Tên luận án:
Nghiên cứu một số biện pháp kiểm soát tâm lý trước thi đấu của vận động viên bắn súng trẻ Thành phố Hồ Chí Minh.
Tóm tắt nội dung tài liệu:
Luận án này tập trung nghiên cứu các biện pháp kiểm soát tâm lý trước thi đấu cho vận động viên bắn súng trẻ tại Thành phố Hồ Chí Minh, một lĩnh vực còn ít được quan tâm sâu rộng trong huấn luyện và thi đấu thể thao tại Việt Nam. Bắn súng, là môn thể thao mũi nhọn đòi hỏi độ chính xác cao, mà thành tích thi đấu phụ thuộc đáng kể vào trạng thái tâm lý ổn định của vận động viên. Mục đích chính của nghiên cứu là đánh giá ảnh hưởng của tâm lý trước thi đấu đến thành tích, từ đó xác định và ứng dụng các biện pháp kiểm soát tâm lý phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả thi đấu cho các vận động viên.
Nghiên cứu đặt ra ba mục tiêu cụ thể: đánh giá sự ảnh hưởng của tâm lý trước thi đấu, xác định và ứng dụng các biện pháp kiểm soát tâm lý, và đánh giá hiệu quả tác động của các biện pháp này. Giả thuyết khoa học của luận án cho rằng, nếu tâm lý vận động viên được chẩn đoán bằng các test đáng tin cậy và được điều chỉnh thông qua các biện pháp hiệu quả, sẽ hình thành trạng thái tâm lý tích cực, góp phần nâng cao thành tích.
Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc lựa chọn và xác định 12 chỉ tiêu/test để đánh giá trạng thái tâm lý trước thi đấu, qua đó chỉ ra thực trạng tâm lý của vận động viên bắn súng trẻ còn ở mức thấp và trung bình, với năng lực trí tuệ và nỗ lực ý chí chưa cao. Luận án cũng xác định 29 biểu hiện thuộc 6 hiện tượng tâm lý tiêu cực trước thi đấu và lựa chọn 17 biện pháp/liệu pháp tác động để điều chỉnh, được thực hiện trong 3 chu kỳ với tổng số 164 tiết. Kết quả thực nghiệm cho thấy thành tích thi đấu của vận động viên tăng đều qua các chu kỳ, đồng thời các trạng thái tâm lý, nỗ lực ý chí, năng lực trí tuệ và phản xạ tâm vận động đều có sự chuyển biến tích cực, khẳng định tầm quan trọng của việc duy trì tác động kiểm soát tâm lý lâu dài để đạt hiệu quả tối ưu.
Mục lục chi tiết:
Luận án được trình bày trong 149 trang giấy khổ A4, bao gồm:
- Đặt vấn đề: 4 trang
- Chương 1: Tổng quan các vấn đề nghiên cứu: 36 trang
- Chương 2: Phương pháp và tổ chức nghiên cứu: 14 trang
- Chương 3: Kết quả nghiên cứu và bàn luận: 93 trang
- Kết luận và kiến nghị: 2 trang
Luận án có 61 bảng, 32 biểu đồ và sử dụng 115 tài liệu tham khảo (63 tiếng Việt, 49 tiếng nước ngoài, 3 website) cùng phần phụ lục.
Chương 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
- 1.1. Năng lực thi đấu của vận động viên các môn thể thao.
- 1.1.1. Một số khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu.
- 1.1.2. Các nhân tố quyết định năng lực thi đấu của vận động viên các môn thể thao.
- 1.2. Đặc điểm chung về tâm sinh lý của vận động viên thể thao.
- 1.2.1. Đặc điểm tâm sinh lý tuổi 16 – 20.
- 1.2.2. Đặc điểm tâm lý trong các môn thể thao cá nhân.
- 1.2.3. Đặc điểm tâm lý trong môn bắn súng.
- 1.3. Trạng thái tâm lý trước thi đấu và nguyên nhân ảnh hưởng đến trạng thái trước thi đấu.
- 1.3.1. Trạng thái tâm lý trước thi đấu.
- 1.3.2. Nguyên nhân ảnh hưởng đến trạng thái trước thi đấu.
- 1.4. Năng lực điều chỉnh tâm lý
- 1.5. Chuẩn bị tâm lý vững vàng cho vận động viên thể thao
- 1.6. Các liệu pháp tâm lý được sử dụng trong điều chỉnh tâm lý
- 1.7. Khát quát về môn bắn súng ở thành phố Hồ Chí Minh
- 1.8. Một số công trình nghiên cứu có liên quan
Chương 2 ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
- 2.1. Đối tượng và khách thể nghiên cứu:
- 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp kiểm soát tâm lý trước thi đấu cho VĐV bắn súng trẻ TP.HCM.
- 2.1.2. Khách thể nghiên cứu:
- Khách thể đo lường thực trạng và thực nghiệm: Đội tuyển trẻ bắn súng trẻ TP.HCM: 09 VĐV nam và 06 VĐV nữ. Trình độ tập luyện từ tương đương cấp I trở lên.
- Khách thể phỏng vấn: Phỏng vấn mức độ ảnh hưởng ngoại tại: 60 người; Phiếu phỏng vấn thu thập thông tin: 15 người; Phỏng vấn các chỉ tiêu đo lường: 26 người; Phỏng vấn các biện pháp: 40 người.
- 2.2. Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu có liên quan; Phương pháp phỏng vấn; Phương pháp quan sát sư phạm; Phương pháp kiểm tra tâm lý; Phương pháp kiểm tra y học; Phương pháp thực nghiệm sư phạm và Phương pháp toán thống kê.
- 2.3. Tổ chức nghiên cứu
- 2.3.1. Kế hoạch nghiên cứu: Tiến hành trong 4 năm từ tháng 5/2014 đến tháng 12/2017, chia thành 4 giai đoạn.
- 2.3.2. Địa điểm nghiên cứu: Trường Đại học Thể dục Thể thao TP.HCM; Trung tâm huấn luyện và thi đấu TP.HCM và Khu tập luyện Bắn súng TP.HCM.
Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
- 3.1. Đánh giá sự ảnh hưởng của tâm lý trước thi đấu đối với thành tích thi đấu của VĐV bắn súng trẻ TP.HCM.
- 3.1.1. Xác định các yếu tố phản ảnh tâm lý trước thi đấu của VĐV bắn súng trẻ TP.HCM.
- 3.1.1.1. Kết quả nghiên cứu lý thuyết: Các yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý trước thi đấu của VĐV gồm: Trạng thái tâm lý; Khí chất; Năng lực trí tuệ; Chức năng tâm vận động; Nỗ lực ý chí.
- 3.1.1.2. Mức độ ảnh hưởng ngoại tại của tâm lý trước thi đấu đối với thành tích thi đấu của VĐV bắn súng trẻ TP.HCM.
- 3.1.1.3. Mức độ ảnh hưởng ngoại tại của các yếu tố đến tâm lý trước thi đấu.
- 3.1.2. Xác định các test đo lường tâm lý trước thi đấu của VĐV bắn súng trẻ TP.HCM:
- Trạng thái tâm lý: Đánh giá trạng thái cảm xúc - Xan Test; Đánh giá cảm xúc A. Washman và D.Rish; Độ rung (thông số toremor); Trắc nghiệm đánh giá mức lo lắng Tr.Spilberger; Đo nhịp vận động tối đa – Tapping test; Đánh giá tần số nhịp tim.
- Nỗ lực ý chí: Ý chí chiến thắng của (Will Win Questionnaire); Sự nổ lực ý chí để đạt mục đích (endogap).
- Năng lực trí tuệ: Đánh giá tốc độ thu nhận và xử lý thông tin (landolt); Đánh giá độ ổn định chú ý; Đánh giá phân phối chú ý.
- Chức năng tâm vận động: Đánh giá phản xạ đơn (m/s).
- 3.1.3. Đánh giá tâm lý trước thi đấu của VĐV bắn súng trẻ TP.HCM
- 3.1.3.1. Mô tả mẫu nghiên cứu về VĐV bắn súng trẻ trước thi đấu.
- 3.1.3.2. Trạng thái tâm lý của VĐV bắn súng trẻ trước thi đấu.
- 3.1.3.3. Nỗ lực ý chí của VĐV bắn súng trẻ TP.HCM trước thi đấu.