NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA XUẤT KHẨU TỚI TĂNG TRƯỞNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT NHỎ VÀ VỪA TẠI VIỆT NAM
Kinh tế quốc tế
Luận án tiến sĩ này tập trung nghiên cứu tác động của hoạt động xuất khẩu (XK) đến tăng trưởng của các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa (DNSXNVV) tại Việt Nam. Xuất phát từ thực tế vai trò quan trọng của DNNVV trong nền kinh tế và những thách thức tăng trưởng mà các doanh nghiệp này đối mặt, cùng với sự thiếu nhất quán trong kết quả nghiên cứu thực nghiệm về tác động của XK, luận án đặt mục tiêu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của XK tới tăng trưởng DNSXNVV, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh và duy trì ổn định hoạt động XK. Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở các DNSXNVV trong ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tại Việt Nam trong giai đoạn 2014-2019.
Để đạt được mục tiêu, luận án thực hiện hệ thống hóa cơ sở lý luận về XK và tăng trưởng doanh nghiệp, phân tích thực trạng tăng trưởng của DNSXNVV, và phân tích tác động của XK thông qua hai khía cạnh: việc tham gia XK và trạng thái XK (bắt đầu XK, XK ổn định, ngừng XK). Phương pháp nghiên cứu định lượng được sử dụng, với dữ liệu thứ cấp thu thập từ kết quả Điều tra DN hàng năm của Tổng cục Thống kê (GSO) trên mẫu 36.486 DN. Luận án áp dụng các phương pháp hồi quy Pooled OLS và GMM hệ thống hai bước để xử lý dữ liệu.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc hệ thống hóa lý luận về XK và tăng trưởng DN, sử dụng tổng hợp ba thước đo tăng trưởng (doanh thu, lao động, tổng tài sản) để nâng cao độ tin cậy, và khai thác các khía cạnh về trạng thái XK của DN. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt động XK có tác động tích cực đáng kể tới tăng trưởng của DNSXNVV trên cả ba tiêu chí. Cụ thể, việc bắt đầu XK và XK ổn định đều có tác động tích cực, trong đó tác động của XK ổn định cao hơn so với DN mới bắt đầu XK. Ngược lại, việc ngừng XK có tác động tiêu cực đến tăng trưởng. Các biến kiểm soát liên quan đến quy mô DN, đòn bẩy nợ, trình độ học vấn và độ tuổi của chủ DN cũng có ý nghĩa thống kê.
Từ những phát hiện này, luận án đề xuất các khuyến nghị cụ thể cho DNSXNVV và các cơ quan quản lý Nhà nước nhằm đẩy mạnh và duy trì hoạt động XK, góp phần thúc đẩy tăng trưởng bền vững của các doanh nghiệp này tại Việt Nam.