Luận án Nghiên cứu sử dụng vật liệu hữu cơ cho ngô trên đất cát biển tỉnh Nghệ An

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG VẬT LIỆU HỮU CƠ CHO NGÔ TRÊN ĐẤT CÁT BIỂN TỈNH NGHỆ AN

Ngành:

Khoa học đất

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "Nghiên cứu sử dụng vật liệu hữu cơ cho ngô trên đất cát biển tỉnh Nghệ An" tập trung giải quyết vấn đề năng suất ngô thấp trên vùng đất cát biển nghèo dinh dưỡng của tỉnh Nghệ An. Vùng đất cát biển tại Việt Nam có diện tích 533.434 ha, riêng Nghệ An có 30.889 ha. Đặc điểm của đất cát biển là độ phì tự nhiên và hàm lượng hữu cơ rất thấp, kết cấu rời rạc, dung tích hấp thu thấp, dễ rửa trôi, gây khó khăn cho sản xuất nông nghiệp. Cây ngô, mặc dù được xem là cây trồng chủ lực để thay thế lúa nước ở các vùng khô hạn, vẫn đạt năng suất thấp (khoảng 30-32 tạ/ha) do những điều kiện bất lợi và tập quán canh tác chủ yếu dựa vào phân vô cơ, thiếu phân hữu cơ.

Mục tiêu tổng quát của nghiên cứu là đánh giá hiện trạng sử dụng đất cát biển trồng ngô, xác định các yếu tố hạn chế và tìm ra vật liệu hữu cơ thích hợp nhằm duy trì độ ẩm, cải thiện độ phì, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất ngô. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá đặc điểm phân bố, tính chất và hiện trạng sử dụng đất cát biển, xác định yếu tố hạn chế trong sản xuất ngô, nghiên cứu hiệu quả của các nguồn vật liệu hữu cơ (phân hữu cơ, vật liệu phủ đất, cây trồng xen) và xây dựng mô hình sản xuất ngô bền vững kèm đề xuất giải pháp kỹ thuật.

Nghiên cứu được thực hiện thông qua các thí nghiệm đồng ruộng trong các vụ xuân từ năm 2015 đến 2018 tại ba xã Nghi Phong, Nghi Thái, Nghi Thạch thuộc huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An, sử dụng giống ngô CP999. Các thí nghiệm tập trung vào đánh giá ảnh hưởng của các loại và liều lượng phân hữu cơ, cây trồng xen (đậu đen) và vật liệu che phủ (nilon tự hủy, rơm rạ, chất giữ ẩm AMS-1) đến sinh trưởng, năng suất, hiệu quả kinh tế và các chỉ tiêu hóa tính của đất.

Kết quả cho thấy, việc sử dụng phế phụ phẩm nông nghiệp ủ với chế phẩm vi sinh Compost Marker, kết hợp với phân vô cơ theo khuyến cáo, đã giúp tăng năng suất ngô lên 58,42 – 59,34 tạ/ha, tăng hiệu quả kinh tế từ 28,2-28,9 triệu đồng/ha và cải thiện độ phì đất. Trồng xen cây đậu đen và phủ nilon tự hủy cũng hiệu quả trong việc duy trì độ ẩm, điều hòa nhiệt độ đất, tăng năng suất ngô đáng kể (30-32% khi trồng xen, 42-45% khi phủ nilon). Các mô hình thực nghiệm đã cho năng suất và hiệu quả kinh tế vượt trội so với phương pháp canh tác truyền thống, đồng thời cải thiện hóa tính đất.

Luận án đề xuất duy trì canh tác với phân hữu cơ ủ chế phẩm vi sinh, kết hợp trồng xen cây họ đậu hoặc che phủ để cải thiện dinh dưỡng và độ ẩm đất, khuyến khích sản xuất và sử dụng vật liệu hữu cơ từ phế phụ phẩm nông nghiệp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu thêm ở các vụ Đông để có cái nhìn toàn diện về canh tác ngô trên đất cát biển.