Luận án Nghiên cứu một số đặc điểm bệnh lý của dịch tiêu chảy cấp trên lợn (Porcine Epidemic Diarrhea – PED) tại tỉnh Thanh Hóa và giải pháp phòng trị

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA DỊCH TIÊU CHẢY CẤP TRÊN LỢN (PORCINE EPIDEMIC DIARRHEA - PED) TẠI TỈNH THANH HÓA VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG TRỊ

Ngành:

Bệnh lý học và chữa bệnh vật nuôi

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án "NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA DỊCH TIÊU CHẢY CẤP TRÊN LỢN (PORCINE EPIDEMIC DIARRHEA - PED) TẠI TỈNH THANH HÓA VÀ GIẢI PHÁP PHÒNG TRỊ" của Hoàng Văn Sơn, thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam năm 2021, giải quyết nhu cầu cấp thiết về thông tin toàn diện về Dịch tiêu chảy cấp (PED) tại tỉnh Thanh Hóa, một vùng trọng điểm chăn nuôi lợn. Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên và có hệ thống về PED trên đàn lợn lai 3 máu tại địa phương, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho công tác phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị.

Mục tiêu chung của nghiên cứu là khảo sát thực trạng bệnh trên các lứa tuổi, mùa vụ, quy mô đàn, và mô tả đặc điểm bệnh lý của lợn mắc PED. Các mục tiêu cụ thể bao gồm đánh giá tình hình mắc bệnh bằng phương pháp dịch tễ học thường quy và chẩn đoán lâm sàng, Test kit PED Ag, RT-PCR; xác định biến đổi bệnh lý (lâm sàng, đại thể, vi thể) và chỉ tiêu huyết học chủ yếu; và tìm ra các biện pháp phòng trị hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào lợn lai 3 máu tại các trang trại và gia trại ở 6 huyện thuộc Thanh Hóa, với thời gian từ tháng 9/2014 đến tháng 01/2020.

Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ mắc bệnh, chết và tử vong do PED tại Thanh Hoá lần lượt là 14,56%, 7,77% và 53,38%. Lợn con theo mẹ là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất (tỷ lệ mắc 22,01%, tử vong 72,63%), và bệnh bùng phát mạnh nhất vào mùa Đông (21,70% mắc, 58,93% tử vong). Các trại chăn nuôi quy mô lớn có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất (15,79%) nhưng tỷ lệ tử vong lại thấp hơn so với gia trại. Triệu chứng lâm sàng điển hình bao gồm ủ rũ, tiêu chảy phân lỏng màu vàng xám, gầy sút nhanh, nằm dồn đống, bỏ bú, bỏ ăn và nôn. Bệnh tích đại thể thể hiện qua xác chết gầy, ruột non căng phồng, thành mỏng, chứa dịch vàng lợn cợn. Bệnh tích vi thể cho thấy tế bào biểu mô ruột non thoái hóa, hoại tử, lông nhung bị tù đầu, ngắn lại, và tăng sinh nang lympho.

Về các chỉ tiêu sinh lý máu, lợn mắc PED có sự gia tăng số lượng hồng cầu, tỷ khối huyết cầu, hàm lượng huyết sắc tố, nồng độ huyết sắc tố trung bình, và tổng số bạch cầu; đồng thời giảm albumin, sức kháng hồng cầu, độ dự trữ kiềm, kali, natri. Các bạch cầu đa nhân trung tính và bạch cầu ái toan tăng cao, trong khi bạch cầu đơn nhân lớn, bạch cầu ái kiềm và tế bào lympho giảm. Đối với giải pháp phòng trị, phương pháp “Gut feedback” trên lợn nái mang thai tuần thứ 13 đã cho kết quả 80% mẫu huyết thanh có kháng thể PED đạt ngưỡng bảo hộ. Phác đồ điều trị kết hợp kháng sinh (Colistin sulfat), thuốc điều trị triệu chứng (Atropin sulfat), bổ sung nước và chất điện giải (Glucose 5%, Lactat Ringer), và huyết liệu pháp (máu tự thân) trong phác đồ II đạt hiệu quả cao (80% khỏi bệnh, 20% chết) hơn so với phác đồ I (62% khỏi bệnh, 38% chết) không sử dụng huyết liệu pháp. Nghiên cứu đề xuất cách ly sớm và áp dụng phương pháp “Gut feedback” tại các trại lợn sinh sản khi phát hiện dịch, và áp dụng phác đồ I (theo văn bản) vào thực tế sản xuất để hạn chế thiệt hại do PED gây ra.

Mục lục chi tiết:

• PHẦN 1. MỞ ĐẦU

  • 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

    • 1.2.1. Mục tiêu chung

    • 1.2.2. Mục tiêu cụ thể

  • 1.3. PHAM VI NGHIÊN CỨU

    • 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu

    • 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu

  • 1.4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI

  • 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

    • 1.5.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài

    • 1.5.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

• PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU

  • 2.1. SƠ LƯỢC VỀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU

  • 2.2. NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ HỘI CHỨNG TIÊU CHẢY

  • 2.3. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ DỊCH TIÊU CHẢY CẤP TRÊN LỢN (PORCINE EPIDEMIC DIARRHEA - PED)

  • 2.4. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA VIRUS PED

  • 2.5. HIỂU BIẾT VỀ DỊCH TIÊU CHẢY CẤP Ở LỢN (PED)

    • 2.5.1. Dịch tễ học

    • 2.5.2. Triệu chứng lâm sàng

    • 2.5.3. Bệnh tích

• PHẦN 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

  • 3.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

  • 3.2. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU

  • 3.3. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

  • 3.4. TRANG THIẾT BỊ, DỤNG CỤ VÀ VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU

  • 3.5. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

    • 3.5.1. Tình hình dịch tiêu chảy cấp ở lợn (PED) tại Thanh Hoá

    • 3.5.2. Một số đặc điểm bệnh lý ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) tại Thanh Hoá

    • 3.5.3. Thử nghiệm biện pháp phòngtrị dịch tiêu chảy cấp ở lợn (PED)

  • 3.6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

    • 3.6.1. Phương pháp xác định một số đặc điểm bệnh lý ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

    • 3.6.2. Thử nghiệm phòng dịch tiêu chảy cấp ở lợn(PED)

    • 3.6.3. Thử nghiệm phác đồ trị bệnh PED

    • 3.6.4. Phương pháp xử lý số liệu

• PHẦN 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

  • 4.1. TÌNH HÌNH DỊCH TIÊU CHẢY CẤP Ở LỢN (PED) TẠI THANH HOÁ

    • 4.1.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại Thanh Hoá giai đoạn từ năm 2016 đến 2019

    • 4.1.2. Tình hình mắc PED trên đàn lợn tại 6 huyện của tỉnh Thanh Hoá

    • 4.1.3. Tình hình dịch tiêu chảy cấp theo đối tượng lợn nuôi tại Thanh Hoá

    • 4.1.4. Tình hình lợn mắc dịch tiêu chảy cấp theo mùa trong năm tại Thanh Hoá

    • 4.1.5. Tình hình lợn mắc dịch tiêu chảy cấp theo quy mô đàn tại Thanh Hoá

  • 4.2. ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ Ở LỢN MẮC DỊCH TIÊU CHẢY CẤP (PED) TẠI THANH HOÁ

    • 4.2.1. Triệu chứng lâm sàng ởlợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

    • 4.2.2. Chỉ tiêu lâm sàng ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

    • 4.2.3. Bệnh tích ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

      • 4.2.3.1. Bệnh tích đại thể ở lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

      • 4.2.3.2. Bệnh tích vi thể ở ruột lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

    • 4.2.4. Các chỉ tiêu sinh lý máu của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

      • 4.2.4.1. Một số chỉ tiêu về chất lượng hồng cầu

      • 4.2.4.2. Một số chỉ tiêu về Hemoglobin

      • 4.2.4.3. Một số chỉ tiêu về bạch cầu

    • 4.2.5. Các chỉ tiêu sinh hoá máu của lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

      • 4.2.5.1. Protein huyết thanh

      • 4.2.5.2. Các tiểu phần protein trong huyết thanh

      • 4.2.5.3. Hàm lượng đường huyết và chức năng trao đổi protit của gan -phản ứng Gros

      • 4.2.5.4. Hàm lượng Natri, Kali trong huyết thanh và độ dự trữ kiềm trong máu lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) nuôi tại Thanh Hoá

  • 4.3. THỬ NGHIỆM BIỆN PHÁP PHÒNG,TRỊ DỊCH TIÊU CHẢY CẤP Ở LỢN (PED)

    • 4.3.1. Phòng dịch tiêu chảy cấp ở lợn(PED) bằng phương pháp “Gut feedback"

      • 4.3.1.1. Thời gian xuất hiện triệu chứng lâm sàng của lợn nái sau khi sử dụng phương pháp “Gut feedback"

      • 4.3.1.2. Kết quả định lượng kháng thể trên lợn nái

    • 4.3.2. Điều trị thử nghiệm lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED)

      • 4.3.2.1. Tính mẫn cảm của các chủng E. coli phân lập từ phân lợn mắc bệnh tiêu chảy cấp với các thuốc thí nghiệm

      • 4.3.2.2. Kết quả điều trị thử nghiệm lợn mắc dịch tiêu chảy cấp (PED) trên đàn lợn ở tỉnh Thanh Hoá

• PHẦN 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ