NGHIÊN CỨU MỘT SỐ CYTOKINE, NỒNG ĐỘ KẼM HUYẾT THANH Ở BỆNH NHÂN TRỨNG CÁ THÔNG THƯỜNG MỨC ĐỘ VỪA VÀ NẶNG ĐƯỢC ĐIỀU TRỊ BẰNG ISOTRETINOIN KẾT HỢP KẼM
Nội khoa/ Da liễu
Luận án "Nghiên cứu một số cytokine, nồng độ kẽm huyết thanh ở bệnh nhân trứng cá thông thường mức độ vừa và nặng được điều trị bằng isotretinoin kết hợp kẽm" tập trung vào bệnh trứng cá thông thường (TCTT), một rối loạn da phổ biến ảnh hưởng đến khoảng 9,4% dân số toàn cầu. Nghiên cứu chỉ ra rằng phản ứng viêm xuất hiện sớm trong sinh bệnh học TCTT, với sự thay đổi nồng độ các cytokine tiền viêm (IL-1a, IL-1B, IL-8, IL-12) và kẽm huyết thanh có liên quan đến khởi phát và mức độ nặng của bệnh. Isotretinoin là thuốc điều trị hiệu quả nhưng có tác dụng phụ tương tự triệu chứng thiếu kẽm.
Đề tài được tiến hành nhằm ba mục tiêu chính: khảo sát các yếu tố liên quan và đặc điểm lâm sàng của TCTT mức độ vừa và nặng tại Bệnh viện Bạch Mai; xác định nồng độ các cytokine IL-1a, IL-1B, IL-8, IL-12 và kẽm huyết thanh ở bệnh nhân trước và sau điều trị; và đánh giá hiệu quả điều trị bằng isotretinoin kết hợp kẽm đường uống.
Kết quả nghiên cứu cho thấy, trước điều trị, nồng độ IL-12 ở bệnh nhân TCTT mức độ vừa và nặng tăng cao hơn đáng kể so với nhóm người khỏe mạnh, trong khi IL-1a, IL-1B, IL-8 không tăng. Có mối tương quan thuận giữa nồng độ IL-1a với IL-1B và IL-8, cũng như giữa IL-1B với IL-12. Sau điều trị, nồng độ tất cả các cytokine này đều giảm. Về kẽm huyết thanh, trước điều trị, nồng độ kẽm ở bệnh nhân TCTT thấp hơn nhóm người khỏe mạnh và có liên quan đến mức độ bệnh. Sau điều trị, nồng độ kẽm tăng lên, đặc biệt ở nhóm điều trị kết hợp kẽm (NNC) cao hơn nhóm đối chứng (NĐC) và nhóm người khỏe mạnh.
Về hiệu quả điều trị, phác đồ isotretinoin kết hợp kẽm cho kết quả rất tốt (44,4%) và tốt (55,6%), cao hơn đáng kể so với phác đồ isotretinoin đơn thuần (rất tốt 20%, tốt 80%). Nhóm bệnh nhân thiếu kẽm được điều trị kết hợp kẽm cũng cho kết quả tốt hơn. Chất lượng cuộc sống của nhóm NNC được cải thiện đáng kể. Các tác dụng phụ như khô môi, khô da tương đương giữa hai nhóm, nhưng hiện tượng bùng phát bệnh ở nhóm NĐC cao hơn NNC sau 1 và 2 tháng điều trị. Luận án kiến nghị thực hiện nghiên cứu quy mô lớn hơn và khuyến nghị sử dụng phác đồ isotretinoin kết hợp kẽm trong điều trị TCTT mức độ vừa và nặng trên lâm sàng do hiệu quả và ít tác dụng phụ.