NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA LỢN MẮC VIÊM PHỔI DO ACTINOBACILLUS PLEUROPNEUMONIAE, PASTEURELLA MULTOCIDA, STREPTOCOCCUS SUIS VÀ SỬ DỤNG VACXIN PHÒNG BỆNH
Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi
Luận án "Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của lợn mắc viêm phổi do Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida, Streptococcus suis và sử dụng vacxin phòng bệnh" được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề thiệt hại kinh tế do bệnh viêm phổi ở lợn gây ra tại Việt Nam. Ngành chăn nuôi lợn, dù quan trọng, vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là các bệnh hô hấp do Actinobacillus pleuropneumoniae, Pasteurella multocida và Streptococcus suis. Các vacxin nhập ngoại hiện có thường có giá thành cao và chưa hoàn toàn phù hợp với thực địa.
Mục tiêu chung của đề tài là nghiên cứu đặc điểm bệnh lý và xây dựng giải pháp phòng chống viêm phổi ở lợn bằng vacxin đa giá vô hoạt có bổ trợ nhũ dầu. Mục tiêu cụ thể bao gồm xác định đặc điểm biến đổi bệnh lý của lợn mắc bệnh và xây dựng quy trình sản xuất, sử dụng, bảo quản vacxin viêm phổi đa giá vô hoạt nhũ dầu có hiệu quả cao.
Đối tượng nghiên cứu là các chủng vi khuẩn A. pleuropneumoniae serotype 2, 5a, 5b; P. multocida serotype A, D; S. suis serotype 2 từ giống gốc (Master seed) lưu giữ tại Công ty Marphavet, cùng với lợn mắc bệnh viêm phổi. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các đặc tính vi sinh vật, hóa học, cấu trúc kháng nguyên, độc lực và khả năng sử dụng làm chủng giống sản xuất vacxin.
Những đóng góp mới của đề tài là việc chế tạo thành công vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu phòng bệnh viêm phổi lợn do ba loại vi khuẩn trên ở quy mô phòng thí nghiệm tại Việt Nam. Đồng thời, đề tài cũng xây dựng được quy trình sản xuất, sử dụng và bảo quản vacxin này, giúp tăng hiệu quả phòng bệnh, kéo dài thời gian miễn dịch và khả năng bảo hộ so với vacxin cùng loại có bổ trợ keo phèn.
Kết quả nghiên cứu cho thấy lợn thí nghiệm được gây bệnh thành công với các chủng vi khuẩn, biểu hiện triệu chứng lâm sàng và bệnh tích điển hình. Bộ giống vi khuẩn sử dụng ổn định về đặc tính sinh học, cấu trúc kháng nguyên và độc lực. Vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu (IMS 1313) đã được sản xuất thành công, đạt chất lượng tốt, hiệu lực bảo hộ trên 80,0% và an toàn 100,0% trên lợn. Vacxin này kích thích lợn sản sinh kháng thể tốt hơn so với vacxin bổ trợ keo phèn, với hiệu giá kháng thể đạt ≥ 1/16 (4log2) sau 5 tháng. Quy trình sản xuất, sử dụng và bảo quản vacxin cũng đã được xây dựng và hoàn thiện.
Đề tài đề xuất tiếp tục thử nghiệm vacxin đa giá vô hoạt nhũ dầu trên diện rộng để đánh giá hiệu lực và độ dài miễn dịch, và nếu đạt kết quả tốt, đề nghị cho phép sử dụng cho lợn đực và lợn nái tại các cơ sở lợn giống trên toàn quốc.