NGHIÊN CỨU TIỀM NĂNG ĐẤT ĐAI VÀ ĐỊNH HƯỚNG SỬ DỤNG ĐẤT TRỒNG MẮC CA HUYỆN TUY ĐỨC, TỈNH ĐẮK NÔNG
Quản lý đất đai
Luận án "Nghiên cứu tiềm năng đất đai và định hướng sử dụng đất trồng mắc ca huyện Tuy Đức, tỉnh Đắk Nông" tập trung vào việc đánh giá tiềm năng và đề xuất định hướng phát triển cây mắc ca tại huyện Tuy Đức, một khu vực biên giới nằm ở phía Tây Nam tỉnh Đắk Nông. Huyện có tổng diện tích tự nhiên 111.924,93 ha, trong đó nhóm đất đỏ chiếm tới 96,20%, thích hợp cho phát triển cây lâu năm. Mắc ca đã được trồng thử nghiệm tại đây từ năm 2016 với diện tích 880,30 ha và bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường, chống xói mòn, rửa trôi trên đất dốc. Tuy nhiên, tình hình phát triển cây mắc ca đang gặp khó khăn do thiếu cơ sở khoa học đủ mạnh để khẳng định khả năng thích hợp trên từng vùng đất.
Mục tiêu nghiên cứu bao gồm đánh giá thực trạng và tiềm năng phát triển cây mắc ca dưới các hình thức trồng thuần, trồng xen; đồng thời đánh giá mức độ thích hợp đất đai và đề xuất định hướng phát triển. Nghiên cứu sử dụng phương pháp điều tra, thu thập số liệu từ 200 hộ dân và các cơ quan, theo dõi 6 mô hình thí nghiệm, đánh giá tiềm năng đất theo FAO, ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS), phân tích SWOT, và đánh giá tính bền vững dựa trên 5 tiêu chí của Smyth and Dumanski (1993) về duy trì sản xuất, giảm rủi ro, bảo vệ tài nguyên, khả thi kinh tế và chấp nhận xã hội.
Kết quả nghiên cứu cho thấy huyện Tuy Đức có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho mắc ca. Năm 2016, diện tích mắc ca toàn huyện là 880,30 ha với 4 loại hình sử dụng đất chính: mắc ca trồng thuần, mắc ca xen cà phê, mắc ca xen tiêu và mắc ca xen rừng trồng keo lai. Hiệu quả kinh tế của các loại hình trồng mắc ca dao động từ 46,30 - 297,52 triệu đồng/ha giá trị gia tăng và hiệu quả đồng vốn 1,02 - 2,28 lần. Mô hình mắc ca xen tiêu cho hiệu quả kinh tế cao nhất. Về mặt xã hội, mắc ca tạo sản phẩm mới, giải quyết việc làm, phù hợp tập quán và đem lại thu nhập ổn định. Về môi trường, các mô hình trồng mắc ca, đặc biệt là trồng xen, giúp tăng độ che phủ đất, giảm xói mòn và mất chất hữu cơ.
Đánh giá tính bền vững chỉ ra rằng mắc ca xen cà phê có mức bền vững cao nhất, trong khi mắc ca thuần, mắc ca xen tiêu và mắc ca xen rừng trồng có mức trung bình. Luận án đề xuất định hướng phát triển cây mắc ca đến năm 2020 với tổng diện tích 8.146,15 ha và đến năm 2030 là 12.087,00 ha, trong đó ưu tiên trồng xen. Các giải pháp được đề xuất bao gồm điều chỉnh quy hoạch, hoàn thiện quản lý đất đai, lựa chọn giống, cải tạo đất, xây dựng quy trình canh tác chuẩn, tăng cường khuyến nông, và hỗ trợ chính sách tín dụng, liên kết sản xuất, xây dựng thương hiệu.
Không có mục lục chi tiết trong văn bản được cung cấp.