Luận án Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định và quyết định sử dụng thẻ ngân hàng: nghiên cứu thực tiễn tại Việt Nam

Tên luận án:

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH VÀ QUYẾT ĐỊNH SỬ DỤNG THẺ NGÂN HÀNG: NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN TẠI VIỆT NAM

Ngành:

QUẢN TRỊ KINH DOANH (MÃ SỐ: 62 34 01 02)

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định và quyết định sử dụng thẻ ngân hàng: Nghiên cứu thực tiễn tại Việt Nam" của Phạm Nguyễn Thị Hoàng Hoa, được hoàn thành tại Đại học Đà Nẵng năm 2021, khám phá các yếu tố tác động đến hành vi sử dụng thẻ ngân hàng của người tiêu dùng Việt Nam. Đề tài xuất phát từ thực trạng phát triển ngân hàng số và nhu cầu cấp thiết về một mô hình chấp nhận thẻ mới trong bối cảnh thương mại điện tử bùng nổ, khi thói quen dùng tiền mặt vẫn còn phổ biến và số lượng thẻ sử dụng chưa đạt kỳ vọng.

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là khám phá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất hàm ý chính sách phù hợp. Các mục tiêu cụ thể bao gồm nghiên cứu lý thuyết và mô hình thực nghiệm, phân tích thị trường thẻ ngân hàng Việt Nam, xây dựng mô hình mới, và đề xuất chính sách quản lý, xúc tiến. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào ý định và quyết định sử dụng thẻ của người tiêu dùng tại ba thành phố lớn (Đà Nẵng, Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh) và một số tỉnh thành khác, với dữ liệu sơ cấp thu thập từ tháng 6 đến tháng 11 năm 2017.

Luận án áp dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, kế thừa các lý thuyết hành vi như TRA, TPB, và TAM, đồng thời mở rộng mô hình TAM bằng cách tích hợp các yếu tố như cảm nhận kiểm soát hành vi, ảnh hưởng xã hội, cảm nhận rủi ro, chất lượng dịch vụ, chính sách marketing, yếu tố pháp luật, và khoa học công nghệ. Đây là mô hình tổng hợp toàn diện lần đầu tiên được áp dụng tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố như chính sách marketing, yếu tố pháp luật, cảm nhận dễ sử dụng, cảm nhận hữu ích, yếu tố xã hội, nhận thức kiểm soát hành vi và chất lượng dịch vụ có tác động thuận chiều đến ý định sử dụng thẻ ngân hàng. Ngược lại, cảm nhận rủi ro có tác động nghịch chiều. Ý định sử dụng thẻ sau đó ảnh hưởng trực tiếp tích cực đến quyết định sử dụng thẻ. Nghiên cứu cũng phát hiện những khác biệt về hành vi sử dụng thẻ giữa các nhóm khách hàng, đặc biệt là nhóm doanh nhân/tiểu thương có xu hướng sử dụng thẻ thường xuyên hơn công chức có thu nhập tương đương.

Luận án đóng góp quan trọng về lý thuyết bằng việc xây dựng một mô hình tích hợp logic phù hợp với xu thế phát triển lý thuyết và về thực tiễn qua việc cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý ngân hàng, đề xuất các giải pháp về marketing, hạ tầng công nghệ, độ an toàn, uy tín ngân hàng và vai trò của chính phủ để thúc đẩy thanh toán thẻ ngân hàng tại Việt Nam.

Mục lục chi tiết:

• 1. MỞ ĐẦU

  • 1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
  • 2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu của luận án
    • 2.1. Mục tiêu nghiên cứu của luận án
      • 2.1.1 Mục tiêu tổng quát
      • 2.1.2 Mục tiêu cụ thể
    • 2.2. Câu hỏi nghiên cứu
  • 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
    • 3.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 3.2. Phạm vi nghiên cứu
    • 3.3. Khách thể nghiên cứu
  • 4. Phương pháp nghiên cứu
    • 4.1. Phương pháp nghiên cứu định tính
    • 4.2. Phương pháp nghiên cứu định lượng
  • 5. Kết quả thảo luận và những đóng góp mới của luận án
    • 5.1 Kết quả thảo luận
    • 5.2 Những đóng góp mới của luận án
      • 5.2.1 Về phương diện lý thuyết
      • 5.2.2. Về mặt thực tiễn
  • 6. Kết cấu luận án

• CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN Ý ĐỊNH VÀ QUYẾT ĐỊNH SỬ DỤNG CỦA KHÁCH HÀNG VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

  • 1.1. Ý định và quyết định sử dụng sản phẩm/dịch vụ của khách hàng.
  • 1.2. Cơ sở lý luận về ý định và quyết định sử dụng thẻ ngân hàng
    • 1.2.1. Các lý thuyết về hành vi người tiêu dùng
      • 1.2.1.1. Lý thuyết về quá trình ra quyết định lựa chọn dịch vụ/ sản phẩm
      • 1.2.1.2. Thuyết hành động hợp lý (TRA)
      • 1.2.1.3. Thuyết hành vi dự định (TPB)
    • 1.2.2. Mô hình chấp chấp nhận công nghệ (TAM)
      • 1.2.2.1.Mô hình TAM (Davis, 1989)
      • 1.2.2.2. Mô hình TAM mở rộng (Davis và Venkatesh, 2000) (extensions of the teachnology acceptance model)
    • 1.2.3. Mô hình kết hợp TAM và TPB
    • 1.2.4. Mô hình hợp nhất về chấp nhận và sử dụng công nghệ (UTAUT)
    • 1.2.5. Thuyết chấp nhận thương mại điện tử (electronic Commerce Adoption Model: E-CAM)
  • 1.3. Các mô hình nghiên cứu thực nghiệm ứng dụng mô hình hành vi chấp nhận công nghệ (TAM)
    • 1.3.1. Nghiên cứu “ Mối quan hệ các biến số bên ngoài và các biến số chính của mô hình chấp nhận công nghệ TAM” (Relationships between External Variables and Major TAM Variables) của Y. Lee và cộng sự, 2003
    • 1.3.2. Mô hình nghiên cứu định tính của TAM (A qualitative Model of Technology Acceptance) của K. V. Ittersum và cộng sự (2006).
    • 1.3.3. Mô hình mở rộng về chấp nhận công nghệ (Extensions of the Technology Acceptance Model) của N. Marangunié và A. Granié (2014)
    • 1.3.4. Đánh giá các mô hình nghiên cứu thực nghiệm
  • 1.4. Các yếu tố tạo nên ý định và quyết định sử dụng thẻ ngân hàng
  • 1.5. Nhận diện các nhân tố ảnh hưởng đến hành vi chấp nhận công nghệ đối với thẻ ngân hàng từ các nghiên cứu trước đây
    • 1.5.1. Nhóm các biến số chính trong TAM (TAM major variables)
      • 1.5.1.1.Cảm nhận dễ sử dụng (perceived easy of use: PEOU, PEU)
      • 1.5.1.2. Cảm nhận hữu ích (perceived usefulness: PU).
      • 1.5.1.3. Ý định sử dụng (Behavioral Intention: BI)
      • 1.5.1.4. Hành vi Sử dụng (Behavior:B)
    • 1.5.2. Nhóm yếu tố dự đoán bên ngoài (External variables)
      • 1.5.2.1. Chính sách marketing
      • 1.5.2.2. Yếu tố pháp luật
      • 1.5.2.3. Khoa học và công nghệ
    • 1.5.3. Nhóm yếu tố từ các thuyết khác (Factors from other theories)
      • 1.5.3.1. Cảm nhận rủi ro (perceived risk: PRT)
      • 1.5.3.2. Ảnh hưởng xã hội – chuẩn chủ quan(subjuntive norm: SN)
      • 1.5.3.3. Nhận thức kiểm soát hành vi (perceived behavior control: PBC)
      • 1.5.3.4. Chất lượng dịch vụ (service quality): (SQ)
  • 1.6. Mối quan hệ giữa các yếu tố và ý định và quyết định sử dụng thẻ ngân hàng
    • 1.6.1. Nhóm giả thuyết về mối quan hệ giữa các biến số từ mô hình TAM với ý định và quyết định sử dụng thẻ ngân hàng
      • 1.6.1.1. Cảm nhận hữu ích (PU)
      • 1.6.1.2. Cảm nhận dễ sử dụng (PEU)
      • 1.6.1.3. Ý định sử dụng (BI)
    • 1.6.2. Nhóm giả thuyết về mối quan hệ giữa các biến số bên ngoài với ý định và quyết định sử dụng thẻ ngân hàng
      • 1.6.2.1. Chính sách marketing
      • 1.6.2.2. Yếu tố pháp luật
      • 1.6.2.3. Khoa học và công nghệ
    • 1.6.3. Nhóm giả thuyết về mối quan hệ giữa các biến số rủi ro cảm nhận, ảnh hưởng xã hội và nhận thức kiểm soát hành vi với ý định và quyết định sử dụng thẻ ngân hàng
      • 1.6.3.1. Cảm nhận rủi ro
      • 1.6.3.2. Ảnh hưởng xã hội (Chuẩn chủ quan)
      • 1.6.3.3.Cảm nhận kiểm soát hành vi
    • 1.6.4. Giả thuyết về mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ thẻ ngân hàng và ý định sử dụng thẻ ngân hàng
  • 1.7. Mô hình nghiên cứu
  • Tóm tắt chương 1

• CHƯƠNG 2. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

  • 2.1. Thực trạng thị trường thẻ ngân hàng
    • 2.1.1. Thẻ ngân hàng
      • 2.1.1.1. Khái niệm về thẻ ngân hàng
      • 2.1.1.2. Phân loại thẻ ngân hàng
      • 2.1.1.3. Vai trò của thẻ ngân hàng
        • (i) Đối với nền kinh tế
        • (ii) Đối với ngân hàng
        • (iii) Đối với khách hàng sử dụng thẻ
        • (iv) Đối với đơn vị chấp nhận thẻ
    • 2.1.2. Thị trường thẻ ngân hàng
      • 2.1.2.1 Định nghĩa thị trường
      • 2.1.2.2. Nguyên tắc hoạt động của thị trường thẻ
      • 2.1.2.3. Đơn vị phát hành thẻ
      • 2.1.2.4. Cơ sở pháp lý đối với các hoạt động trên thị trường thẻ
      • 2.1.2.5. Thực trạng thị trường thẻ tại Việt Nam
  • 2.2. Thiết kế nghiên cứu
    • 2.2.1 Phương pháp nghiên cứu
      • 2.2.1.1 Nghiên cứu định tính
      • 2.2.1.2 Nghiên cứu định lượng
    • 2.2.2. Quy trình nghiên cứu
      • Bước 1: Nghiên cứu sơ bộ
      • Bước 2: Nghiên cứu thử nghiệm
      • Bước 3: Nghiên cứu chính thức
    • 2.2.3. Xây dựng thang đo
      • 2.2.3.1. Thang đo cảm nhận hữu ích
      • 2.2.3.2. Thang đo cảm nhận dễ sử dụng
      • 2.2.3.3. Thang đo ý định sử dụng
      • 2.2.3.4. Thang đo quyết định sử dụng
      • 2.2.3.5. Thang đo chính sách marketing
      • 2.2.3.6. Thang đo yếu tố pháp luật
      • 2.2.3.7. Thang đo khoa học và công nghệ
      • 2.2.3.8. Thang đo cảm nhận rủi ro
      • 2.2.3.9. Thang đo ảnh hưởng xã hội
      • 2.2.3.10. Thang đo nhận thức kiểm soát hành vi
      • 2.2.2.11. Thang đo chất lượng dịch vụ
  • 2.3. Phương pháp xử lí thông tin
    • 2.3.1. Thông tin chung
    • 2.3.2. Thông tin các phát biểu về thẻ ngân hàng
    • 2.3.3. Phần góp ý
  • 2.4. Phương pháp chọn mẫu và thu thập số liệu
    • 2.4.1. Tổng thể nghiên cứu
    • 2.4.2. Kích thước mẫu
    • 2.4.3. Phương pháp chọn mẫu
  • 2.5. Phân tích dữ liệu
    • 2.5.1. Thống kê mô tả
    • 2.5.2. Đánh giá thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach's Alpha
    • 2.5.3. Phân tích nhân tố khám phá(EFA)
    • 2.5.4. Phân tích nhân tố khẳng định (CFA)
    • 2.5.5. Kiểm định sự phù hợp của mô hình lý thuyết bằng mô hình SEM
    • 2.5.6. Chọn mẫu nghiên cứu
  • Tóm tắt chương 2

• CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 3.1. Mô tả mẫu
  • 3.2. Hệ số Cronbach's alpha
  • 3.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA.
  • 3.4. Phân tích nhân tố khẳng định (CFA)
  • 3.5. Mô hình cấu trúc tuyến tính SEM
    • 3.5.1. Kiểm định mô hình lý thuyết
    • 3.5.2. Kiểm định các giả thuyết của mô hình nghiên cứu
    • 3.5.3. Kiểm định ước lượng mô hình lý thuyết bằng Bootstrap
  • 3.6. Kiểm định sự khác biệt về đặc điểm nhân khẩu học của mô hình nghiên cứu
  • Tóm tắt chương 3

• CHƯƠNG 4. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

  • 4.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
  • 4.2. Đánh giá kết quả nghiên cứu
  • 4.3. Ý nghĩa của nghiên cứu
  • Tóm tắt chương 4:

• CHƯƠNG 5 : KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP

  • 5.1. Kết luận
  • 5.2. Giải pháp góp phần mở rộng thanh toán thẻ ngân hàng ở Việt Nam hiện nay.
    • 5.2.1. Giải pháp về chính sách Marketing
    • 5.2.2. Giải pháp về hạ tầng công nghệ
    • 5.2.3. Giải pháp về độ an toàn
    • 5.2.4. Giải pháp về uy tín ngân hàng cung cấp
    • 5.2.5. Một số giải pháp khác
  • 5.3. Hạn chế của nghiên cứu và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
  • Tóm tắt chương 5