Nghiên cứu tính đa hình gen MBL2, FCN2 và nồng độ protein MBL, Ficolin-2 ở bệnh nhân sốt xuất huyết Dengue
Y học
Luận án tập trung nghiên cứu bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXHD), một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi Aedes, đang diễn biến phức tạp tại Việt Nam, đặc biệt ở các đô thị lớn. Đề tài đặt vấn đề về sự cần thiết của các marker tiên lượng cho các ca bệnh SXHD nặng, do việc tiên lượng hiện tại còn gặp nhiều khó khăn và hạn chế.
Nghiên cứu được thực hiện với hai mục tiêu chính: (1) Xác định tính đa hình các gen MBL2, FCN2 và định lượng nồng độ protein MBL, Ficolin-2 ở bệnh nhân SXHD; (2) Phân tích mối liên quan giữa tính đa hình gen, nồng độ protein này với mức độ bệnh và một số biểu hiện lâm sàng, cận lâm sàng. Cơ sở khoa học của nghiên cứu là vai trò của Mannose Binding Lectin (MBL) và Ficolin-2 – hai protein then chốt trong con đường lectin hoạt hóa bổ thể – trong việc trung hòa và thanh thải virus Dengue.
Luận án là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam đánh giá mối liên quan giữa tính đa hình gen MBL2, FCN2, nồng độ protein MBL, Ficolin-2 với mức độ bệnh và biểu hiện lâm sàng trong SXHD. Đóng góp mới của luận án bao gồm việc cung cấp thông tin về tần số và phân bố của 6 đa hình gen MBL2 (-550C/G; -221G/C,A; +4G/A; codon 52; codon 54; codon 57) và 9 đa hình gen FCN2 (-986G/A; -902G/T; -602G/A; -64A/C; -4A/G; +6031A/G; +6220T/G; +6359C/T; +6424G/T), cùng nồng độ huyết thanh trung bình của MBL và Ficolin-2 ở bệnh nhân SXHD Việt Nam. Các số liệu này là cơ sở quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về các bệnh lý khác, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm.
Đối tượng nghiên cứu bao gồm 279 bệnh nhân SXHD (172 SXHD không dấu hiệu cảnh báo, 107 SXHD có dấu hiệu cảnh báo) tại Khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Quân Y 103 và 200 người hiến máu khỏe mạnh làm nhóm chứng. Phương pháp nghiên cứu là mô tả cắt ngang có đối chứng so sánh, sử dụng các kỹ thuật như ELISA, hệ thống Luminex, giải trình tự gen Sanger và các phần mềm tin sinh học để phân tích dữ liệu.
Kết quả ban đầu cho thấy nhóm bệnh nhân SXHD có dấu hiệu cảnh báo có tỷ lệ xuất huyết, hoạt độ enzym gan GOT, GPT cao hơn và số lượng tiểu cầu thấp hơn so với nhóm không có dấu hiệu cảnh báo. Luận án đã trình bày chi tiết tần suất kiểu gen, alen và kiểu gen đơn bội của các điểm đa hình gen MBL2 và FCN2 đã khảo sát được trong các nhóm nghiên cứu.