Luận án Nghiên cứu thành phần hóa học, hoạt tính gây độc tế bào và kháng viêm của hai loài Barringtonia acutangula (chiếc đỏ) và Barringtonia racemosa (chiếc chùm) thuộc chi Barringtonia họ Lecythidaceae (họ Lộc vừng)

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU THÀNH PHẦN HÓA HỌC, HOẠT TÍNH GÂY ĐỘC TẾ BÀO VÀ KHÁNG VIÊM CỦA HAI LOÀI Barringtonia acutangula (CHIẾC ĐỎ) VÀ Barringtonia racemosa (CHIẾC CHÙM) THUỘC CHI Barringtonia HỌ Lecythidaceae (HỌ LỘC VỪNG)

Ngành:

Hóa Hữu cơ

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tập trung vào việc nghiên cứu thành phần hóa học và đánh giá hoạt tính sinh học của hai loài thực vật bản địa Việt Nam là Barringtonia acutangula (Chiếc đỏ) và Barringtonia racemosa (Chiếc chùm), thuộc họ Lộc vừng (Lecythidaceae). Nghiên cứu này được thực hiện dựa trên tiềm năng dược liệu của các hợp chất thiên nhiên từ thực vật, đặc biệt là các loài thuộc chi Barringtonia vốn đã được biết đến với nhiều hoạt tính quý như gây độc tế bào ung thư, ức chế enzyme α-glucosidase, kháng vi sinh vật và kháng viêm, trong khi các nghiên cứu sâu về chúng ở Việt Nam còn hạn chế.

Mục tiêu chính của luận án bao gồm xác định thành phần hóa học chi tiết của B. acutangula và B. racemosa, đồng thời đánh giá hoạt tính gây độc tế bào ung thư và kháng viêm của các hợp chất đã phân lập. Những kết quả này nhằm cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo hướng tới phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Để đạt được các mục tiêu này, tác giả đã sử dụng kết hợp các kỹ thuật sắc ký và phương pháp phổ hiện đại để phân lập và xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất.

Kết quả nghiên cứu về thành phần hóa học đã phân lập và xác định cấu trúc của tổng cộng 18 hợp chất. Cụ thể, từ loài B. acutangula, 10 hợp chất flavonoid glycoside đã được tìm thấy, trong đó có 6 hợp chất mới được đặt tên là barringoside A-F (BA1-BA6). Từ loài B. racemosa, luận án đã phân lập 8 hợp chất, bao gồm 3 hợp chất flavonoid glycoside mới (barringoside G-I, BR1-BR3) và 5 dẫn xuất triterpen đã biết. Đặc biệt, việc phát hiện các hợp chất flavonoid glycoside bị acyl hóa từ các loài thuộc chi Barringtonia là một đóng góp mới của luận án.

Về hoạt tính sinh học, các hợp chất phân lập được đã được đánh giá khả năng kháng viêm và gây độc tế bào. Hai hợp chất quercetin 3-O-β-D-(6-p-hydroxybenzoyl)galacto-pyranoside (BA9) và barringoside I (BR3) cho thấy hoạt tính kháng viêm hiệu quả thông qua việc ức chế sự sản sinh nitric oxit (NO) trên dòng tế bào RAW264.7 kích thích bằng LPS, với giá trị IC50 lần lượt là 20,00±1,68 µM và 52,48 ± 1,04 µM. Ngoài ra, ba hợp chất quercetin-3-O-β-D-galactopyranoside (BA8), 23-hydroxytormentic acid (BR6) và arjunic acid (BR7) cũng thể hiện hoạt tính gây độc tế bào trên hai dòng tế bào ung thư người LNCaP (tuyến tiền liệt) và MCF-7 (vú), với giá trị IC50 dao động từ 29,98 đến 84,99 µM. Những phát hiện này không chỉ mở rộng hiểu biết về hóa thực vật của chi Barringtonia mà còn mở ra hướng nghiên cứu tiềm năng cho việc phát triển các tác nhân chống viêm và chống ung thư.