Luận án Nghiên cứu mối liên quan giữa cccDNA tế bào gan với HBV DNA, HBV RNA huyết tương ở bệnh nhân viêm gan B mạn tính và xơ gan do HBV

Tên luận án:

NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN QUAN GIỮA cccDNA TẾ BÀO GAN VỚI HBV DNA, HBV RNA HUYẾT TƯƠNG Ở BỆNH NHÂN VIÊM GAN B MẠN TÍNH VÀ XƠ GAN DO HBV

Ngành:

Bệnh truyền nhiễm và các bệnh nhiệt đới

Tóm tắt nội dung tài liệu:

Luận án tiến sĩ y học này, mang tên "NGHIÊN CỨU MỐI LIÊN QUAN GIỮA cccDNA TẾ BÀO GAN VỚI HBV DNA, HBV RNA HUYẾT TƯƠNG Ở BỆNH NHÂN VIÊM GAN B MẠN TÍNH VÀ XƠ GAN DO HBV", tập trung vào gánh nặng toàn cầu của nhiễm virus viêm gan B (HBV) mạn tính, ước tính khoảng 296 triệu người mang virus và 820.000 trường hợp tử vong hàng năm do các biến chứng như viêm gan B mạn tính (VGBMT), xơ gan và ung thư biểu mô tế bào gan. cccDNA đóng vai trò thiết yếu trong sự tồn tại dai dẳng và nhân lên của virus trong tế bào gan, nhưng nồng độ HBV DNA thường không phản ánh chính xác hoạt động của cccDNA. Việc định lượng cccDNA đòi hỏi sinh thiết gan xâm lấn, do đó cần tìm kiếm dấu ấn không xâm lấn.

HBV pgRNA (HBV RNA), một sản phẩm phiên mã của cccDNA lưu hành trong huyết tương, được xác định là một dấu ấn tiềm năng phản ánh trung thực tình trạng hoạt động của cccDNA. Nghiên cứu này là công trình đầu tiên tại Việt Nam về vấn đề này, với hai mục tiêu chính: xác định nồng độ cccDNA tế bào gan, tải lượng HBV DNA và nồng độ HBV RNA huyết tương ở bệnh nhân VGBMT và xơ gan do HBV; và đánh giá mối liên quan giữa các chỉ số này.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc lần đầu tiên tại Việt Nam định lượng được nồng độ cccDNA trong tế bào gan ở bệnh nhân VGBMT và xơ gan do HBV (lần lượt là 1,61 ± 0,40 và 1,56 ± 0,39 log10copies/tế bào). Kết quả chỉ ra mối tương quan mạnh nhất giữa cccDNA với HBV RNA (r=0,57; p<0,01), tiếp theo là cccDNA với (HBV DNA+RNA) (r=0,47; p<0,01), và yếu nhất là cccDNA với HBV DNA (r=0,21; p=0,01). Nồng độ HBV RNA cũng cao hơn đáng kể ở bệnh nhân VGBMT HBeAg dương tính và ALT ≥ 80 U/L. Luận án kết luận rằng HBV RNA là một dấu ấn có giá trị để đánh giá mức độ hoạt động của cccDNA ở bệnh nhân viêm gan B mạn tính và xơ gan do HBV.

Mục lục chi tiết:

• Chương 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
  • 1.1. Tình hình nhiễm HBV trên thế giới và ở Việt Nam
    • 1.1.1 Tình hình nhiễm HBV trên thế giới
    • 1.1.2. Tình hình nhiễm HBV ở Việt Nam
  • 1.2. Cơ chế bệnh sinh và diễn biến nhiễm HBV mạn
    • 1.2.1. Cơ chế bệnh sinh của bệnh do HBV gây ra
      • - Vòng đời của HBV
      • - Cơ chế bệnh sinh
    • 1.2.2. Tiến trình tự nhiên của nhiễm HBV mạn tính
  • 1.3. Viêm gan virus B manh tính và xơ gan do HBV
    • 1.3.1. Viêm gan virus B mạn tính
    • 1.3.2. Xơ gan do HBV
  • 1.4. Một số dấu ấn của nhiễm HBV
    • 1.4.1. HBV DNA
    • 1.4.2. HBV RNA
    • 1.4.3. cccDNA
  • 1.5. Các phương pháp định lượng HBV RNA và cccDNA
    • 1.5.1. Một số phương pháp định lượng HBV RNA trong máu ngoại vi của bệnh nhân VGBMT
    • 1.5.2. Các phương pháp định lượng cccDNA
  • 1.7. Các nghiên cứu về cccDNA và HBV DNA, HBV RNA ở bệnh nhân nhiễm HBV mạn trên Thế giới và Việt Nam
    • 1.7.1. Các nghiên cứu trên thế giới
    • 1.7.2. Nghiên cứu tại Việt Nam
• Chương 2. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
  • 2.1. Đối tượng nghiên cứu
    • 2.1.1. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân:
    • 2.1.2. Tiêu chuẩn loại trừ
    • 2.1.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
  • 2.2. Phương pháp nghiên cứu
    • 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu:
    • 2.2.2. Cỡ mẫu nghiên cứu, thời điểm thu thập và phác đồ điều trị
    • 2.2.3. Các chỉ tiêu nghiên cứu và tiêu chuẩn đánh giá
      • 2.2.3.1. Các chỉ tiêu nghiên cứu
      • 2.2.3.2. Phân nhóm các chỉ tiêu nghiên cứu
    • 2.2.4. Các nguyên lý và quy trình kỹ thuật
      • 2.2.4.1. Quy trình định lượng nồng độ HBV RNA huyết tương
      • 2.2.4.2. Nguyên lý xét nghiệm định lượng nồng độ HBV DNA huyết tương:
      • 2.2.4.3. Nguyên lý xét nghiệm định lượng nồng độ HBV cccDNA tế bào gan
    • 2.2.5. Phương pháp phân tích số liệu
    • 2.2.6. Vấn đề đạo đức nghiên cứu
• Chương 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
  • 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
  • 3.1.2. Đặc điểm về các chỉ tiêu cận lâm sàng
  • 3.2. Nồng độ cccDNA tế bào gan, tải lượng HBV DNA, nồng độ HBV RNA huyết tương ở các bệnh nhân nghiên cứu
    • 3.2.1. Nồng độ cccDNA tế bào gan ở các nhóm bệnh nhân nghiên cứu
    • 3.2.1. Nồng độ HBV RNA huyết tương ở hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu
    • 3.2.3. Tải lượng HBV DNA ở hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu
  • 3.3. Mối liên quan giữa nồng độ cccDNA với HBV DNA và HBV RNA ở hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu
    • 3.3.1. Mối liên quan giữa nồng độ cccDNA với tải lượng HBV DNA ở các nhóm bệnh nhân
• Chương 4. BÀN LUẬN
  • 4.1. Đặc điểm chung của các bệnh nhân nghiên cứu
  • 4.2. cccDNA tế bào gan, HBV RNA, HBV DNA huyết tương ở các bệnh nhân nghiên cứu
    • 4.2.1. Nồng độ cccDNA ở các bệnh nhân nghiên cứu
    • 4.2.2. Nồng độ HBV RNA ở các bệnh nhân nghiên cứu
    • 4.2.3. Tải lượng HBV DNA ở các bệnh nhân nghiên cứu
  • 4.3. Mối liên quan giữa cccDNA với HBV DNA và HBV RNA ở hai nhóm bệnh nhân nghiên cứu
    • 4.3.1. Mối liên quan giữa cccDNA tế bào với HBV DNA huyết tương
    • 4.3.2. Mối liên quan giữa cccDNA tế bào gan với HBV RNA huyết tương.
    • 4.3.3. Mối tương quan giữa nồng độ HBV RNA với tải lượng HBV DNA huyết tương
• KẾT LUẬN