NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ NGUY CƠ MẮC BỆNH NGHỀ NGHIỆP DO VI SINH VẬT Ở NHÂN VIÊN Y TẾ TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ BIỆN PHÁP CAN THIỆP
Sức khỏe nghề nghiệp (Mã số: 62.72.01.59)
Luận án "Nghiên cứu thực trạng và nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp do vi sinh vật ở nhân viên y tế tại thành phố Cần Thơ và đánh giá hiệu quả biện pháp can thiệp" được thực hiện nhằm đánh giá các yếu tố nguy cơ, mô tả thực trạng nhiễm vi rút viêm gan B, C và đánh giá hiệu quả các biện pháp can thiệp cho nhân viên y tế (NVYT) tại Cần Thơ.
Trong quá trình lao động, NVYT phải đối mặt với nguy cơ phơi nhiễm cao với các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi sinh vật (VSV) như viêm gan B (VGB) và viêm gan C (VGC), vốn chiếm tỷ lệ cao trong các bệnh nghề nghiệp được bảo hiểm ở Việt Nam. Thực tế tại Cần Thơ giai đoạn 2011-2016 ghi nhận 103 NVYT bị tai nạn lao động, với tỷ lệ nhiễm VGB là 16,2%. Công tác an toàn vệ sinh lao động và báo cáo phơi nhiễm chưa được quan tâm đúng mức.
Nghiên cứu đã xác định một số yếu tố nguy cơ cao gây bệnh nghề nghiệp do VSV ở NVYT tại các cơ sở y tế Cần Thơ, bao gồm tần suất và tỷ lệ tiếp xúc cao với máu và dịch cơ thể người bệnh (61,7%), tổn thương do vật sắc nhọn (12,5%), cùng với kiến thức và thực hành phòng chống bệnh nghề nghiệp, đặc biệt là bệnh do VSV, còn thấp và tỷ lệ tiêm phòng VGB hầu như không có. Tỷ lệ nhiễm vi rút viêm gan B và viêm gan C trong NVYT được nghiên cứu lần lượt là 9,7% và 0,5%. Các yếu tố liên quan đến tình trạng nhiễm VGB bao gồm giới tính, thâm niên công tác và tổn thương do vật sắc nhọn.
Sau khi triển khai các biện pháp can thiệp truyền thông và tiêm chủng, hiệu quả đã được ghi nhận rõ rệt. Tỷ lệ kiến thức đúng của NVYT về phòng chống bệnh nghề nghiệp do VSV tăng từ 62,9% lên 91,7%, và tỷ lệ thực hành đúng tăng từ 75,4% lên 88,8% (p < 0,001). Đặc biệt, 100% NVYT đủ điều kiện (293 người) đã tự nguyện tiêm chủng vắc xin viêm gan B, cho thấy chỉ số hiệu quả tiêm phòng tăng từ 40,9% lên 87,7% (p < 0,001).
Luận án này cung cấp những kết quả nghiên cứu mới có giá trị thực tiễn, góp phần đề xuất các giải pháp can thiệp hiệu quả nhằm bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho NVYT, đặc biệt trong công tác dự phòng bệnh nghề nghiệp do vi sinh vật gây ra. Nghiên cứu cũng chỉ ra sự cần thiết phải tăng cường quản lý, giám sát ATVSLĐ, cải thiện môi trường làm việc và duy trì đào tạo, huấn luyện thường xuyên cho NVYT.