NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ SFRP5, RBP4, IL-18 HUYẾT THANH Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2
Nội khoa
Mã số: 9.72.01.07
Luận án "NGHIÊN CỨU NỒNG ĐỘ SFRP5, RBP4, IL-18 HUYẾT THANH Ở BỆNH NHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2" thuộc chuyên ngành Nội khoa, mã số 9.72.01.07, được hoàn thành tại Học viện Quân y vào năm 2021. Đề tài tập trung giải quyết vấn đề đái tháo đường týp 2 (ĐTĐ týp 2), một rối loạn chuyển hóa mạn tính phổ biến và ngày càng gia tăng, đặc biệt liên quan đến thừa cân, béo phì và vai trò nội tiết quan trọng của mô mỡ. Các adipokin như SFRP5 (kháng viêm), RBP4 và IL-18 (tiền viêm) được biết là có liên quan đến cơ chế gây viêm mạn tính, rối loạn chuyển hóa và ĐTĐ týp 2. Tuy nhiên, sự thay đổi nồng độ và vai trò của chúng trong cơ chế bệnh sinh của ĐTĐ týp 2 còn nhiều tranh luận và chưa từng có nghiên cứu nào đề cập đến mối liên quan của nồng độ SFRP5, RBP4, IL-18 huyết thanh ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2 tại Việt Nam.
Với tính mới và ý nghĩa khoa học thực tiễn cao, nghiên cứu đặt ra hai mục tiêu chính: 1) Khảo sát nồng độ SFRP5, RBP4, IL-18 huyết thanh ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2; và 2) Phân tích mối liên quan giữa nồng độ các adipokin này với một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và tình trạng kháng insulin ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2.
Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, so sánh với nhóm chứng, với tổng số 323 đối tượng tham gia (184 bệnh nhân ĐTĐ týp 2 và 139 người không mắc bệnh ĐTĐ) được thu nhận tại Bệnh viện Nội tiết Nghệ An và Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ tỉnh Thái Nguyên. Nồng độ SFRP5, RBP4, IL-18 huyết thanh được định lượng bằng phương pháp xét nghiệm miễn dịch gắn enzym (ELISA) kiểu Sandwich tại Bộ môn Sinh lý bệnh, Học viện Quân y.
Kết quả nghiên cứu cho thấy nồng độ SFRP5 huyết thanh ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2 thấp hơn đáng kể so với nhóm chứng (p<0,0001). Ngược lại, nồng độ RBP4 và IL-18 huyết thanh ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2 lại cao hơn đáng kể so với nhóm chứng (p<0,0001). Đặc biệt, nồng độ SFRP5 huyết thanh thấp nhất và RBP4, IL-18 huyết thanh cao nhất được ghi nhận ở phân nhóm bệnh nhân ĐTĐ týp 2 có thừa cân, béo phì. Các nồng độ này có xu hướng thay đổi theo mức độ béo phì và vòng bụng: nồng độ SFRP5 giảm dần, trong khi RBP4 và IL-18 tăng dần theo mức độ béo phì và vòng bụng ở bệnh nhân ĐTĐ týp 2.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc cung cấp giá trị cụ thể nồng độ SFRP5, RBP4, IL-18 ở người Việt Nam có và không mắc ĐTĐ týp 2, đồng thời nhận diện được ảnh hưởng của các adipokin này đối với cơ thể bệnh nhân ĐTĐ týp 2 thông qua tương quan với các yếu tố nguy cơ tim mạch-chuyển hóa. Luận án được trình bày trong 133 trang, bao gồm các phần đặt vấn đề, tổng quan, đối tượng và phương pháp nghiên cứu, kết quả nghiên cứu, bàn luận, kết luận và kiến nghị, cùng với 177 tài liệu tham khảo.