nguyễn Trần Minh Thắng thực hiện tại Học viện Khoa học và Công nghệ - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam vào năm 2023, chuyên ngành Hóa sinh học, tập trung vào bệnh gút. Gút là một bệnh lý rối loạn chuyển hóa do lắng đọng acid uric, có tỷ lệ mắc cao và khả năng di truyền. Tại Việt Nam, tỷ lệ bệnh gút đã tăng từ 1,5% (giai đoạn 1978-1989) lên 8,57% (giai đoạn 1991-2000) theo thống kê từ Bệnh viện Bạch Mai. Tuy nhiên, việc chẩn đoán sớm bệnh gút còn gặp nhiều khó khăn và các nghiên cứu về mối tương quan giữa bệnh gút với các biến thể gen liên quan tại Việt Nam vẫn còn hạn chế.

Đề tài đặt ra hai mục tiêu chính: một là xác định tần số allele và kiểu gen của sáu gen (ABCG2, SLC22A12, SLC2A9, TNFα, TLR4, SLC17A1) trên bệnh nhân gút so với nhóm đối chứng khỏe mạnh; hai là phân tích mối liên quan giữa các đa hình của sáu gen này với bệnh gút và một số chỉ số cận lâm sàng. Nghiên cứu được thiết kế theo dạng mô tả bệnh - chứng, với tổng số 521 mẫu được thu thập từ người khỏe mạnh và người mắc bệnh gút. Các phương pháp sinh học phân tử đã được sử dụng để xác định 09 biến thể nằm trên các gen mục tiêu.

Kết quả nghiên cứu đã thành công trong việc xác định tần suất allele và kiểu gen của 9 đa hình nucleotide đơn trên 6 gen trong quần thể người Việt. Nghiên cứu đã phát hiện đa hình gen ABCG2 rs72552713 có mối liên quan mạnh mẽ với bệnh gút, cụ thể người có kiểu gen GA có nguy cơ mắc bệnh gút cao gấp gần 19 lần so với người mang kiểu gen GG. Ngoài ra, đa hình gen SLC22A12 rs11231825 cũng liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh gút, với người mang kiểu gen CT và TT có nguy cơ cao hơn lần lượt là 3,119 lần và 3,195 lần so với kiểu gen CC. Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc phát hiện hai đa hình gen này có liên quan đến tình trạng bệnh gút ở người Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• 1. MỞ ĐẦU

  • 1. Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

  • 2. Mục tiêu nghiên cứu

  • 3. Các nội dung nghiên cứu chính của luận án

• CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN

  • 1.1. Đại cương về bệnh gút

    • 1.1.1. Khái niệm

    • 1.1.2. Dịch tễ học

    • 1.1.3. Cơ chế bệnh sinh

    • 1.1.4. Phân loại bệnh gút

    • 1.1.5. Chẩn đoán bệnh gút

    • 1.1.6. Khó khăn trong việc chẩn đoán bệnh gút giai đoạn sớm

    • 1.1.7. Điều trị bệnh gút

    • 1.1.8. Dự phòng bệnh gút

  • 1.2. Tổng quan về đa hình nucleotide đơn (SNPs)

    • 1.2.1. Đặc điểm của đa hình nucleotide đơn (SNP)

    • 1.2.2. Các phương pháp xác định đa hình đơn nucleotide đơn (SNP)

    • 1.2.3. Tầm quan trọng và ứng dụng của đa hình nucleotide đơn (SNP)

  • 1.3. Nghiên cứu vai trò của các gen đối với bệnh gút trên thế giới và Việt Nam

    • 1.3.1. Tình hình nghiên cứu tổng quát về bệnh gút trên thế giới

    • 1.3.2. Các nghiên cứu tương quan toàn bộ nhiễm sắc thể với bệnh gút

    • 1.3.3. Vai trò của gen ABCG2 đối với bệnh gút

    • 1.3.4. Mối tương quan của gen SLC22A12 và bệnh gút

    • 1.3.5. Tầm quan trọng của gen SLC2A9 và bệnh gút

    • 1.3.6. Mối tương quan của gen TNFα và bệnh gút

    • 1.3.7. Sự liên quan của gen TLR4 và bệnh gút

    • 1.3.8. Gen SLC17A1 và bệnh gút

    • 1.3.9. Các nghiên cứu về gút trong nước

• CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Địa điểm thu mẫu và thời gian nghiên cứu

    • 2.1.1. Địa điểm thu mẫu

    • 2.1.2. Thời gian nghiên cứu

  • 2.2. Thiết kế nghiên cứu

  • 2.3. Đối tượng và cỡ mẫu nghiên cứu

    • 2.3.1. Đối tượng nghiên cứu

    • 2.3.2. Cỡ mẫu:

  • 2.4. Quy trình chọn mẫu và nghiên cứu

    • 2.4.1. Nhóm bệnh

    • 2.4.2. Nhóm chứng

  • 2.5. Dụng cụ, trang thiết bị và hoá chất nghiên cứu

  • 2.6. Phương pháp nghiên cứu

    • 2.6.1. Quy trình thực hiện nghiên cứu

    • 2.6.2. Phương pháp thu thập số liệu

  • 2.7. Phương pháp và kỹ thuật sử dụng

    • 2.7.1. Phương pháp sinh hoá và huyết học

    • 2.7.2. Phương pháp thiết kế mồi cho PCR

    • 2.7.3. Tách chiết DNA tổng số

    • 2.7.4. Phương pháp định lượng DNA bằng quang phổ kế

    • 2.7.5. Nhân đoạn DNA bằng PCR

    • 2.7.6. Tinh sạch sản phẩm PCR

    • 2.7.7. Giải trình tự Sanger

    • 2.7.8. Phân tích đa hình/đột biến gen

  • 2.8. Các biến số trong nghiên cứu

    • 2.8.1. Nhóm biến số đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

    • 2.8.2. Nhóm các biến số cận lâm sàng

    • 2.8.3. Nhóm các biến số về gen

  • 2.9. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu

    • 2.9.1. Xử lý số liệu thô

    • 2.9.2. Phân tích số liệu

  • 2.10. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu y sinh học

• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

  • 3.1. Kết quả

    • 3.1.1. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng ở mẫu nghiên cứu

    • 3.1.2. Tách chiết DNA tổng số

    • 3.1.3. Đánh giá tương quan giữa ABCG2 rs72552713 và bệnh gút

    • 3.1.4. Đánh giá tương quan của rs12505410 gen ABCG2 và bệnh gút

    • 3.1.5. Đánh giá tương quan của rs11231825 gen SLC22A12 và bệnh gút

    • 3.1.6. Đánh giá tương quan của rs7932775 gen SLC22A12 và bệnh gút

    • 3.1.7. Đánh giá tương quan của rs12510549 gen SLC2A9 và bệnh gút

    • 3.1.8. Đánh giá tương quan của rs1680979 gen SLC2A9 và bệnh gút

    • 3.1.9. Đánh giá tương quan của rs1800629 gen TNFα và bệnh gút

    • 3.1.10. Đánh giá tương quan của rs2149356 gen TLR4 và bệnh gút

    • 3.1.11. Đánh giá tương quan của rs1165196 gen SCL17A1 và bệnh gút

    • 3.1.12. Tương quan giữa một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng với bệnh gút

• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

• NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN